तुलसीप्रतिष्ठाविधानवर्णनम् ॥ सूत उवाच ॥ ॥ ज्येष्ठाषाढे तुलस्याश्च प्रतिष्ठां विधिवच्चरेत् ॥ यजमानः शुद्धदिने एकादश्यामथापि वा
ततो रात्रौ घटं स्थाप्य पूजयेत्परमेश्वरम् ॥ नारायणं शिवं सोमं ब्रह्माणं चेंद्रमेव च
गायत्र्या स्नपनं कुर्यात्तथोक्तैर्मंत्रकैरपि ॥ कयानेति च गंधेन अश्रुनेति च तैलकम्
त्वां गंधर्वेति च पुनः पुष्पं मंडंशनेति च ॥ मानस्तोकेति कुसुमं श्रीश्चतेति च चंदनम्
वैश्वदेवीति च पुनर्मंत्रेणानेन चंदनम् ॥ दूर्वामंत्रेण दूर्वाश्च रूपेणेति च दर्प्पणम्
फलमंत्रेण च फलं समेधेति च अंजनम् ॥ सकुशैः पीतसूत्राद्यैर्वेष्टयेत्क्षीरधारया
tulasīpratiṣṭhāvidhānavarṇanam || sūta uvāca || || jyeṣṭhāṣāḍhe tulasyāśca pratiṣṭhāṃ vidhivaccaret || yajamānaḥ śuddhadine ekādaśyāmathāpi vā
tato rātrau ghaṭaṃ sthāpya pūjayetparameśvaram || nārāyaṇaṃ śivaṃ somaṃ brahmāṇaṃ ceṃdrameva ca
gāyatryā snapanaṃ kuryāttathoktairmaṃtrakairapi || kayāneti ca gaṃdhena aśruneti ca tailakam
tvāṃ gaṃdharveti ca punaḥ puṣpaṃ maṃḍaṃśaneti ca || mānastoketi kusumaṃ śrīścateti ca caṃdanam
vaiśvadevīti ca punarmaṃtreṇānena caṃdanam || dūrvāmaṃtreṇa dūrvāśca rūpeṇeti ca darppaṇam
phalamaṃtreṇa ca phalaṃ samedheti ca aṃjanam || sakuśaiḥ pītasūtrādyairveṣṭayetkṣīradhārayā
«Сута сказал: „В Джьештхе и Ашадхе освящение туласи да совершает по уставу жертвователь — в чистый день или же в одиннадцатую. Затем ночью, поставив кувшин, да чтит Высшего Владыку: Нараяну, Шиву, Сому, Брахму и Индру. Гаятри да сотворит омовение, и реченными мантрами также: «кая на» — благовонием, «ашруна» — маслом; «твам гандхарва» — и снова цветок, «мандамшана» же; «манастоке» — цветок, «шриш ча те» — сандал; «вайшвадеви» — и снова сею мантрою сандал; мантрою дурвы — дурву, «рупена» — и зеркало; мантрою плода — плод, «самедха» — сурьму. С кушею, жёлтыми нитями и прочим да обвяжет молочною струёю“».
74c85dc2a2b7 · published Aug 20, 2026, 5:00:00 PM UTC
Available inRUPage between verses with
Джьештхашадхе туласьяш ча — «в Джьештхе и Ашадхе туласи». Туласи — не дерево, а куст, и ей отведена своя глава. Туласи — не дерево, а куст, и ей отведена своя глава.
Шуддха-дине экадашьям — «в чистый день или в одиннадцатую». Срок дан с выбором: чистый день или экадаши. Срок дан с выбором: чистый день или экадаши.
Нараянам шивам сомам — «Нараяну, Шиву, Сому». При туласи чтут всех главных, а не одного Вишну. При туласи чтут всех главных, а не одного Вишну.
Гаятрья снапанам курьят — «гаятри да сотворит омовение». Омывают под гаятри — самым общим стихом. Омывают под гаятри — самым общим стихом.
Рупенети ча дарпанам — ««рупена» — и зеркало». Кусту подают зеркало: убор женский, как невесте. Кусту подают зеркало: убор женский, как невесте.
Пита-сутрадьяир вештает — «жёлтыми нитями да обвяжет». Нити тут жёлтые, а не красные, как на деревьях. Нити тут жёлтые, а не красные, как на деревьях.