Bhaviṣya Purāṇa
The Origin of the Cosmic Egg4.2.19-24
1682 / 3103
LinuxTurn pages
Bhaviṣya Purāṇa · 4.2.19-24
Devanāgarī

योजनानां सहस्राणि षोडशाधः प्रतिष्ठित ॥ उत्सेधे चतुराशीतिर्द्वात्रिंशदूर्ध्वविस्तृतः ॥ भूमिपंकजविस्तीर्णा कर्णिका मेरुरुच्यते
आदित्यश्चादिदेवत्वात्तत्राभूत्त्रिगुणात्मकः ॥ प्रातः प्रजापतिरसौ मध्याह्ने विष्णुरिष्यते ॥ रुद्रोऽपराह्णसमये स एवैकस्त्रिधामतः
प्रातः प्रजापतेर्जाता मुनयो नव मानवाः ॥ मरीचिरत्र्यंगिरसौ पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः ॥ भृगुर्वशिष्ठ इत्यष्टौ नारदो नवमः स्मृतः
नव ब्रह्माण इत्येष पुराणे निश्चयः स्मृतः ॥ अंगुष्ठाद्दक्षिणाद्दक्षः संजज्ञे कमलोद्भवात्
वामा प्रसूतिरुदगादंगुष्ठात्तौ च दंपती ॥ ताभ्यां जातास्तु तनया हर्यश्वास्ते विनाशिताः ॥ सृष्टिं प्रति समुद्युक्ता नारदेन महात्मना
दक्षः क्षीणान्सुतान्वीक्ष्य जनयामास कन्यकाः ॥ पञ्चाशद्दश विख्याताः सत्याया नामभिः स्मृताः

Transliteration (IAST)

yojanānāṃ sahasrāṇi ṣoḍaśādhaḥ pratiṣṭhita || utsedhe caturāśītirdvātriṃśadūrdhvavistṛtaḥ || bhūmipaṃkajavistīrṇā karṇikā merurucyate
ādityaścādidevatvāttatrābhūttriguṇātmakaḥ || prātaḥ prajāpatirasau madhyāhne viṣṇuriṣyate || rudro'parāhṇasamaye sa evaikastridhāmataḥ
prātaḥ prajāpaterjātā munayo nava mānavāḥ || marīciratryaṃgirasau pulastyaḥ pulahaḥ kratuḥ || bhṛgurvaśiṣṭha ityaṣṭau nārado navamaḥ smṛtaḥ
nava brahmāṇa ityeṣa purāṇe niścayaḥ smṛtaḥ || aṃguṣṭhāddakṣiṇāddakṣaḥ saṃjajñe kamalodbhavāt
vāmā prasūtirudagādaṃguṣṭhāttau ca daṃpatī || tābhyāṃ jātāstu tanayā haryaśvāste vināśitāḥ || sṛṣṭiṃ prati samudyuktā nāradena mahātmanā
dakṣaḥ kṣīṇānsutānvīkṣya janayāmāsa kanyakāḥ || pañcāśaddaśa vikhyātāḥ satyāyā nāmabhiḥ smṛtāḥ

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
भूमिपंकजविस्तीर्णा कर्णिका मेरुरुच्यतेbhūmipaṃkajavistīrṇā karṇikā merurucyate**раскинувшаяся сердцевина земного лотоса зовётся Меру**; земноголотосараскинувшаяся сердцевина Меру зовётся
प्रातः प्रजापतिरसौ मध्याह्ने विष्णुरिष्यतेprātaḥ prajāpatirasau madhyāhne viṣṇuriṣyate**поутру он Праджапати, в полдень признаётся Вишну**; поутру он Праджапати вполдень Вишну признаётся
रुद्रोऽपराह्णसमये स एवैकस्त्रिधामतःrudro'parāhṇasamaye sa evaikastridhāmataḥ**Рудра в послеполуденную пору — он один в трёх обителях**; Рудра впослеполуденнуюпору ононодин втрёхобителях
भृगुर्वशिष्ठ इत्यष्टौ नारदो नवमः स्मृतःbhṛgurvaśiṣṭha ityaṣṭau nārado navamaḥ smṛtaḥ**Бхригу и Вашиштха — эти восемь, а Нарада помнится девятым**; Бхригу Вашиштха этивосемь Нарада девятымпомнится
अंगुष्ठाद्दक्षिणाद्दक्षः संजज्ञे कमलोद्भवात्aṃguṣṭhāddakṣiṇāddakṣaḥ saṃjajñe kamalodbhavāt**из правого большого пальца лотосорождённого родился Дакша**; изправогобольшогопальца лотосорождённого родился Дакша
दक्षः क्षीणान्सुतान्वीक्ष्य जनयामास कन्यकाःdakṣaḥ kṣīṇānsutānvīkṣya janayāmāsa kanyakāḥ**Дакша, увидев сынов истаявшими, породил дочерей**; Дакша сыновистаявшимиувидев породил дочерей
Translation

«„На шестнадцать тысяч йоджан утверждена внизу, в подъёме — восемьдесят четыре, на тридцать две простёрта вверху; раскинувшаяся сердцевина земного лотоса зовётся Меру. И Адитья, будучи первобожеством, стал там о трёх качествах: поутру он Праджапати, в полдень признаётся Вишну, Рудра в послеполуденную пору — он один в трёх обителях. Поутру от Праджапати родились девять человеческих мудрецов: Маричи, Атри, Ангирас, Пуластья, Пулаха, Крату, Бхригу и Вашиштха — эти восемь, а Нарада помнится девятым. „Девять Брахм“ — таково установленное в пуране решение. Из правого большого пальца лотосорождённого родился Дакша, из левого поднялась Прасути, и те двое — чета. От них же родились сыновья, Харьяшвы; они были погублены — обращённые к творению великодушным Нарадою. Дакша, увидев сынов истаявшими, породил дочерей: пятьдесят и десять прославленных, помнимые по именам от Сати“».

Version

eebf1aaac1cb · published Aug 20, 2026, 6:00:00 PM UTC

Available inRU

Page between verses with