Bhaviṣya Purāṇa
The Rite of Giving a Row of Ploughs4.166.7-12
2890 / 3103
LinuxTurn pages
Bhaviṣya Purāṇa · 4.166.7-12

Śrī-Kṛṣṇa

Devanāgarī

एवंविध हलैः कुर्यात्तं युक्तां हलपंक्तिकाम् ॥ कर्कटं खेटकं चापि ग्रामं वा सस्यमालिनम्
निवर्तनशतं वापि तदर्द्धं वा प्रकल्पयेत् ॥ एवंविधां पर्वकाले दद्यात्प्रयतमानसः
कार्तिक्यां चाथ वैशाख्यामुत्तरे वाऽयने तथा ॥ जन्मर्क्षे ग्रहणे वापि विषुवे वा प्रदापयेत्
ब्राह्मणान्वेदसंपन्नान्व्यंगहीनानलंकृतान् ॥ श्रोत्रियांश्च विनीतांश्च हलसंख्यान्निमंत्रयेत्
दशहस्तप्रमाणेन मंडपं कारयेद्बुधः ॥ पूर्वे द्विकुडमेकं वा हस्तमात्रं सुशोभनम्
तत्र व्याहृतिभिर्होमं कुर्युस्ते द्विजसत्तमाः ॥ पर्जन्यादित्यरुद्रेभ्यः पायसेन यजेद्बुधः

Transliteration (IAST)

evaṃvidha halaiḥ kuryāttaṃ yuktāṃ halapaṃktikām || karkaṭaṃ kheṭakaṃ cāpi grāmaṃ vā sasyamālinam
nivartanaśataṃ vāpi tadarddhaṃ vā prakalpayet || evaṃvidhāṃ parvakāle dadyātprayatamānasaḥ
kārtikyāṃ cātha vaiśākhyāmuttare vā'yane tathā || janmarkṣe grahaṇe vāpi viṣuve vā pradāpayet
brāhmaṇānvedasaṃpannānvyaṃgahīnānalaṃkṛtān || śrotriyāṃśca vinītāṃśca halasaṃkhyānnimaṃtrayet
daśahastapramāṇena maṃḍapaṃ kārayedbudhaḥ || pūrve dvikuḍamekaṃ vā hastamātraṃ suśobhanam
tatra vyāhṛtibhirhomaṃ kuryuste dvijasattamāḥ || parjanyādityarudrebhyaḥ pāyasena yajedbudhaḥ

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
कर्कटं खेटकं चापि ग्रामं वा सस्यमालिनम्karkaṭaṃ kheṭakaṃ cāpi grāmaṃ vā sasyamālinam**и хутор, и деревушку, или же село, увенчанное посевом**; ихуторидеревушку илижеселоувенчанноепосевом
निवर्तनशतं वापि तदर्द्धं वा प्रकल्पयेत्nivartanaśataṃ vāpi tadarddhaṃ vā prakalpayet**или же сотню нивартан, или половину того, да устроит он**; илижесотнюнивартан илиполовинутого даустроитон
ब्राह्मणान्वेदसंपन्नान्व्यंगहीनानलंकृतान्brāhmaṇānvedasaṃpannānvyaṃgahīnānalaṃkṛtān**брахманов, наделённых Ведою, без изъяна в членах, убранных**; брахмановнаделённыхВедою безизъянавчленахубранных
श्रोत्रियांश्च विनीतांश्च हलसंख्यान्निमंत्रयेत्śrotriyāṃśca vinītāṃśca halasaṃkhyānnimaṃtrayet**и шротриев благовоспитанных да призовёт он по числу плугов**; ишротриевблаговоспитанных дапризовётонпочислуплугов
पर्जन्यादित्यरुद्रेभ्यः पायसेन यजेद्बुधःparjanyādityarudrebhyaḥ pāyasena yajedbudhaḥ**Парджанье, Адитье и рудрам да принесёт разумный жертву паясою**; ПарджаньеАдитьеирудрам дапринесётразумныйжертвупаясою
पालाश्यः समिधस्तत्र साज्यं कृष्णास्तिलास्तथाpālāśyaḥ samidhastatra sājyaṃ kṛṣṇāstilāstathā**поленца палаши там, с топлёным маслом, и чёрный сезам**; поленцапалашитам стоплёныммаслом ичёрныйсезам
Translation

«„Плугами такого рода да сотворит он тот запряжённый плужный ряд; и хутор, и деревушку, или же село, увенчанное посевом; или же сотню нивартан, или половину того, да устроит он. Таковое в пору парвана да подаст он с усердным умом. В карттикское или в вайшакхское полнолуние, или в северный солнцеворот; при звезде рождения, или при затмении, или в равноденствие да подаст. Брахманов, наделённых Ведою, без изъяна в членах, убранных, и шротриев благовоспитанных да призовёт он по числу плугов. В десять локтей мерою да велит разумный изготовить навес; на востоке — одну или две кудьи, в локоть мерою, прекрасные. Там великими речениями да сотворят возлияние те лучшие из дваждырождённых; Парджанье, Адитье и рудрам да принесёт разумный жертву паясою“».

Version

dc873d46c922 · published Aug 22, 2026, 6:10:54 PM UTC

Available inRU

Page between verses with