Garuḍa Purāṇa
The Greatness of the Eleventh Day1.125.1-7
514 / 1147
LinuxTurn pages
Garuḍa Purāṇa · 1.125.1-7

Pitāmaha

Devanāgarī

पितामह उवाच । मान्धाता चक्रवर्त्यासीदुपोष्यैकादशीं नृपः । एकादश्यां न भुञ्जीत पक्षयोरुभयारपि
दशम्येकादशीमिश्रा गान्धार्या समुपोषिता । तस्याः पुत्रशतं नष्टं तस्मात्तां परिवर्जयेत्
द्वादश्येकादशी यत्र तत्र सन्निहितो हरिः । दशम्येकादशी यत्र तत्र सन्निहितो ऽसुरः । बहुवाक्यविरोधेन सन्देहो जायते यदा
द्वादशी तु तदा ग्राह्या त्रयोदश्यान्तु पारणम् । एकादशी कलापिस्यादुपोष्या द्वादशी तथा
एकादशी द्वादशी च विशेषेण त्रयोदशी । त्रिमिश्रा सा तिथिर्ग्राह्या सर्वपापहरा शुभा
एकादशीमुपोष्यैवद्वादशीम थवा द्विज ! । त्रिमिश्रां चैव कुर्वीत न दशम्या युतां क्रचित्
रात्रौ जागरणं कुर्वन्पुराणश्रवणं नृपः । गदाधरं पूजयंश्च उपोष्यैका दशीद्वयम् । रुक्माङ्गदो ययौ मोक्षमन्ये चैकादशीव्रतम्

Transliteration (IAST)

pitāmaha uvāca / māndhātā cakravartyāsīdupoṣyaikādaśīṃ nṛpaḥ / ekādaśyāṃ na bhuñjīta pakṣayorubhayārapi
daśamyekādaśīmiśrā gāndhāryā samupoṣitā / tasyāḥ putraśataṃ naṣṭaṃ tasmāttāṃ parivarjayet
dvādaśyekādaśī yatra tatra sannihito hariḥ / daśamyekādaśī yatra tatra sannihito 'suraḥ / bahuvākyavirodhena sandeho jāyate yadā
dvādaśī tu tadā grāhyā trayodaśyāntu pāraṇam / ekādaśī kalāpisyādupoṣyā dvādaśī tathā
ekādaśī dvādaśī ca viśeṣeṇa trayodaśī / trimiśrā sā tithirgrāhyā sarvapāpaharā śubhā
ekādaśīmupoṣyaivadvādaśīma thavā dvija ! / trimiśrāṃ caiva kurvīta na daśamyā yutāṃ kracit
rātrau jāgaraṇaṃ kurvanpurāṇaśravaṇaṃ nṛpaḥ / gadādharaṃ pūjayaṃśca upoṣyaikā daśīdvayam / rukmāṅgado yayau mokṣamanye caikādaśīvratam

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
पितामहpitāmahaПрародитель
उवाचuvācaсказал
मान्धाताmāndhātāМандхатри
चक्रवर्त्य्cakravartyвседержителем
आसीद्āsīdбыл
उपोष्य्upoṣyпостясь
ऐकादशींaikādaśīṃв одиннадцатый день
नृपःnṛpaḥцарь
एकादश्यांekādaśyāṃв одиннадцатый день
naне
भुञ्जीतbhuñjītaда не вкушает
पक्षयोर्pakṣayorполовин
उभयाubhayāобеих
अपिapiже
दशम्य्daśamyс десятым
एकादशीekādaśīодиннадцатый
मिश्राmiśrāсмешанный
गान्धार्याgāndhāryāГандхари
समुपोषिताsamupoṣitāсоблюдён постом
तस्याःtasyāḥу неё
पुत्रputraсыновей
शतंśataṃсотня
नष्टंnaṣṭaṃпогибла
तस्मात्tasmātпотому
तांtāṃего
परिवर्जयेत्parivarjayetда отвергнет
द्वादश्य्dvādaśyс двенадцатым
यत्रyatraгде
तत्रtatraтам
सन्निहितोsannihitoпребывает
हरिःhariḥХари
सुरःsuraḥасура
बहुbahuмногих
वाक्यvākyaречений
विरोधेनvirodhenaот разноречия
सन्देहोsandehoсомнение
जायतेjāyateрождается
यदाyadāкогда
द्वादशीdvādaśīдвенадцатый
तुtuже
तदाtadāтогда
ग्राह्याgrāhyāдолжен быть взят
त्रयोदश्यांtrayodaśyāṃв тринадцатый
पारणम्pāraṇamразговение
कलापिkalāpiхотя бы на долю
स्याद्syādбудет
उपोष्याupoṣyāдолжен быть соблюдён постом
तथाtathāтакже
caи
विशेषेणviśeṣeṇaособенно
त्रयोदशीtrayodaśīтринадцатый
त्रिमिश्राtrimiśrāтройственно смешанная
साта
तिथिर्tithirтитхи
सर्वsarvaвсе
पापpāpaгрехи
हराharāуносящая
शुभाśubhāблагая
एकादशीम्ekādaśīmодиннадцатый
उपोष्यैवupoṣyaivaпостясь именно
द्वादशीमdvādaśīmaдвенадцатый
थवाthavāили же
द्विजdvijaо дваждырождённый
त्रिमिश्रांtrimiśrāṃтройственно смешанный
चैवcaivaи
कुर्वीतkurvītaда соблюдает
दशम्याdaśamyāс десятым
युतांyutāṃсоединённый
क्रचित्kracitникогда
रात्रौrātrauночью
जागरणंjāgaraṇaṃбдение
कुर्वन्kurvanсовершая
पुराणpurāṇaпураны
श्रवणंśravaṇaṃслушание
गदाधरंgadādharaṃГададхару
पूजयंश्pūjayaṃśчтя
उपोष्य्upoṣyпостясь
ऐकाaikāодиннадцатых
दशीद्वयम्daśīdvayamдвоицу
रुक्माङ्गदोrukmāṅgadoРукмангада
ययौyayauобрёл
मोक्षम्mokṣamосвобождение
अन्येanyeдругие
व्रतम्vratamобет
Translation

Прародитель сказал: царь Мандхатри стал вседержителем, постясь в одиннадцатый день. В одиннадцатый день да не вкушает он пищи — в обе половины месяца. Одиннадцатый день, смешанный с десятым, был соблюдён постом Гандхари — и сотня её сыновей погибла; потому такой день да отвергнет он. Где одиннадцатый день сходится с двенадцатым, там пребывает Хари; а где одиннадцатый сходится с десятым, там пребывает асура. Когда же от разноречия многих речений рождается сомнение, тогда должен быть взят двенадцатый день, а разговение — в тринадцатый. Одиннадцатый день, будь он хоть на малую долю, должен быть соблюдён постом, и так же двенадцатый. Одиннадцатый, двенадцатый и особенно тринадцатый: эта тройственно смешанная титхи должна быть взята — благая, уносящая все грехи. Постясь именно в одиннадцатый день или же в двенадцатый, о дваждырождённый, да соблюдает он и тройственно смешанный, но никогда — соединённый с десятым. Ночью совершая бдение и слушание пураны, чтя Гададхару и постясь в оба одиннадцатых дня, Рукмангада обрёл освобождение — а с ним и другие, соблюдавшие обет одиннадцатого дня.

Chapter colophon

iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe ekādaśīmāhātmyaṃ nāma pañcaviṃśatyuttaraśatatamo 'dhyāyaḥ

Version

97352507e181 · published Sep 2, 2026, 12:27:44 PM UTC

Available inRU

Page between verses with