Garuḍa Purāṇa
On Oil and Ghee Compounds1.192.1-12
731 / 1147
LinuxTurn pages
Garuḍa Purāṇa · 1.192.1-12

Śrī-Hari

Devanāgarī

हरिरुवाच । चित्रकस्याष्टभागाश्च शूरणस्य च षोडश । शुण्ठ्या भागाश्च चत्वारो मरिचानां द्वयं तथा
त्रितयं पिप्पलीमूलं विडङ्गानां चतुष्टयम् । अष्टौ मुशलिकाभागास्त्रिफलायाश्चतुष्टयम् । द्विगुणेन गुडेनैषां मोदकानिह कारयेत्
तद्भक्षणमजीर्णं हि पाण्डुरोगञ्ज कामलम् । अतीसारांश्च मन्दाग्निं प्लीहाञ्चैव निवारयेत्
बिल्वाग्निमन्थः श्योनाकपाटलापारिभद्रकम् । प्रसारण्यश्वगन्धा च बृहती कण्टकारिका
बला चातिबला रास्ना श्वदंष्ट्रा च पुनर्नवा । एरण्डः शारिवा पर्णो गुडूची कपिकच्छुका
एषां दशपलान्भागान्क्वाथयेत्सलिले ऽमले । तेन पादावशेषेण तैलपात्रे विपाचयेत्
आजं वा यदि गव्यं क्षीरं दत्त्वा चतुर्गुणम् । शतावरीं सैन्धवञ्च तैलतुल्यं प्रदापयेत्
द्रव्याणियानि पेष्याणि तानि वक्ष्यामि तच्छृणु । शतपुष्पा देवदारुर्बला पर्णो वचागुरु
कुष्ठं मांसी सैन्धवञ्च पलमेकं पुनर्नवा । पाने नस्ये तथाभ्यङ्गे तैलमेतत्प्रदापयेत्
हृच्छूलं पार्श्वशूलञ्च गण्डमालाञ्च नाशयेत् । अपस्मारं वातरक्तं वपुष्मांश्च पुमान्भवेत्
गर्भमश्वतरी विन्द्यात्किं पुनर्मानुषी हर । अश्वानां वातभग्नानां कुञ्जराणां नृणां तथा । तैलमेतत्प्रयोक्तव्यं सर्ववातविकारिणाम्
हिङ्गुतुम्बुरुशुण्ठीभिः सिद्धं तैलन्तु सार्षपम् । एतद्धि पुरणं श्रेष्ठं कर्णशूलापहं परम्

Transliteration (IAST)

hariruvāca / citrakasyāṣṭabhāgāśca śūraṇasya ca ṣoḍaśa / śuṇṭhyā bhāgāśca catvāro maricānāṃ dvayaṃ tathā
tritayaṃ pippalīmūlaṃ viḍaṅgānāṃ catuṣṭayam / aṣṭau muśalikābhāgāstriphalāyāścatuṣṭayam / dviguṇena guḍenaiṣāṃ modakāniha kārayet
tadbhakṣaṇamajīrṇaṃ hi pāṇḍurogañja kāmalam / atīsārāṃśca mandāgniṃ plīhāñcaiva nivārayet
bilvāgnimanthaḥ śyonākapāṭalāpāribhadrakam / prasāraṇyaśvagandhā ca bṛhatī kaṇṭakārikā
balā cātibalā rāsnā śvadaṃṣṭrā ca punarnavā / eraṇḍaḥ śārivā parṇo guḍūcī kapikacchukā
eṣāṃ daśapalānbhāgānkvāthayetsalile 'male / tena pādāvaśeṣeṇa tailapātre vipācayet
ājaṃ vā yadi gavyaṃ kṣīraṃ dattvā caturguṇam / śatāvarīṃ saindhavañca tailatulyaṃ pradāpayet
dravyāṇiyāni peṣyāṇi tāni vakṣyāmi tacchṛṇu / śatapuṣpā devadārurbalā parṇo vacāguru
kuṣṭhaṃ māṃsī saindhavañca palamekaṃ punarnavā / pāne nasye tathābhyaṅge tailametatpradāpayet
hṛcchūlaṃ pārśvaśūlañca gaṇḍamālāñca nāśayet / apasmāraṃ vātaraktaṃ vapuṣmāṃśca pumānbhavet
garbhamaśvatarī vindyātkiṃ punarmānuṣī hara / aśvānāṃ vātabhagnānāṃ kuñjarāṇāṃ nṛṇāṃ tathā / tailametatprayoktavyaṃ sarvavātavikāriṇām
hiṅgutumburuśuṇṭhībhiḥ siddhaṃ tailantu sārṣapam / etaddhi puraṇaṃ śreṣṭhaṃ karṇaśūlāpahaṃ param

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
हरिरुवाचhariruvācaХари сказал
चित्रकस्याष्टभागाश्citrakasyāṣṭabhāgāśчитраки восемь долей
शूरणस्यśūraṇasyaшураны
षोडशṣoḍaśaшестнадцать
शुण्ठ्याśuṇṭhyāсухого имбиря
भागाश्bhāgāśдолей
चत्वारोcatvāroчетыре
मरिचानांmaricānāṃперца
द्वयंdvayaṃдве
त्रितयंtritayaṃтри
पिप्पलीमूलंpippalīmūlaṃкорня пиппали
विडङ्गानांviḍaṅgānāṃвиданги
चतुष्टयम्catuṣṭayamчетыре
अष्टौaṣṭauвосемь
मुशलिकाभागास्muśalikābhāgāsдолей мушалики
त्रिफलायाश्triphalāyāśтрипхалы
द्विगुणेनdviguṇenaвдвое
गुडेनैषांguḍenaiṣāṃс патокой их
मोदकानिहmodakānihaшарики здесь
कारयेत्kārayetда сделает
तद्भक्षणम्tadbhakṣaṇamвкушение их
अजीर्णंajīrṇaṃнесварение
पाण्डुरोगञ्pāṇḍurogañбледную немочь
कामलम्kāmalamжелтуху
अतीसारांश्atīsārāṃśпоносы
मन्दाग्निंmandāgniṃслабость огня
प्लीहाञ्plīhāñселезёнку
निवारयेत्nivārayetотвращает
बिल्वाbilvāбильва
ग्निमन्थःgnimanthaḥагнимантха
श्योनाकśyonākaшьонака
पाटलाpāṭalāпатала
पारिभद्रकम्pāribhadrakamпарибхадрака
प्रसारण्य्prasāraṇyпрасарани
अश्वगन्धाaśvagandhāашвагандха
बृहतीbṛhatīбрихати
कण्टकारिकाkaṇṭakārikāкантакарика
बलाbalāбала
चातिबलाcātibalāатибала
रास्नाrāsnāрасна
श्वदंष्ट्राśvadaṃṣṭrāгокшура
पुनर्नवाpunarnavāпунарнава
एरण्डःeraṇḍaḥклещевина
शारिवाśārivāшарива
पर्णोparṇoпарни
गुडूचीguḍūcīгудучи
कपिकच्छुकाkapikacchukāкапиккаччху
एषांeṣāṃих
दशपलान्daśapalānпо десяти пал
भागान्bhāgānдоли
क्वाथयेत्kvāthayetда сварит
सलिलेsalileв воде
मलेmaleчистой
तेनtenaтем
पादावशेषेणpādāvaśeṣeṇaдо четверти уваренным
तैलपात्रेtailapātreв сосуде с маслом
विपाचयेत्vipācayetда сварит
आजंājaṃкозье
यदिyadiесли
गव्यंgavyaṃкоровье
क्षीरंkṣīraṃмолоко
दत्त्वाdattvāдав
चतुर्गुणम्caturguṇamвчетверо
शतावरींśatāvarīṃшатавари
सैन्धवञ्saindhavañкаменную соль
तैलतुल्यंtailatulyaṃмаслу равно
प्रदापयेत्pradāpayetда даст
द्रव्याणिdravyāṇiвещества
यानिyāniкоторые
पेष्याणिpeṣyāṇiрастираемые
तानिtāniих
वक्ष्यामिvakṣyāmiизреку
तच्छृणुtacchṛṇuслушай то
शतपुष्पाśatapuṣpāшатапушпа
देवदारुर्devadārurдевадару
वचाvacāвачча
गुरुguruагуру
कुष्ठंkuṣṭhaṃкуштха
मांसीmāṃsīджатаманси
पलमेकंpalamekaṃпо одной пале
पानेpāneв питье
नस्येnasyeво вливании в нос
तथाभ्यङ्गेtathābhyaṅgeи в умащении
तैलम्tailamмасло
एतत्etatэто
हृच्छूलंhṛcchūlaṃболь в сердце
पार्श्वशूलञ्pārśvaśūlañболь в боку
गण्डमालाञ्gaṇḍamālāñзоб
नाशयेत्nāśayetгубит
अपस्मारंapasmāraṃпадучую
वातरक्तंvātaraktaṃнедуг ветра и крови
वपुष्मांश्vapuṣmāṃśстатным
पुमान्pumānмужчина
भवेत्bhavetстановится
गर्भम्garbhamплод
अश्वतरीaśvatarīмулица
विन्द्यात्vindyātобретает
किंkiṃчто
पुनर्punarуж
मानुषीmānuṣīженщина
हरharaо Хара
अश्वानांaśvānāṃу коней
वातभग्नानांvātabhagnānāṃветром разбитых
कुञ्जराणांkuñjarāṇāṃу слонов
नृणांnṛṇāṃу людей
प्रयोक्तव्यंprayoktavyaṃда применяется
सर्ववातविकारिणाम्sarvavātavikāriṇāmу всех страдающих расстройством ветра
हिङ्गुhiṅguасафетидой
तुम्बुरुtumburuтумбуру
शुण्ठीभिःśuṇṭhībhiḥсухим имбирём
सिद्धंsiddhaṃприготовленное
सार्षपम्sārṣapamгорчичное
पुरणंpuraṇaṃнаполнение
श्रेष्ठंśreṣṭhaṃнаилучшее
कर्णशूलापहंkarṇaśūlāpahaṃболь в ухе уносящее
परम्paramвесьма
Translation

Хари сказал: восемь долей читраки, шестнадцать шураны, четыре доли сухого имбиря, две перца, три корня пиппали, четыре виданги, восемь долей мушалики и четыре трипхалы — с патокой вдвое против них да сделает он шарики. Вкушение их отвращает несварение, бледную немочь, желтуху, поносы, слабость огня и селезёнку. Бильва, агнимантха, шьонака, патала, парибхадрака, прасарани, ашвагандха, брихати, кантакарика, бала, атибала, расна, гокшура, пунарнава, клещевина, шарива, парни, гудучи и капиккаччху — доли их по десяти пал да сварит он в чистой воде; и тем, уваренным до четверти, да сварит в сосуде с маслом. Дав вчетверо молока — козьего или коровьего, — да прибавит он шатавари и каменной соли вровень с маслом. Вещества же, которые растираются, изреку — слушай их: шатапушпа, девадару, бала, парни, вачча, агуру, куштха, джатаманси, каменная соль и пунарнава по одной пале. В питье, во вливании в нос и в умащении да даётся это масло: оно губит боль в сердце и в боку, зоб, падучую и недуг ветра и крови, и мужчина становится статным. Плод обретает даже мулица — что уж говорить о женщине, о Хара. У коней, разбитых ветром, у слонов и у людей — у всех страдающих расстройством ветра да применяется это масло. Горчичное масло, приготовленное с асафетидой, тумбуру и сухим имбирём, — наилучшее наполнение, весьма уносящее боль в ухе.

Version

d4aa955459a0 · published Sep 2, 2026, 7:06:46 PM UTC

Available inRU

Page between verses with