Garuḍa Purāṇa
The Nature of Self-Knowledge1.236.12-22
900 / 1147
LinuxTurn pages
Garuḍa Purāṇa · 1.236.12-22
Devanāgarī

यदा सर्वे विमुच्यन्ते कामा येस्यहृदि स्थिताः । तदामृतत्वमाप्नोति जीवन्नेव न संशयः
व्यापकत्वात्कथं याति को याति क्व स याति च । अनन्तत्वान्नदेशो ऽस्ति अमूर्तित्वाद्गतिः कुतः
अद्वयत्वान्न को ऽप्यस्ति बोधत्वाज्जडता कुतः । एकोद्दिष्टं यदन्यस्य मतिवाग्गतिसंस्थिति (म्)
कथमाकाशकल्पस्य गतिरागतिसंस्थिति । जाग्रत्स्वप्नसुषुप्तं च मायया परिकल्पितम्
वस्तु तैजसकं प्राज्ञे यत्तु पुण्यमखण्डकम् । यथा ते प्रियात्मा नः सर्वेषां च तथा प्रियः
बोधमार्गे यथा चित्तं सर्वेषां च तथा मते । सर्वदा सर्वभूतानां सर्वस्य च महामुने
नाहमत्रात्मविज्ञानं तस्मात्पूर्णं निरन्तरम् । जाग्रत्स्वप्नं तथा वृत्तं सौषुप्तसुखमेव च
स्मरणं विस्मृतार्थस्य नास्ति चेत्कस्य जायते । सत्यमस्तु तथा वाणु अशरीरं परं तथा
नास्ति चेत्सुखदुः खानां सर्वेषां वेदनं कथम् । सदा सर्वत्र सर्वज्ञः सर्वस्य हृदये न येत्
साक्षिभूतः समाश्रित्य को जानाति विचेष्टितम् । सत्य ज्ञानानन्त भिन्नं स्यान्नसत्यं ज्ञानतः पृथक्
नानन्त्यात्पृथगानन्दं नाप्यमानन्दतः पृथक् । त्वमेव परमं ब्रह्म सत्यज्ञानादिलक्षणम्

Transliteration (IAST)

yadā sarve vimucyante kāmā yesyahṛdi sthitāḥ / tadāmṛtatvamāpnoti jīvanneva na saṃśayaḥ
vyāpakatvātkathaṃ yāti ko yāti kva sa yāti ca / anantatvānnadeśo 'sti amūrtitvādgatiḥ kutaḥ
advayatvānna ko 'pyasti bodhatvājjaḍatā kutaḥ / ekoddiṣṭaṃ yadanyasya mativāggatisaṃsthiti (m)
kathamākāśakalpasya gatirāgatisaṃsthiti / jāgratsvapnasuṣuptaṃ ca māyayā parikalpitam
vastu taijasakaṃ prājñe yattu puṇyamakhaṇḍakam / yathā te priyātmā naḥ sarveṣāṃ ca tathā priyaḥ
bodhamārge yathā cittaṃ sarveṣāṃ ca tathā mate / sarvadā sarvabhūtānāṃ sarvasya ca mahāmune
nāhamatrātmavijñānaṃ tasmātpūrṇaṃ nirantaram / jāgratsvapnaṃ tathā vṛttaṃ sauṣuptasukhameva ca
smaraṇaṃ vismṛtārthasya nāsti cetkasya jāyate / satyamastu tathā vāṇu aśarīraṃ paraṃ tathā
nāsti cetsukhaduḥ khānāṃ sarveṣāṃ vedanaṃ katham / sadā sarvatra sarvajñaḥ sarvasya hṛdaye na yet
sākṣibhūtaḥ samāśritya ko jānāti viceṣṭitam / satya jñānānanta bhinnaṃ syānnasatyaṃ jñānataḥ pṛthak
nānantyātpṛthagānandaṃ nāpyamānandataḥ pṛthak / tvameva paramaṃ brahma satyajñānādilakṣaṇam

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
यदाyadāкогда
सर्वेsarveвсе
विमुच्यन्तेvimucyanteоставляются
कामाkāmāжелания
येyeкоторые
स्यsyaего
हृदिhṛdiв сердце
स्थिताःsthitāḥпребывают
तदामृतत्वम्tadāmṛtatvamтогда бессмертия
आप्नोतिāpnotiдостигает
जीवन्न्jīvannживущий
एवevaже
naне
संशयःsaṃśayaḥсомнения
व्यापकत्वात्vyāpakatvātпо вездесущности
कथंkathaṃкак
यातिyātiидёт
कोkoкто
क्वkvaкуда
saон
caи
अनन्तत्वान्anantatvānпо бесконечности
नदेशोnadeśoнет места
स्तिstiесть
अमूर्तित्वाद्amūrtitvādпо бестелесности
गतिःgatiḥдвижение
कुतःkutaḥоткуда
अद्वयत्वान्advayatvānпо недвойственности
प्य्pyтакже
अस्तिastiесть
बोधत्वाज्bodhatvājпо природе пробуждения
जडताjaḍatāкосность
एकोद्दिष्टंekoddiṣṭaṃодному указанное
यद्yadчто
अन्यस्यanyasyaиного
मतिवाग्गतिसंस्थितिmativāggatisaṃsthitiмысль, речь, движение и пребывание
कथम्kathamкак
आकाशकल्पस्यākāśakalpasyaу подобного пространству
गतिर्gatirдвижение
आगतिसंस्थितिāgatisaṃsthitiприход и пребывание
जाग्रत्स्वप्नसुषुप्तंjāgratsvapnasuṣuptaṃбодрствование, сон и глубокий сон
माययाmāyayāмайей
परिकल्पितम्parikalpitamизмышлено
वस्तुvastuвещь
तैजसकंtaijasakaṃтайджасное
प्राज्ञेprājñeв праджне
यत्yatчто
तुtuже
पुण्यम्puṇyamсвятое
अखण्डकम्akhaṇḍakamнераздельное
यथाyathāкак
तेteтебе
प्रियात्माpriyātmāлюбезно Я
नःnaḥнам
सर्वेषांsarveṣāṃу всех
तथाtathāтак
प्रियःpriyaḥлюбезно
बोधमार्गेbodhamārgeна пути пробуждения
चित्तंcittaṃум
मतेmateв мнении
सर्वदाsarvadāвсегда
सर्वभूतानांsarvabhūtānāṃу всех существ
सर्वस्यsarvasyaу всего
महामुनेmahāmuneо великий мудрец
नाहम्nāhamне я
अत्रात्मविज्ञानंatrātmavijñānaṃздесь постижение Я
तस्मात्tasmātпотому
पूर्णंpūrṇaṃполное
निरन्तरम्nirantaramнепрерывное
जाग्रत्स्वप्नंjāgratsvapnaṃбодрствование и сон
वृत्तंvṛttaṃсостояние
सौषुप्तसुखम्sauṣuptasukhamсчастье глубокого сна
स्मरणंsmaraṇaṃпамятование
विस्मृतार्थस्यvismṛtārthasyaо забытом предмете
नास्तिnāstiнет
चेत्cetесли
कस्यkasyaу кого
जायतेjāyateрождается
सत्यम्satyamистина
अस्तुastuда будет
वाणुvāṇuили тонкое
अशरीरंaśarīraṃбестелесное
परंparaṃвысшее
सुखदुःsukhaduḥсчастья
खानांkhānāṃи страданий
वेदनंvedanaṃведание
सदाsadāвсегда
सर्वत्रsarvatraвсюду
सर्वज्ञःsarvajñaḥвсеведущий
हृदयेhṛdayeв сердце
येत्yetда будет
साक्षिभूतःsākṣibhūtaḥстав свидетелем
समाश्रित्यsamāśrityaприбегнув
जानातिjānātiзнает
विचेष्टितम्viceṣṭitamдеяние
सत्यsatyaистина
ज्ञानानन्तjñānānantaзнание, бесконечность
भिन्नंbhinnaṃразлично
स्यान्syānбывает
नसत्यंnasatyaṃне истина
ज्ञानतःjñānataḥот знания
पृथक्pṛthakотдельно
नानन्त्यात्nānantyātне от бесконечности
पृथगानन्दंpṛthagānandaṃотдельно блаженство
नाप्य्nāpyи не
अमानन्दतःamānandataḥот блаженства
त्वम्tvamты
परमंparamaṃвысший
ब्रह्मbrahmaБрахман
सत्यज्ञानादिलक्षणम्satyajñānādilakṣaṇamс признаками истины, знания и прочего
naне
naне
naне
naне
naне
caи
caи
caи
caи
saон
saон
तथाtathāтак
एवevaже
यथाyathāкак
तुtuже
हिhiведь
अपिapiтакже
Translation

Когда оставляются все желания, что пребывают в его сердце, тогда достигает он бессмертия — живущим ещё, нет сомнения. По вездесущности — как идёт Он, кто идёт и куда идёт? По бесконечности нет места; по бестелесности — откуда движение? По недвойственности нет и другого; по природе пробуждения — откуда косность? Что указано одному, то у иного мысль, речь, движение и пребывание; как же у подобного пространству движение, приход и пребывание? Бодрствование, сон и глубокий сон измышлены майей; тайджасная вещь — в праджне, а что свято, то нераздельно. Как тебе любезно Я, так оно любезно и всем нам; как ум на пути пробуждения, так и во мнении всех — всегда, у всех существ и у всего, о великий мудрец. Не я здесь постижение Я, потому оно полно и непрерывно. Бодрствование, сон, состояние и счастье глубокого сна: если нет памятования о забытом предмете, у кого оно рождается? Да будет истина, или тонкое, бестелесное, высшее. Если нет, то как бывает ведание счастья и страданий у всех? Всегда, всюду всеведущий в сердце у всех да будет; став свидетелем и прибегнув, кто знает деяние? Истина, знание, бесконечность — различны ли? Не отдельна истина от знания, не отдельно блаженство от бесконечности и не отдельно от блаженства. Ты и есть высший Брахман, с признаками истины, знания и прочего.

Version

f29fdaea1c88 · published Sep 2, 2026, 9:59:19 PM UTC

Available inRU

Page between verses with