Harivamsa
Группы питаров, Ума, Аччхода и линия СатьяватиHV 13.4-12
74 / 607
Harivamsa · HV 13.4-12
Devanāgarī

सप्तैते जपतां श्रेष्ठ स्वर्गे पितृगणाः स्मृताः चत्वारो मूर्तिमन्तो वै त्रय एषां अमूर्तयः ॥
तेषां लोकं विसर्गं च कीर्तयिष्यामि तच् छृणु प्रभावं च महत्त्वं च विस्तरेण तपोधन ॥
धर्ममूर्तिधरास् तेषां त्रयो ये परमा गणाः तेषां नामानि लोकांश् च कीर्तयिष्यामि तच् छृणु ॥
लोकाः सनातना नाम यत्र तिष्ठन्ति भास्वराः अमूर्तयः पितृगणास् ते वै पुत्राः प्रजापतेः ॥
विराजस्य द्विजश्रेष्ठ वैराजा इति विश्रुताः यजन्ति तान् देवगणा विधिदृष्टेन कर्मना ॥
एते वै योगविभ्रष्टा लोकान् प्राप्य सनातनान् पुनर् युगसहस्रान्ते जायन्ते ब्रह्मवादिनः ॥
ते प्राप्य तां स्मृतिं भूयः सांख्ययोगम् अनुत्तमम् यान्ति योगगतिं सिद्धाः पुनर् आवृत्तिदुर्लभाम् ॥
एते स्म पितरस् तात योगिनां योगवर्धनाः आप्याययन्ति ये पूर्वं सोमं योगबलेन वै ॥
तस्माच् छ्राद्धानि देयानि योगिनां द्विजसत्तम एष वै प्रथमः कल्पः सोमपानां अनुत्तमः ॥

Transliteration (IAST)

saptaite japatāṃ śreṣṭha svarge pitṛgaṇāḥ smṛtāḥ catvāro mūrtimanto vai traya eṣāṃ amūrtayaḥ ||
teṣāṃ lokaṃ visargaṃ ca kīrtayiṣyāmi tac chṛṇu prabhāvaṃ ca mahattvaṃ ca vistareṇa tapodhana ||
dharmamūrtidharās teṣāṃ trayo ye paramā gaṇāḥ teṣāṃ nāmāni lokāṃś ca kīrtayiṣyāmi tac chṛṇu ||
lokāḥ sanātanā nāma yatra tiṣṭhanti bhāsvarāḥ amūrtayaḥ pitṛgaṇās te vai putrāḥ prajāpateḥ ||
virājasya dvijaśreṣṭha vairājā iti viśrutāḥ yajanti tān devagaṇā vidhidṛṣṭena karmanā ||
ete vai yogavibhraṣṭā lokān prāpya sanātanān punar yugasahasrānte jāyante brahmavādinaḥ ||
te prāpya tāṃ smṛtiṃ bhūyaḥ sāṃkhyayogam anuttamam yānti yogagatiṃ siddhāḥ punar āvṛttidurlabhām ||
ete sma pitaras tāta yogināṃ yogavardhanāḥ āpyāyayanti ye pūrvaṃ somaṃ yogabalena vai ||
tasmāc chrāddhāni deyāni yogināṃ dvijasattama eṣa vai prathamaḥ kalpaḥ somapānāṃ anuttamaḥ ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
सप्तैते जपतां श्रेष्ठsaptaite japatāṃ śreṣṭhaэтих семь, лучший из молящихся; их семь, лучший из повторяющих мантры
स्वर्गे पितृगणाः स्मृताःsvarge pitṛgaṇāḥ smṛtāḥна небе сонмы питаров известны; семь групп предков помнятся в раю
चत्वारो मूर्तिमन्तो वैcatvāro mūrtimanto vaiчетверо действительно имеют форму; четыре обладают телесной формой
त्रय एषां अमूर्तयःtraya eṣāṃ amūrtayaḥтрое из них бестелесны; три у них без формы
तेषां लोकं विसर्गं चteṣāṃ lokaṃ visargaṃ caих мир и происхождение; их обитель и сотворение
कीर्तयिष्यामि तच् छृणुkīrtayiṣyāmi tac chṛṇuя перечислю; слушай это; назову это, внимай
प्रभावं च महत्त्वं चprabhāvaṃ ca mahattvaṃ caи могущество, и величие; силу и великое значение
विस्तरेण तपोधनvistareṇa tapodhanaподробно, сокровищница тапаса; развёрнуто, богатый подвигом
धर्ममूर्तिधरास् तेषांdharmamūrtidharās teṣāṃиз них носящие образ дхармы; среди них воплощающие дхарму
त्रयो ये परमा गणाःtrayo ye paramā gaṇāḥтри высшие группы; те три превосходные сонма
तेषां नामानि लोकांश् चteṣāṃ nāmāni lokāṃś caих имена и миры; названия их и обители
कीर्तयिष्यामि तच् छृणुkīrtayiṣyāmi tac chṛṇuя перечислю; это слушай; назову; выслушай это
लोकाः सनातना नामlokāḥ sanātanā nāmaмиры по имени Санатана; обители, называемые вечными
यत्र तिष्ठन्ति भास्वराःyatra tiṣṭhanti bhāsvarāḥгде пребывают сияющие; там находятся лучезарные
अमूर्तयः पितृगणास्amūrtayaḥ pitṛgaṇāsбестелесные сонмы питаров; группы предков без формы
ते वै पुत्राः प्रजापतेःte vai putrāḥ prajāpateḥони поистине сыновья Праджапати; это сыновья Владыки созданий
विराजस्य द्विजश्रेष्ठvirājasya dvijaśreṣṭhaВираджи, лучший дваждырождённый; от Вираджа, превосходный брахман
वैराजा इति विश्रुताःvairājā iti viśrutāḥизвестные как Вайраджи; прославленные именем Вайраджа
यजन्ति तान् देवगणाyajanti tān devagaṇāсонмы богов почитают их; божества совершают им жертву
विधिदृष्टेन कर्मनाvidhidṛṣṭena karmanāдействием, указанным правилом; обрядом, установленным предписанием
एते वै योगविभ्रष्टाete vai yogavibhraṣṭāэти, отпавшие от йоги; они, утратившие йогу
लोकान् प्राप्य सनातनान्lokān prāpya sanātanānдостигнув вечных миров; обретя миры Санатана
पुनर् युगसहस्रान्तेpunar yugasahasrānteснова в конце тысячи юг; затем по завершении тысячелетий юг
जायन्ते ब्रह्मवादिनःjāyante brahmavādinaḥрождаются знатоками Брахмана; появляются проповедниками Брахмана
ते प्राप्य तां स्मृतिं भूयःte prāpya tāṃ smṛtiṃ bhūyaḥони, вновь обретя ту память; получив снова это воспоминание
सांख्ययोगम् अनुत्तमम्sāṃkhyayogam anuttamamнепревзойдённую санкхья-йогу; высшую санкхью и йогу
यान्ति योगगतिं सिद्धाःyānti yogagatiṃ siddhāḥсовершенные идут путём йоги; достигшие идут йогической дорогой
पुनर् आवृत्तिदुर्लभाम्punar āvṛttidurlabhāmс трудным возвращением назад; откуда возврат почти недоступен
एते स्म पितरस् तातete sma pitaras tātaэти же питары, дорогой; они являются предками, сын мой
योगिनां योगवर्धनाःyogināṃ yogavardhanāḥувеличивающие йогу йогинов; усиливающие йогу у йогов
आप्याययन्ति ये पूर्वंāpyāyayanti ye pūrvaṃте, кто прежде питают; которые сначала насыщают
सोमं योगबलेन वैsomaṃ yogabalena vaiСому силой йоги; лунную силу йогической мощью
तस्माच् छ्राद्धानि देयानिtasmāc chrāddhāni deyāniпоэтому шраддхи следует давать; оттого поминания надо совершать
योगिनां द्विजसत्तमyogināṃ dvijasattamaйогинам, лучший дваждырождённый; для йогинов, превосходный брахман
एष वै प्रथमः कल्पःeṣa vai prathamaḥ kalpaḥэто первый порядок; таков первый чин
सोमपानां अनुत्तमःsomapānāṃ anuttamaḥлучший у пьющих Сому; высший среди сомапов
Translation

Санаткумара сказал: «О лучший из повторяющих мантры, семь сонмов питаров помнятся на небе: четверо из них имеют форму, а трое бестелесны. Я назову тебе их миры, происхождение, могущество и величие; слушай это подробно, о богатый тапасом. Среди них есть три высшие группы, несущие образ дхармы; я назову их имена и миры. Есть вечные миры, называемые Санатана, где пребывают сияющие бестелесные сонмы питаров; они сыновья Праджапати. О лучший дваждырождённый, они произошли от Вираджа и известны как Вайраджи; сонмы богов почитают их обрядом, установленным правилом. Они отпали от йоги, но, достигнув вечных миров, в конце тысячи юг снова рождаются знатоками Брахмана. Вновь обретя память и непревзойдённую санкхья-йогу, совершенные идут путём йоги, откуда возвращение почти недоступно. Эти питары, о сын мой, усиливают йогу йогинов и прежде других питают Сому силой йоги. Поэтому, о лучший дваждырождённый, шраддхи следует давать йогинам: это первый и высший чин среди пьющих Сому».

Version

58af23c9ae4c · published Jun 22, 2026, 3:30:39 AM UTC

Available inRU

Page between verses with