Harivamsa
Ветви родов Пауравов и ЯдавовHV 23.33-42
122 / 607
Harivamsa · HV 23.33-42
Devanāgarī

अङ्गपुत्रो महान् आसीद् राजेन्द्रो दधिवाहनः दधिवाहनपुत्रस् तु राजा दिविरथस् तथा ॥
पुत्रो दिविरथस्यासीच् छक्रतुल्यपराक्रमः विद्वान् धर्मरथो नाम तस्य चित्ररथः सुतः ॥
तेन धर्मरथेनाथ तदा विष्णुपदे गिरौ यजता सह शक्रेण सोमः पीतो महात्मना ॥
अथ चित्ररथस्यापि पुत्रो दशरथो ऽभवत् लोमपाद इति ख्यातो यस्य शान्ता सुताभवत् ॥
तस्य दाशरथिर् वीरश् चतुरङ्गो महायशाः ऋष्यशृङ्गप्रभावेन जज्ञे कुलविवर्धनः ॥
चतुरङ्गस्य पुत्रस् तु पृथुलाक्ष इति स्मृतः पृथुलाक्षसुतो राजा चम्पो नाम महायशाः चम्पस्य तु पुरी चम्पा या पूर्वं मालिनी बभौ ॥
पूर्णभद्रप्रसादेन हर्यङ्गो ऽस्य सुतो ऽभवत् ततो विभाण्डकस् तस्य वारणं शत्रुवारणम् अवतारयाम् आस महीं मन्त्रैर् वाहनम् उत्तमम् ॥
हर्यङ्गस्य सुतः कर्णो विकर्णस् तस्य चात्मजः तस्य पुत्रशतं त्व् आसीद् अङ्गानां कुलवर्धनम् ॥
एते ऽङ्गवंशजाः सर्वे राजानः कीर्तिता मया सत्यव्रता महात्मानः प्रजावन्तो महारथाः ॥
ऋचेयोस् तु महाराज रौद्राश्वतनयस्य वै शृणु वंशम् अनुप्रोक्तं यत्र जातो ऽसि पार्थिव ॥

Transliteration (IAST)

aṅgaputro mahān āsīd rājendro dadhivāhanaḥ dadhivāhanaputras tu rājā divirathas tathā ||
putro divirathasyāsīc chakratulyaparākramaḥ vidvān dharmaratho nāma tasya citrarathaḥ sutaḥ ||
tena dharmarathenātha tadā viṣṇupade girau yajatā saha śakreṇa somaḥ pīto mahātmanā ||
atha citrarathasyāpi putro daśaratho 'bhavat lomapāda iti khyāto yasya śāntā sutābhavat ||
tasya dāśarathir vīraś caturaṅgo mahāyaśāḥ ṛṣyaśṛṅgaprabhāvena jajñe kulavivardhanaḥ ||
caturaṅgasya putras tu pṛthulākṣa iti smṛtaḥ pṛthulākṣasuto rājā campo nāma mahāyaśāḥ campasya tu purī campā yā pūrvaṃ mālinī babhau ||
pūrṇabhadraprasādena haryaṅgo 'sya suto 'bhavat tato vibhāṇḍakas tasya vāraṇaṃ śatruvāraṇam avatārayām āsa mahīṃ mantrair vāhanam uttamam ||
haryaṅgasya sutaḥ karṇo vikarṇas tasya cātmajaḥ tasya putraśataṃ tv āsīd aṅgānāṃ kulavardhanam ||
ete 'ṅgavaṃśajāḥ sarve rājānaḥ kīrtitā mayā satyavratā mahātmānaḥ prajāvanto mahārathāḥ ||
ṛceyos tu mahārāja raudrāśvatanayasya vai śṛṇu vaṃśam anuproktaṃ yatra jāto 'si pārthiva ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
अङ्गपुत्रो महान् आसीद्aṅgaputro mahān āsīdсын Анги был великим; великим потомком Анги был
राजेन्द्रो दधिवाहनःrājendro dadhivāhanaḥцарь царей Дадхивахана; владыка владык Дадхивахана
दधिवाहनपुत्रस् तुdadhivāhanaputras tuсыном Дадхиваханы же; у Дадхиваханы сыном
राजा दिविरथस् तथाrājā divirathas tathāбыл царь Дивиратха; стал владыка Дивиратха
पुत्रो दिविरथस्यासीच्putro divirathasyāsīcсыном Дивиратхи был; у Дивиратхи был сын
छक्रतुल्यपराक्रमःchakratulyaparākramaḥравный Шакре доблестью; подобный Индре мощью
विद्वान् धर्मरथो नामvidvān dharmaratho nāmaмудрый по имени Дхармаратха; знающий Дхармаратха
तस्य चित्ररथः सुतःtasya citrarathaḥ sutaḥего сыном был Читраратха; от него родился Читраратха
तेन धर्मरथेनाथtena dharmarathenāthaэтим Дхармаратхой затем; затем Дхармаратха
तदा विष्णुपदे गिरौtadā viṣṇupade girauтогда на горе Вишнупада; в то время на вершине Вишнупада
यजता सह शक्रेणyajatā saha śakreṇaсовершая жертву вместе с Шакрой; при жертвовании рядом с Индрой
सोमः पीतो महात्मनाsomaḥ pīto mahātmanāСома был выпит великодушным; Сому испил этот великий духом
अथ चित्ररथस्यापिatha citrarathasyāpiзатем у Читраратхи также; после этого у Читраратхи
पुत्रो दशरथो ऽभवत्putro daśaratho 'bhavatсыном был Дашаратха; потомком стал Дашаратха
लोमपाद इति ख्यातोlomapāda iti khyātoизвестный как Ломапада; прославленный именем Ломапада
यस्य शान्ता सुताभवत्yasya śāntā sutābhavatчьей дочерью была Шанта; у которого была дочь Шанта
तस्य दाशरथिर् वीरश्tasya dāśarathir vīraśего сын Дашаратхи, герой; потомок Дашаратхи, витязь
चतुरङ्गो महायशाःcaturaṅgo mahāyaśāḥЧатуранга великославный; знаменитый Чатуранга
ऋष्यशृङ्गप्रभावेनṛṣyaśṛṅgaprabhāvenaсилой Ришьяшринги; благодаря могуществу Ришьяшринги
जज्ञे कुलविवर्धनःjajñe kulavivardhanaḥродился умножитель рода; появился продолжатель семьи
चतुरङ्गस्य पुत्रस् तुcaturaṅgasya putras tuсыном же Чатуранги; потомком Чатуранги
पृथुलाक्ष इति स्मृतःpṛthulākṣa iti smṛtaḥПритхулакша так помнится; известен как Притхулакша
पृथुलाक्षसुतो राजाpṛthulākṣasuto rājāсын Притхулакши, царь; царём был потомок Притхулакши
चम्पो नाम महायशाःcampo nāma mahāyaśāḥпо имени Чампа, великославный; знаменитый Чампа
चम्पस्य तु पुरी चम्पाcampasya tu purī campāу Чампы же город Чампа; городом Чампы была Чампа
या पूर्वं मालिनी बभौyā pūrvaṃ mālinī babhauкоторая прежде сияла как Малини; ранее известная красотой как Малини
पूर्णभद्रप्रसादेनpūrṇabhadraprasādenaпо милости Пурнабхадры; благодаря благосклонности Пурнабхадры
हर्यङ्गो ऽस्य सुतो ऽभवत्haryaṅgo 'sya suto 'bhavatХарьянга его сыном был; его сыном стал Харьянга
ततो विभाण्डकस् तस्यtato vibhāṇḍakas tasyaзатем его Вибхандака; после этого Вибхандака для него
वारणं शत्रुवारणम्vāraṇaṃ śatruvāraṇamслона, отгоняющего врагов; вражесдерживающего слона
अवतारयाम् आस महींavatārayām āsa mahīṃнизвёл на землю; спустил на землю
मन्त्रैर् वाहनम् उत्तमम्mantrair vāhanam uttamamмантрами превосходное средство передвижения; заклинаниями лучший небесный воз
हर्यङ्गस्य सुतः कर्णोharyaṅgasya sutaḥ karṇoсыном Харьяанги был Карна; у Харьяанги сын Карна
विकर्णस् तस्य चात्मजःvikarṇas tasya cātmajaḥВикарна был его сыном; его потомком стал Викарна
तस्य पुत्रशतं त्व् आसीद्tasya putraśataṃ tv āsīdу него же было сто сыновей; ему принадлежали сто сыновей
अङ्गानां कुलवर्धनम्aṅgānāṃ kulavardhanamумножавших род Ангов; расширявших семейство Ангов
एते ऽङ्गवंशजाः सर्वेete 'ṅgavaṃśajāḥ sarveвсе эти рождённые в роде Анги; все они из линии Ангов
राजानः कीर्तिता मयाrājānaḥ kīrtitā mayāцари, перечисленные мной; владыки, названные мною
सत्यव्रता महात्मानःsatyavratā mahātmānaḥверные обетам, великие духом; правдивые в обетах, великодушные
प्रजावन्तो महारथाःprajāvanto mahārathāḥимеющие потомство, великие колесничие; многодетные могучие воины
ऋचेयोस् तु महाराजṛceyos tu mahārājaу Ричею же, великий царь; теперь о Ричею, государь
रौद्राश्वतनयस्य वैraudrāśvatanayasya vaiсыне Раудрашвы; потомке Раудрашвы
शृणु वंशम् अनुप्रोक्तंśṛṇu vaṃśam anuproktaṃвыслушай род, изложенный далее; слушай последовательно рассказанный род
यत्र जातो ऽसि पार्थिवyatra jāto 'si pārthivaв котором ты родился, царь; где ты появился, владыка
Translation

«Великим сыном Анги был царь царей Дадхивахана, а сыном Дадхиваханы стал царь Дивиратха. У Дивиратхи был сын, равный Шакре доблестью, мудрый Дхармаратха; его сыном стал Читраратха. Этот великодушный Дхармаратха во время жертвоприношения на горе Вишнупада вместе с Шакрой испил Сому. Затем у Читраратхи родился сын Дашаратха, известный как Ломапада; у него была дочь Шанта. Его сын, герой Дашаратхи, великославный Чатуранга, родился благодаря могуществу Ришьяшринги и стал продолжателем рода. Сыном Чатуранги был Притхулакша; сын Притхулакши, великославный царь по имени Чампа, имел город Чампу, который прежде сиял как Малини. По милости Пурнабхадры его сыном стал Харьяанга. Затем Вибхандака мантрами низвёл для него на землю превосходное средство передвижения — слона, отгоняющего врагов. Сыном Харьяанги был Карна, а его сыном — Викарна. У него было сто сыновей, умножителей рода Ангов. Все эти цари из рода Анги перечислены мной: верные обетам, великодушные, многодетные, могучие колесничие. Теперь, о великий царь, слушай последовательно род Ричею, сына Раудрашвы, в котором ты родился».

Version

12c058f061d1 · published Jun 22, 2026, 3:30:47 AM UTC

Available inRU

Page between verses with