अहम् आदौ पुरानेन संक्षिप्ता पद्मयोनिना मां च बध्वा कृतौ पूर्वं मृङ्मयौ द्वौ महासुरौ ॥
कर्णस्रोतोद्भवौ तौ हि विष्णोर् अस्य महात्मनः महार्णवे प्रस्वपतः काष्ठकुड्यसमौ स्थितौ ॥
तौ विवेश स्वयं वायुर् ब्रह्मणा साधु चोदितः तौ दिवं छादयन्तौ तु ववृधाते महासुरौ ॥
वायुप्राणौ तु तौ गृह्य ब्रह्मा परिमृश्यञ् शनैः एकं मृदुतरं मेने कठिनं वेद चापरम् ॥
नामनी तु तयोश् चक्रे स विभुः सलिलोद्भवः मृदुस् त्व् अयं मधुर् नाम कठिनः कैटभो ऽभवत् ॥
तौ दैत्यौ कृतनामानौ चेरतुर् बलदर्पितौ सर्वम् एकार्णवं लोकं योद्धुकामौ सुनिर्भयौ ॥
ताव् आगतौ समालोक्य ब्रह्मा लोकपितामहः एकार्णवाम्बुनिचये तत्रैवानतरधीयत ॥
स पद्मे पद्मनाभस्य नाभिमध्याद् समुत्थिते रोचयाम् आस वसतिं गुह्यां ब्रह्मा चतुर्मुखः ॥
ताव् उभौ जलगर्भस्थौ नारायणपितामहौ बहून् वर्षगणान् अप्सु शयानौ न चकम्पतुः ॥
अथ दीर्घस्य कालस्य ताव् उभौ मधुकैटभौ आजग्मतुस् तम् उद्देशं यत्र ब्रह्मा व्यवस्थितः ॥
दृष्ट्वा ताव् असुरौ घोरौ महान्तौ युद्धदुर्मदौ उत्पपाताशु शयनात् पद्मनाभो महाद्युतिः ॥
तद् युद्धम् अभवद् घोरं तयोस् तस्य च वै तदा एकार्णवे तदा लोके त्रैलोक्ये जलतां गते ॥
तद् अभूत् तुमुलं युद्धं वर्षसंख्याः सहस्रशः न च ताव् असुरौ युद्धे तदा श्रमम् अवापतुः ॥
अथ दीर्घस्य कालस्य तौ दैत्यौ युद्धदुर्मदौ ऊचतुः प्रीतमनसौ देवं नारायणं हरिं ॥
प्रीतौ स्वस् तव युद्धेन श्लाघ्यस् त्वं मृत्युर् आहवे आवां जहि न यत्रोर्वी जलेन समभिप्लुता ॥
हतौ च तव पुत्रत्वं प्राप्नुयावः सुरोत्तम सो ह्य् आवां युधि निर्जेता तस्यावां विहितौ सुतौ ॥
स हि गृह्य मृधे दैत्यौ दोर्भ्यां तौ समपीडयत् जन्मतुर् निधनं चापि ताव् उभौ मधुकैटभौ ॥
ताव् उभाव् आप्लुतौ तोये वपुर्भ्याम् एकतां गतौ मेदो मुमुचतुर् दैत्यौ मथ्यमानौ जलोर्मिभिः ॥
मेदसा तज्जलं व्याप्तं ताभ्यां अन्तर्दधे तदा नारायणश् च भगवान् असृजत् स पुनः प्रजाः ॥
दैत्ययोर् मेदसा छन्ना मेदिनीति ततः स्मृता प्रभावात् पद्मनाभस्य शाश्वती च नृणां कृता ॥
aham ādau purānena saṃkṣiptā padmayoninā māṃ ca badhvā kṛtau pūrvaṃ mṛṅmayau dvau mahāsurau ||
karṇasrotodbhavau tau hi viṣṇor asya mahātmanaḥ mahārṇave prasvapataḥ kāṣṭhakuḍyasamau sthitau ||
tau viveśa svayaṃ vāyur brahmaṇā sādhu coditaḥ tau divaṃ chādayantau tu vavṛdhāte mahāsurau ||
vāyuprāṇau tu tau gṛhya brahmā parimṛśyañ śanaiḥ ekaṃ mṛdutaraṃ mene kaṭhinaṃ veda cāparam ||
nāmanī tu tayoś cakre sa vibhuḥ salilodbhavaḥ mṛdus tv ayaṃ madhur nāma kaṭhinaḥ kaiṭabho 'bhavat ||
tau daityau kṛtanāmānau ceratur baladarpitau sarvam ekārṇavaṃ lokaṃ yoddhukāmau sunirbhayau ||
tāv āgatau samālokya brahmā lokapitāmahaḥ ekārṇavāmbunicaye tatraivānataradhīyata ||
sa padme padmanābhasya nābhimadhyād samutthite rocayām āsa vasatiṃ guhyāṃ brahmā caturmukhaḥ ||
tāv ubhau jalagarbhasthau nārāyaṇapitāmahau bahūn varṣagaṇān apsu śayānau na cakampatuḥ ||
atha dīrghasya kālasya tāv ubhau madhukaiṭabhau ājagmatus tam uddeśaṃ yatra brahmā vyavasthitaḥ ||
dṛṣṭvā tāv asurau ghorau mahāntau yuddhadurmadau utpapātāśu śayanāt padmanābho mahādyutiḥ ||
tad yuddham abhavad ghoraṃ tayos tasya ca vai tadā ekārṇave tadā loke trailokye jalatāṃ gate ||
tad abhūt tumulaṃ yuddhaṃ varṣasaṃkhyāḥ sahasraśaḥ na ca tāv asurau yuddhe tadā śramam avāpatuḥ ||
atha dīrghasya kālasya tau daityau yuddhadurmadau ūcatuḥ prītamanasau devaṃ nārāyaṇaṃ hariṃ ||
prītau svas tava yuddhena ślāghyas tvaṃ mṛtyur āhave āvāṃ jahi na yatrorvī jalena samabhiplutā ||
hatau ca tava putratvaṃ prāpnuyāvaḥ surottama so hy āvāṃ yudhi nirjetā tasyāvāṃ vihitau sutau ||
sa hi gṛhya mṛdhe daityau dorbhyāṃ tau samapīḍayat janmatur nidhanaṃ cāpi tāv ubhau madhukaiṭabhau ||
tāv ubhāv āplutau toye vapurbhyām ekatāṃ gatau medo mumucatur daityau mathyamānau jalormibhiḥ ||
medasā tajjalaṃ vyāptaṃ tābhyāṃ antardadhe tadā nārāyaṇaś ca bhagavān asṛjat sa punaḥ prajāḥ ||
daityayor medasā channā medinīti tataḥ smṛtā prabhāvāt padmanābhasya śāśvatī ca nṛṇāṃ kṛtā ||
Дхарани сказала: «В начале древний Падмайони сжал меня, и, связав меня, прежде возникли два великих асура из земной массы. Они родились из ушных потоков этого великого Вишну и спали в великом океане, стоя как деревянные стены. В них, должным образом побуждённый Брахмой, вошёл сам Ваю, и эти два махасура выросли, заслоняя небо. Брахма, медленно ощупав их, чья прана была Ваю, счёл одного более мягким, а другого познал как твёрдого. Владыка, рождённый из вод, дал им имена: мягкий стал Мадху, а твёрдый — Кайтабхой. Получив имена, эти два дайтьи, гордые силой, ходили по всему миру единого океана, желая сражаться и не ведая страха. Увидев, что они приблизились, Брахма, праотец миров, скрылся именно там, в массе вод единого океана. В лотосе Падманабхи, поднявшемся из середины его пупа, четырёхликий Брахма избрал тайное жилище. Нараяна и Питамаха пребывали в водном лоне, а те двое много лет лежали в водах и не дрогнули. Спустя долгое время Мадху и Кайтабха пришли туда, где пребывал Брахма. Увидев двух страшных, огромных и опьянённых битвой асуров, великосияющий Падманабха быстро поднялся со своего ложа. Тогда, когда мир был единым океаном и всё троемирие обратилось в воду, началась страшная битва между ними и им. Эта бурная битва длилась тысячи лет, но два асура не знали усталости. После долгого времени оба дайтьи, обезумевшие от боя, с довольными сердцами сказали божественному Нараяне Хари: “Мы довольны твоей битвой. Ты достоин хвалы как смерть в сражении. Убей нас там, где земля не залита водой. После гибели, о лучший богов, мы хотим стать твоими сыновьями. Тот, кто победит нас в бою, и будет нашим победителем, а мы предназначены быть его сыновьями”. Тогда он схватил обоих дайтьев в битве и сжал их руками; так Мадху и Кайтабха обрели рождение и гибель. Погружённые в воду, они телами стали одним и, взбалтываемые водяными волнами, выпустили жир. Тем жиром вода была покрыта, а затем благой Нараяна снова сотворил существа. Поскольку я была скрыта жиром этих двух дайтьев, с тех пор меня помнят как Медини; по могуществу Падманабхи я была сделана вечной для людей».
ebe4c46c49db · published Jun 22, 2026, 3:31:02 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Земля начинает свою просьбу с памяти о первобытном спасении: мир уже был однажды затоплен, и Нараяна восстановил творение после Мадху и Кайтабхи. Для неё это не мифическая справка, а основание доверия: тот, кто поднял мир из вод, может снять и нынешнее бремя.