Harivamsa
Кришна и Баларама учатся у СандипаниHV 79.17-24
411 / 607
Harivamsa · HV 79.17-24
Devanāgarī

ततो वैवस्वतं देवं निर्जित्य पुरुषोत्तमः आनिनाय गुरोः पुत्रं चिरनष्टं यमक्षयात् ॥
ततः सांदीपनेः पुत्रः प्रसादाद् अमितौजसः दीर्घकालगतः प्रेतः पुनर् आसीच् छरीरवान् ॥
तद् अशक्यम् अचिन्त्यं च दृष्ट्वा सुमहद् अद्भुतम् सर्वेषाम् एव भूतानां विस्मयः समजायत ॥
स गुरोः पुत्रम् आदाय पाञ्चजन्यं च माधवः रत्नानि च महार्हाणि पुनर् आयाज् जगत्पतिः ॥
रक्षसस् तस्य रत्नानि महार्हाणि बहूनि च आनाय्यावेदयाम् आस गुरवे वासवानुजः ॥
गदापरिघयुद्धेषु सर्वास्त्रेषु च ताव् उभौ अचिरान् मुख्यतां प्राप्तौ सर्वलोके धनुर्भृताम् ॥
ततः सांदीपनेः पुत्रं तद्रूपवयसं तदा प्रादात् कृष्णः प्रतीताय सह रत्नैर् उदारधीः ॥
चिरनष्टेन पुत्रेण काश्यः सांदीपनिस् तदा समेत्य मुमुदे राजन् पूजयन् रामकेशवौ ॥

Transliteration (IAST)

tato vaivasvataṃ devaṃ nirjitya puruṣottamaḥ ānināya guroḥ putraṃ ciranaṣṭaṃ yamakṣayāt ||
tataḥ sāṃdīpaneḥ putraḥ prasādād amitaujasaḥ dīrghakālagataḥ pretaḥ punar āsīc charīravān ||
tad aśakyam acintyaṃ ca dṛṣṭvā sumahad adbhutam sarveṣām eva bhūtānāṃ vismayaḥ samajāyata ||
sa guroḥ putram ādāya pāñcajanyaṃ ca mādhavaḥ ratnāni ca mahārhāṇi punar āyāj jagatpatiḥ ||
rakṣasas tasya ratnāni mahārhāṇi bahūni ca ānāyyāvedayām āsa gurave vāsavānujaḥ ||
gadāparighayuddheṣu sarvāstreṣu ca tāv ubhau acirān mukhyatāṃ prāptau sarvaloke dhanurbhṛtām ||
tataḥ sāṃdīpaneḥ putraṃ tadrūpavayasaṃ tadā prādāt kṛṣṇaḥ pratītāya saha ratnair udāradhīḥ ||
ciranaṣṭena putreṇa kāśyaḥ sāṃdīpanis tadā sametya mumude rājan pūjayan rāmakeśavau ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
ततो वैवस्वतं देवंtato vaivasvataṃ devaṃзатем бога Вайвасвату; потом бога Яму
निर्जित्य पुरुषोत्तमःnirjitya puruṣottamaḥпобедив, Пурушоттама; одержав победу, Верховный Муж
आनिनाय गुरोः पुत्रंānināya guroḥ putraṃпривёл сына учителя; вернул наставникова сына
चिरनष्टं यमक्षयात्ciranaṣṭaṃ yamakṣayātдавно пропавшего из обители Ямы; долго потерянного из дома Ямы
ततः सांदीपनेः पुत्रःtataḥ sāṃdīpaneḥ putraḥзатем сын Сандипани; после этого сын Сандипани
प्रसादाद् अमितौजसःprasādād amitaujasaḥпо милости безмерно сияющего; милостью безмерномощного
दीर्घकालगतः प्रेतःdīrghakālagataḥ pretaḥдавно ушедший умерший; покойник, ушедший надолго
पुनर् आसीच् छरीरवान्punar āsīc charīravānснова стал имеющим тело; вновь обрёл тело
तद् अशक्यम् अचिन्त्यं चtad aśakyam acintyaṃ caто невозможное и непостижимое; это невозможное, немыслимое
दृष्ट्वा सुमहद् अद्भुतम्dṛṣṭvā sumahad adbhutamувидев очень великое чудо; видя огромное чудо
सर्वेषाम् एव भूतानांsarveṣām eva bhūtānāṃу всех именно существ; у всех живых существ
विस्मयः समजायतvismayaḥ samajāyataизумление возникло; родилось удивление
स गुरोः पुत्रम् आदायsa guroḥ putram ādāyaон, взяв сына учителя; он, забрав наставникова сына
पाञ्चजन्यं च माधवःpāñcajanyaṃ ca mādhavaḥи Панчаджанью, Мадхава; а также Панчаджанью
रत्नानि च महार्हाणिratnāni ca mahārhāṇiи драгоценности великой цены; и весьма ценные сокровища
पुनर् आयाज् जगत्पतिःpunar āyāj jagatpatiḥснова пришёл Господь мира; владыка мира вернулся
रक्षसस् तस्य रत्नानिrakṣasas tasya ratnāniу ракшаса его драгоценности; сокровища того ракшаса
महार्हाणि बहूनि चmahārhāṇi bahūni caвеликие по цене и многочисленные; многие и очень ценные
आनाय्यावेदयाम् आसānāyyāvedayām āsaпринеся, сообщил; доставив, представил
गुरवे वासवानुजःgurave vāsavānujaḥучителю младший брат Васавы; наставнику Упендра
गदापरिघयुद्धेषुgadāparighayuddheṣuв боях булавой и палицей; в сражениях палицей и булавой
सर्वास्त्रेषु च ताव् उभौsarvāstreṣu ca tāv ubhauи во всех оружиях они оба; оба во всех видах оружия
अचिरान् मुख्यतां प्राप्तौacirān mukhyatāṃ prāptauскоро достигли первенства; быстро стали главными
सर्वलोके धनुर्भृताम्sarvaloke dhanurbhṛtāmсреди лучников всего мира; среди воинов-лучников во всём мире
ततः सांदीपनेः पुत्रंtataḥ sāṃdīpaneḥ putraṃзатем сына Сандипани; после этого сынa Сандипани
तद्रूपवयसं तदाtadrūpavayasaṃ tadāтого же вида и возраста тогда; тогда того же облика и лет
प्रादात् कृष्णः प्रतीतायprādāt kṛṣṇaḥ pratītāyaКришна отдал обрадованному; Кришна передал довольному
सह रत्नैर् उदारधीःsaha ratnair udāradhīḥс драгоценностями, великодушный; вместе с сокровищами
चिरनष्टेन पुत्रेणciranaṣṭena putreṇaс давно потерянным сыном; с сыном, давно пропавшим
काश्यः सांदीपनिस् तदाkāśyaḥ sāṃdīpanis tadāкашьян Сандипани тогда; Сандипани из Каши тогда
समेत्य मुमुदे राजन्sametya mumude rājanсоединившись, возрадовался, царь; встретившись, обрадовался
पूजयन् रामकेशवौpūjayan rāmakeśavauпочитая Раму и Кешаву; чествуя Раму и Кешаву
Translation

Затем Пурушоттама победил бога Вайвасвату и вернул из обители Ямы давно пропавшего сына учителя. По милости безмерно сияющего сын Сандипани, долго бывший умершим, вновь обрёл тело. Увидев это невозможное, непостижимое и великое чудо, все существа пришли в изумление. Мадхава, владыка мира, взял сына учителя, Панчаджанью и драгоценности великой цены и вернулся. Младший брат Васавы доставил наставнику многие дорогие сокровища того ракшаса. В боях булавой и палицей, а также во всех видах оружия оба брата вскоре стали первыми среди лучников всего мира. Тогда великодушный Кришна вернул обрадованному Сандипани его сына, того же вида и возраста, вместе с драгоценностями. О царь, Сандипани из Каши, вновь встретившись с давно потерянным сыном, возрадовался и почтил Раму и Кешаву.

Version

9f8b20e8ce09 · published Jun 22, 2026, 4:13:09 AM UTC

Available inRU

Page between verses with