ततस् तद् वारुणं छत्रं स्वयम् उत्क्षिप्य माधवः हिरण्यवर्षं वर्षन्तम् आरुरोह विहंगतम् ॥
गरुडं पततां श्रेष्ठं मूर्तिमन्तम् इवाम्बुदम् ततो ऽभ्ययाद् गिरिश्रेष्ठम् अभितो मणिपर्वतम् ॥
तत्र पुण्या ववुर् वाता ह्य् अभवंश् चामलाः प्रभाः मणीनां हेमवर्णानाम् अभिभूय दिवाकरम् ॥
तत्र वैदूर्यवर्णानि ददर्श मधुसूदनः सतोरणपताकानि द्वाराणि शयनानि च ॥
विद्युद्ग्रथितमेघाभः प्रबभौ मणिपर्वतः हेमचित्रविमानैश् च प्रासादैर् उपशोभितः ॥
तत्र ता वरहेमाभा ददर्श मधुसूदनः गन्धर्वासुरमुख्यानां प्रिया दुहितरस् तथा ॥
ददर्श पृथुलश्रोणीः संरुद्धा गिरिकन्दरे नरकेण समानीता रक्ष्यमाणाः समन्ततः ॥
त्रिविष्टपसमे देशे तिष्ठन्तम् अपराजितम् निवसन्त्यो यथा देव्यः सुखिन्यः कामवर्जिताः ॥
परिवव्रुर् महाबाहुम् एकवेणीधराः स्त्रियः सर्वाः काषायवासिन्यः सर्वाश् च नियतेन्द्रियाः ॥
व्रतोपवासतन्वङ्ग्यः काङ्क्षन्त्यः कृष्णदर्शनम् समेत्य यदुसिंहस्य सर्वाश् चक्रुः स्त्रियो ऽञ्जलीन् ॥
नरकं निहतं ज्ञात्वा मुरं चैव महासुरम् हयग्रीवं निसुन्दं च ताः कृष्णं पर्यवारयन् ॥
ते चासां रक्षिणो वृद्धा दानवा यदुनन्दनम् कृताञ्जलिपुटाः सर्वे प्रणिपेतुर् वयोधिकाः ॥
तासां परमनारीणाम् ऋषभाक्षं निरीक्ष्य तम् सर्वासाम् एव संकल्पः पतित्वेनाभवत् ततः ॥
तस्य चन्द्रोपमं वक्त्रम् उदीक्ष्य नियतेन्द्रियाः संप्रहृष्टा महाबाहुम् इदं वचनम् अब्रुवन् ॥
tatas tad vāruṇaṃ chatraṃ svayam utkṣipya mādhavaḥ hiraṇyavarṣaṃ varṣantam āruroha vihaṃgatam ||
garuḍaṃ patatāṃ śreṣṭhaṃ mūrtimantam ivāmbudam tato 'bhyayād giriśreṣṭham abhito maṇiparvatam ||
tatra puṇyā vavur vātā hy abhavaṃś cāmalāḥ prabhāḥ maṇīnāṃ hemavarṇānām abhibhūya divākaram ||
tatra vaidūryavarṇāni dadarśa madhusūdanaḥ satoraṇapatākāni dvārāṇi śayanāni ca ||
vidyudgrathitameghābhaḥ prababhau maṇiparvataḥ hemacitravimānaiś ca prāsādair upaśobhitaḥ ||
tatra tā varahemābhā dadarśa madhusūdanaḥ gandharvāsuramukhyānāṃ priyā duhitaras tathā ||
dadarśa pṛthulaśroṇīḥ saṃruddhā girikandare narakeṇa samānītā rakṣyamāṇāḥ samantataḥ ||
triviṣṭapasame deśe tiṣṭhantam aparājitam nivasantyo yathā devyaḥ sukhinyaḥ kāmavarjitāḥ ||
parivavrur mahābāhum ekaveṇīdharāḥ striyaḥ sarvāḥ kāṣāyavāsinyaḥ sarvāś ca niyatendriyāḥ ||
vratopavāsatanvaṅgyaḥ kāṅkṣantyaḥ kṛṣṇadarśanam sametya yadusiṃhasya sarvāś cakruḥ striyo 'ñjalīn ||
narakaṃ nihataṃ jñātvā muraṃ caiva mahāsuram hayagrīvaṃ nisundaṃ ca tāḥ kṛṣṇaṃ paryavārayan ||
te cāsāṃ rakṣiṇo vṛddhā dānavā yadunandanam kṛtāñjalipuṭāḥ sarve praṇipetur vayodhikāḥ ||
tāsāṃ paramanārīṇām ṛṣabhākṣaṃ nirīkṣya tam sarvāsām eva saṃkalpaḥ patitvenābhavat tataḥ ||
tasya candropamaṃ vaktram udīkṣya niyatendriyāḥ saṃprahṛṣṭā mahābāhum idaṃ vacanam abruvan ||
«Затем Мадхава сам поднял зонт Варуны, изливающий золотой дождь, и взошёл на Гаруду, лучшего из летящих, словно воплощённое облако. После этого он приблизился к великой горе Манипарвате. Там дули благие ветры, а чистые сияния золотистых камней затмевали солнце. Мадхусудана увидел там ворота и ложа цвета вайдурьи, с арками и знамёнами. Манипарвата сияла словно облако, пронизанное молниями, украшенная золотыми расписными дворцами и чертогами. Там Мадхусудана увидел дочерей главных гандхарвов и асуров, сияющих как лучшее золото. Он увидел прекрасностанных девушек, которых Нарака собрал и запер в горной пещере, охраняемой со всех сторон. Они жили в краю, подобном небесам, словно богини, в безопасности, но лишённые любви. Женщины с одной косой, все в шафранных одеждах, сдержанные в чувствах, истончённые обетами и постами, жаждущие увидеть Кришну, окружили могучерукого и сложили ладони перед львом Яду. Узнав, что Нарака, великий асура Мура, Хаягрива и Нисунда убиты, они окружили Кришну. Их старшие стражи, данавы, все со сложенными ладонями поклонились радости Яду. У этих превосходных женщин, когда они увидели Кришну с глазами быка, возникло одно желание — принять его как мужа. Созерцая его лицо, подобное луне, они, сдержанные и радостные, сказали могучерукому такие слова».
cb0d1f76355f · published Jun 22, 2026, 5:09:04 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Освобождённые женщины описаны не как добыча победителя, а как личности, чья верность, пост и ожидание направлены к Кришне. Победа над Наракой открывает для них не просто свободу от заточения, а встречу с тем, кого они внутренне уже приняли.