Harivamsa
Потомки жён КришныHV 98.2-14
511 / 607
Harivamsa · HV 98.2-14
Devanāgarī

अष्टौ महिष्यः पुत्रिण्य इति प्राधान्यतः स्मृताः सर्वा वीरप्रजायिन्यस् तास्व् अपत्यानि मे शृणु ॥
रुक्मिणी सत्यभामा च देवी नग्नजिती तथा सुदत्ता च तथा शैब्या लक्ष्मणा चारुहासिनी ॥
मित्रविन्दा च कालिन्दी जाम्बवत्य् अथ पौरवी सुभीमा च तथा माद्री रौक्मिणेयान् इमाञ् शृणु ॥
प्रद्युम्नः प्रथमो यज्ञे शम्बरान्तकरः सुतः द्वितीयश् चारुदेष्णश् च वृष्णिसिंहो महारथः ॥
चारुभद्रो भद्रचारुः सुदंष्ट्रो द्रुम एव च सुषेणश् चारुगुप्तश् च चारुविन्दश् च चारुमान् चारुबाहुः कनिष्ठश् च कन्या चारुमती तथा ॥
जज्ञिरे सत्यभामायां भानुर् भिमरथः क्षुपः रोहितो दीप्तिमांश् चैव ताम्रजाक्षो जलान्तकः चतस्रो जज्ञिरे तेषां स्वसारो गरुडध्वजात् ॥
जाम्बवत्याः सुतो जज्ञे साम्बः समितिशोभनः मित्रवान् मित्रविन्दश् च मित्रवत्य् अपि चाङ्गना ॥
मित्रवाहः सुनीथश् च नग्नजित्याः प्रजाः शृणु भद्रकारो भद्रविन्दः कन्या भद्रवती तथा ॥
सुदत्तायास् तु शैब्यायाः संग्रामजिद् अजायत सत्यजित् सेनजिच् चैव तथा शूरः सपत्नजित् ॥
सुभीमायाः सुतो माद्र्या वृकाश्वो वृकनिर्वृतिः कुमारो वृकदीप्तिश् च लक्ष्मणायाः प्रजाः शृणु ॥
गात्रवान् गात्रगुप्तश् च गात्रविन्दश् च वीर्यवान् जज्ञिरे गात्रवन्त्य् एते भगिन्यानुजया सह ॥
अश्रुतश् च सुतो जज्ञे कालिन्द्याः श्रुतसत्तमः अश्रुतं श्रुतसेनायै प्रददौ मधुसूदनः ॥
तं प्रदाय हृषीकेशस् तां भार्यां मुदितो ऽब्रवीत् एष वाम् उभयोर् अस्तु दायादः शाश्वतीः समाः ॥

Transliteration (IAST)

aṣṭau mahiṣyaḥ putriṇya iti prādhānyataḥ smṛtāḥ sarvā vīraprajāyinyas tāsv apatyāni me śṛṇu ||
rukmiṇī satyabhāmā ca devī nagnajitī tathā sudattā ca tathā śaibyā lakṣmaṇā cāruhāsinī ||
mitravindā ca kālindī jāmbavaty atha pauravī subhīmā ca tathā mādrī raukmiṇeyān imāñ śṛṇu ||
pradyumnaḥ prathamo yajñe śambarāntakaraḥ sutaḥ dvitīyaś cārudeṣṇaś ca vṛṣṇisiṃho mahārathaḥ ||
cārubhadro bhadracāruḥ sudaṃṣṭro druma eva ca suṣeṇaś cāruguptaś ca cāruvindaś ca cārumān cārubāhuḥ kaniṣṭhaś ca kanyā cārumatī tathā ||
jajñire satyabhāmāyāṃ bhānur bhimarathaḥ kṣupaḥ rohito dīptimāṃś caiva tāmrajākṣo jalāntakaḥ catasro jajñire teṣāṃ svasāro garuḍadhvajāt ||
jāmbavatyāḥ suto jajñe sāmbaḥ samitiśobhanaḥ mitravān mitravindaś ca mitravaty api cāṅganā ||
mitravāhaḥ sunīthaś ca nagnajityāḥ prajāḥ śṛṇu bhadrakāro bhadravindaḥ kanyā bhadravatī tathā ||
sudattāyās tu śaibyāyāḥ saṃgrāmajid ajāyata satyajit senajic caiva tathā śūraḥ sapatnajit ||
subhīmāyāḥ suto mādryā vṛkāśvo vṛkanirvṛtiḥ kumāro vṛkadīptiś ca lakṣmaṇāyāḥ prajāḥ śṛṇu ||
gātravān gātraguptaś ca gātravindaś ca vīryavān jajñire gātravanty ete bhaginyānujayā saha ||
aśrutaś ca suto jajñe kālindyāḥ śrutasattamaḥ aśrutaṃ śrutasenāyai pradadau madhusūdanaḥ ||
taṃ pradāya hṛṣīkeśas tāṃ bhāryāṃ mudito 'bravīt eṣa vām ubhayor astu dāyādaḥ śāśvatīḥ samāḥ ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
अष्टौ महिष्यः पुत्रिण्यaṣṭau mahiṣyaḥ putriṇyaвосемь цариц, имеющих сыновей; восемь цариц с сыновьями
इति प्राधान्यतः स्मृताःiti prādhānyataḥ smṛtāḥтак главными помнятся; так считаются главными
सर्वा वीरप्रजायिन्यस्sarvā vīraprajāyinyasвсе героев рождающие; все рождавшие героев
तास्व् अपत्यानि मे शृणुtāsv apatyāni me śṛṇuу них потомков моих слушай; слушай об их потомстве
रुक्मिणी सत्यभामा चrukmiṇī satyabhāmā caРукмини и Сатьябхама; Рукмини и Сатьябхама
देवी नग्नजिती तथाdevī nagnajitī tathāбогиня Нагнаджити также; а также Нагнаджити
सुदत्ता च तथा शैब्याsudattā ca tathā śaibyāи Судатта также Шайбья; Судатта Шайбья
लक्ष्मणा चारुहासिनीlakṣmaṇā cāruhāsinīЛакшмана прекрасносмеющаяся; Лакшмана с прекрасной улыбкой
मित्रविन्दा च कालिन्दीmitravindā ca kālindīМитравинда и Калинди; Митравинда и Калинди
जाम्बवत्य् अथ पौरवीjāmbavaty atha pauravīДжамбавати затем Паурава; Джамбавати и Паурава
सुभीमा च तथा माद्रीsubhīmā ca tathā mādrīСубхима и также Мадри; Субхима и Мадри
रौक्मिणेयान् इमाञ् शृणुraukmiṇeyān imāñ śṛṇuсыновей Рукмини этих слушай; слушай о сыновьях Рукмини
प्रद्युम्नः प्रथमो यज्ञेpradyumnaḥ prathamo yajñeПрадьюмна первый в жертве; Прадьюмна, первый в жертвенном ряду
शम्बरान्तकरः सुतःśambarāntakaraḥ sutaḥубийца Шамбары сын; сын, убивший Шамбару
द्वितीयश् चारुदेष्णश् चdvitīyaś cārudeṣṇaś caвторой и Чарудешна; второй — Чарудешна
वृष्णिसिंहो महारथःvṛṣṇisiṃho mahārathaḥлев Вришни, махаратха; лев Вришни, великий колесничий
चारुभद्रो भद्रचारुःcārubhadro bhadracāruḥЧарубхадра, Бхадрачару; Чарубхадра и Бхадрачару
सुदंष्ट्रो द्रुम एव चsudaṃṣṭro druma eva caСудамштра и Друма; Судамштра и Друма
सुषेणश् चारुगुप्तश् चsuṣeṇaś cāruguptaś caСушена и Чаругупта; Сушена и Чаругупта
चारुविन्दश् च चारुमान्cāruvindaś ca cārumānЧарувинда и Чаруман; Чарувинда и Чаруман
चारुबाहुः कनिष्ठश् चcārubāhuḥ kaniṣṭhaś caЧарубаху младший также; и младший Чарубаху
कन्या चारुमती तथाkanyā cārumatī tathāи дочь Чарумати также; а также дочь Чарумати
जज्ञिरे सत्यभामायांjajñire satyabhāmāyāṃродились у Сатьябхамы; у Сатьябхамы родились
भानुर् भिमरथः क्षुपःbhānur bhimarathaḥ kṣupaḥБхану, Бхимаратха, Кшупа; Бхану, Бхимаратха и Кшупа
रोहितो दीप्तिमांश् चैवrohito dīptimāṃś caivaРохита и Диптиман; Рохита и Диптиман
ताम्रजाक्षो जलान्तकःtāmrajākṣo jalāntakaḥТамраджакша, Джалантика; Тамраджакша и Джалантика
चतस्रो जज्ञिरे तेषांcatasro jajñire teṣāṃчетыре родились их; у них родились четыре
स्वसारो गरुडध्वजात्svasāro garuḍadhvajātсёстры от Гарудадхваджи; сестры от Гарудадхваджи
जाम्बवत्याः सुतो जज्ञेjāmbavatyāḥ suto jajñeу Джамбавати сын родился; у Джамбавати родился сын
साम्बः समितिशोभनःsāmbaḥ samitiśobhanaḥСамба, украшающий битву; Самба, краса сражения
मित्रवान् मित्रविन्दश् चmitravān mitravindaś caМитраван и Митравинда; Митраван и Митравинда
मित्रवत्य् अपि चाङ्गनाmitravaty api cāṅganāи Митравати девушка; а также дочь Митравати
मित्रवाहः सुनीथश् चmitravāhaḥ sunīthaś caМитраваха и Сунитха; Митраваха и Сунитха
नग्नजित्याः प्रजाः शृणुnagnajityāḥ prajāḥ śṛṇuНагнаджити потомство слушай; слушай о потомстве Нагнаджити
भद्रकारो भद्रविन्दःbhadrakāro bhadravindaḥБхадракара, Бхадравинда; Бхадракара и Бхадравинда
कन्या भद्रवती तथाkanyā bhadravatī tathāдочь Бхадравати также; а также дочь Бхадравати
सुदत्तायास् तु शैब्यायाःsudattāyās tu śaibyāyāḥу Судатты же Шайбьи; у Судатты Шайбьи
संग्रामजिद् अजायतsaṃgrāmajid ajāyataСамграмаджит родился; родился Самграмаджит
सत्यजित् सेनजिच् चैवsatyajit senajic caivaСатьяджит и Сенаджит; Сатьяджит и Сенаджит
तथा शूरः सपत्नजित्tathā śūraḥ sapatnajitтакже Шура, Сапатнаджит; а также Шура и Сапатнаджит
सुभीमायाः सुतो माद्र्याsubhīmāyāḥ suto mādryāу Субхимы, Мадри, сын; у Субхимы Мадри сыновья
वृकाश्वो वृकनिर्वृतिःvṛkāśvo vṛkanirvṛtiḥВрикашва, Вриканирврити; Врикашва и Вриканирврити
कुमारो वृकदीप्तिश् चkumāro vṛkadīptiś caКумара и Врикадипти; Кумара и Врикадипти
लक्ष्मणायाः प्रजाः शृणुlakṣmaṇāyāḥ prajāḥ śṛṇuЛакшманы потомство слушай; слушай о потомстве Лакшманы
गात्रवान् गात्रगुप्तश् चgātravān gātraguptaś caГатраван и Гатрагупта; Гатраван и Гатрагупта
गात्रविन्दश् च वीर्यवान्gātravindaś ca vīryavānи доблестный Гатравинда; и могучий Гатравинда
जज्ञिरे गात्रवन्त्य् एतेjajñire gātravanty eteродились Гатраванты эти; эти Гатраванты родились
भगिन्यानुजया सहbhaginyānujayā sahaс сестрой младшей вместе; вместе с младшей сестрой
अश्रुतश् च सुतो जज्ञेaśrutaś ca suto jajñeи Ашрута сын родился; и сын Ашрута родился
कालिन्द्याः श्रुतसत्तमःkālindyāḥ śrutasattamaḥу Калинди, лучший славой; у Калинди, лучший славой
अश्रुतं श्रुतसेनायैaśrutaṃ śrutasenāyaiАшруту Шрутасене; Ашруту Шрутасене
प्रददौ मधुसूदनःpradadau madhusūdanaḥотдал Мадхусудана; Мадхусудана отдал
तं प्रदाय हृषीकेशस्taṃ pradāya hṛṣīkeśasего отдав Хришикеша; отдав его, Хришикеша
तां भार्यां मुदितो ऽब्रवीत्tāṃ bhāryāṃ mudito 'bravītтой жене радостный сказал; радостно сказал этой жене
एष वाम् उभयोर् अस्तुeṣa vām ubhayor astuон вам обеим пусть будет; пусть он будет для вас обеих
दायादः शाश्वतीः समाःdāyādaḥ śāśvatīḥ samāḥнаследником вечные годы; наследником на долгие годы
Translation

Вайшампаяна сказал: «Восемь цариц, имевших сыновей, считаются главными; все они рождали героев. Слушай об их потомстве. Это Рукмини, Сатьябхама, богиня Нагнаджити, Судатта Шайбья, Лакшмана с прекрасной улыбкой, Митравинда, Калинди, Джамбавати, Паурава, Субхима и Мадри. Теперь слушай о сыновьях Рукмини: первым был Прадьюмна, сын, убивший Шамбару; вторым — Чарудешна, лев Вришни и великий колесничий. Были также Чарубхадра, Бхадрачару, Судамштра, Друма, Сушена, Чаругупта, Чарувинда, Чаруман, младший Чарубаху и дочь Чарумати. У Сатьябхамы родились Бхану, Бхимаратха, Кшупа, Рохита, Диптиман, Тамраджакша и Джалантика; у них от Гарудадхваджи родились четыре сестры. У Джамбавати родился сын Самба, краса сражения, а также Митраван, Митравинда и дочь Митравати. Слушай о потомстве Нагнаджити: Митраваха, Сунитха, Бхадракара, Бхадравинда и дочь Бхадравати. У Судатты Шайбьи родился Самграмаджит, а также Сатьяджит, Сенаджит, Шура и Сапатнаджит. У Субхимы Мадри родились Врикашва, Вриканирврити, Кумара и Врикадипти. Слушай о потомстве Лакшманы: Гатраван, Гатрагупта и доблестный Гатравинда; эти Гатраванты родились вместе с младшей сестрой. У Калинди родился сын Ашрута, лучший славой. Мадхусудана отдал Ашруту Шрутасене. Отдав его, Хришикеша радостно сказал этой жене: “Пусть он будет наследником для вас обеих на долгие годы”».

Version

30a36f6c56e7 · published Jun 22, 2026, 5:29:55 AM UTC

Available inRU

Page between verses with