सुकुमारः कुमारो ऽसौ गिरिकुञ्जे रुरोद ह दयार्थं तस्य मेघास् तु प्रादुरासन् महात्मनः ॥
श्रविष्ठायाश् च पुत्रौ द्वौ पैप्पलादौ च तौ द्विजौ दृष्ट्वा कृपान्वितौ गृह्य तं प्रक्षालयतां जले ॥
विघृष्टे तस्य ते पार्श्वे खेलेन रुधिरस्रवे अजश्यामौ च पार्श्वौ ताव् उभाव् अपि समाहितौ ॥
तथैव च समारूढाव् अजपार्श्वस् ततो ऽभवत् ततो ऽजपार्श्व इति तौ चक्राते तस्य नाम ह ॥
स तु वेमकशालायां उभाभ्याम् अभिवर्धितः ॥
वेमकस्य तु भार्या तम् उद्वहत् पुत्रकारणात् वेमक्याः स तु पुत्रो ऽभूद् ब्राह्मणौ सुचिवौ च तौ ॥
तेषां पुत्राश् च पौत्राश् च युगपत् तुल्यजीविनः स एष पौरवो वंशः पाण्डवानां प्रतिष्ठितः ॥
श्लोको ऽपि चात्र गीतो ऽयं नाहुषेण ययातिना जरासंक्रमणे पूर्वं तदा प्रीतेन धीमता ॥
अचन्द्रार्कग्रहा भूमिर् भवेद् अपि न संशयः अपौरवा न तु मही भविष्यति कदाचन ॥
sukumāraḥ kumāro 'sau girikuñje ruroda ha dayārthaṃ tasya meghās tu prādurāsan mahātmanaḥ ||
śraviṣṭhāyāś ca putrau dvau paippalādau ca tau dvijau dṛṣṭvā kṛpānvitau gṛhya taṃ prakṣālayatāṃ jale ||
vighṛṣṭe tasya te pārśve khelena rudhirasrave ajaśyāmau ca pārśvau tāv ubhāv api samāhitau ||
tathaiva ca samārūḍhāv ajapārśvas tato 'bhavat tato 'japārśva iti tau cakrāte tasya nāma ha ||
sa tu vemakaśālāyāṃ ubhābhyām abhivardhitaḥ ||
vemakasya tu bhāryā tam udvahat putrakāraṇāt vemakyāḥ sa tu putro 'bhūd brāhmaṇau sucivau ca tau ||
teṣāṃ putrāś ca pautrāś ca yugapat tulyajīvinaḥ sa eṣa pauravo vaṃśaḥ pāṇḍavānāṃ pratiṣṭhitaḥ ||
śloko 'pi cātra gīto 'yaṃ nāhuṣeṇa yayātinā jarāsaṃkramaṇe pūrvaṃ tadā prītena dhīmatā ||
acandrārkagrahā bhūmir bhaved api na saṃśayaḥ apauravā na tu mahī bhaviṣyati kadācana ||
«Нежный младенец заплакал в горной расщелине, и ради сострадания к этому великому явились облака. Два сына Шравиштхи, два брахмана из рода Пайппалады, увидели его, прониклись состраданием, взяли и омыли в воде. Когда его бока, истекавшие кровью, были протёрты слюной, оба бока стали тёмными, как у козла, и зажили. Поэтому, когда они зажили, он стал Аджапаршвой, “козлобоким”, и эти двое дали ему такое имя. Он был выращен ими в доме Вемаки. Жена Вемаки приняла его ради сына, и он стал сыном Вемаки; а те два брахмана были чисты. Их сыновья и внуки жили одновременно и равными жизнями. Так утвердился этот род Пауравов, род Пандавов. Здесь также приводится стих, который некогда, при передаче старости, спел довольный мудрый Яяти, сын Нахуши: “Земля может остаться без луны, солнца и планет, в этом нет сомнения; но без Пауравов земля никогда не будет”».
3f92ce6581ac · published Jun 22, 2026, 6:41:41 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Даже в генеалогической главе сохраняется тема божественного попечения: младенец, оставленный в лесу, получает защиту и имя, а через него продолжается царская линия.