Mahabharata
Gāṇḍīvanirghoṣagajasaṃgharṣaḥ (The Roar of the Gāṇḍīva and the Clash of Elephants)6.67.19-22
5698 / 15823
Mahabharata · 6.67.19-22
Devanāgarī

आवन्त्यः काशिराजेन भीमसेनेन सैन्धवः ॥
अजातशत्रुर् मद्राणाम् ऋषभेण यशस्विना ॥
सहपुत्रः सहामात्यः शल्येन समसज्जत ॥
विकर्णः सहदेवेन चित्रसेनः शिखण्डिना ॥
मत्स्या दुर्योधनं जग्मुः शकुनिं च विशां पते ॥
द्रुपदश् चेकितानश् च सात्यकिश् च महारथः ॥
द्रोणेन समसज्जन्त सपुत्रेण महात्मना ॥
कृपश् च कृतवर्मा च धृष्टकेतुम् अभिद्रुतौ ॥
एवं प्रजविताश्वानि भ्रान्तनागरथानि च ॥
सैन्यानि समसज्जन्त प्रयुद्धानि समन्ततः ॥

Transliteration (IAST)

āvantyaḥ kāśirājena bhīmasenena saindhavaḥ ||
ajātaśatrur madrāṇām ṛṣabheṇa yaśasvinā ||
sahaputraḥ sahāmātyaḥ śalyena samasajjata ||
vikarṇaḥ sahadevena citrasenaḥ śikhaṇḍinā ||
matsyā duryodhanaṃ jagmuḥ śakuniṃ ca viśāṃ pate ||
drupadaś cekitānaś ca sātyakiś ca mahārathaḥ ||
droṇena samasajjanta saputreṇa mahātmanā ||
kṛpaś ca kṛtavarmā ca dhṛṣṭaketum abhidrutau ||
evaṃ prajavitāśvāni bhrāntanāgarathāni ca ||
sainyāni samasajjanta prayuddhāni samantataḥ ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
आवन्त्यः काशिराजेनāvantyaḥ kāśirājenathe man of Avanti with the king of Kashi; the king of Avanti with the king of Kashi
भीमसेनेन सैन्धवःbhīmasenena saindhavaḥthe Saindhava with Bhimasena; Jayadratha with Bhima
अजातशत्रुः मद्राणाम्ajātaśatruḥ madrāṇāmAjatashatru with the Madra; Yudhishthira with the Madra
ऋषभेण यशस्विनाṛṣabheṇa yaśasvināwith the glorious bull; with the illustrious bull
सहपुत्रः सहामात्यःsahaputraḥ sahāmātyaḥwith his son and his minister; together with his son and minister
शल्येन समसज्जतśalyena samasajjataengaged with Shalya; clashed with Shalya
विकर्णः सहदेवेनvikarṇaḥ sahadevenaVikarna with Sahadeva; Vikarna against Sahadeva
चित्रसेनः शिखण्डिनाcitrasenaḥ śikhaṇḍināChitrasena with Shikhandin; Chitrasena against Shikhandin
मत्स्याः दुर्योधनम् जग्मुःmatsyāḥ duryodhanam jagmuḥthe Matsyas went against Duryodhana; the Matsyas attacked Duryodhana
शकुनिम् च विशाम् पतेśakunim ca viśām pateand against Shakuni, O lord of men; and against Shakuni, O king
द्रुपदः चेकितानः चdrupadaḥ cekitānaḥ caDrupada and Chekitana; Drupada with Chekitana
सात्यकिः च महारथःsātyakiḥ ca mahārathaḥand the great chariot-warrior Satyaki; and the mighty rathin Satyaki
द्रोणेन समसज्जन्तdroṇena samasajjantaengaged with Drona; clashed with Drona
सपुत्रेण महात्मनाsaputreṇa mahātmanāwith his great-souled son; and with his noble son
कृपः च कृतवर्मा चkṛpaḥ ca kṛtavarmā caand Kripa and Kritavarman; Kripa with Kritavarman
धृष्टकेतुम् अभिद्रुतौdhṛṣṭaketum abhidrutaurushed at Dhrishtaketu; charged at Dhrishtaketu
एवम् प्रजविताश्वानिevam prajavitāśvānithus with racing horses; with horses driven to speed
भ्रान्तनागरथानि चbhrāntanāgarathāni caand with elephants and chariots swirling about; with elephants and chariots wheeling in confusion
सैन्यानि समसज्जन्तsainyāni samasajjantathe armies engaged; the hosts clashed
प्रयुद्धानि समन्ततःprayuddhāni samantataḥfighting on every side; battling from all directions
Translation

The king of Avanti clashed with the king of Kashi, the Saindhava with Bhimasena, and Ajatashatru met the glorious bull of the Madras, Shalya, together with his son and minister. Vikarna engaged Sahadeva, Chitrasena met Shikhandin, and the Matsyas, O lord of men, advanced against Duryodhana and Shakuni. Drupada, Chekitana, and the great chariot-warrior Satyaki engaged the noble Drona and his son, while Kripa and Kritavarman rushed at Dhrishtaketu. Thus, with horses racing, elephants and chariots wheeling in confusion, the armies clashed, fighting on every side.'

Version

889f97e52cc6 · published Jul 17, 2026, 9:35:52 PM UTC

Available inRUEN

Page between verses with