Mahabharata
Saṃśaptaka-vadha-parva (yudhiṣṭhira-grahaṇa-mantra): The Plan to Capture Yudhishthira7.11.19–23
6112 / 15823
Mahabharata · 7.11.19–23
Devanāgarī

तस्य जिह्मम् अभिप्रायं ज्ञात्वा द्रोणो ऽर्थतत्त्ववित् ॥
तं वरं सान्तरं तस्मै ददौ संचिन्त्य बुद्धिमान् ॥
द्रोण उवाच
न चेद् युधिष्ठिरं वीर पालयेद् अर्जुनो युधि ॥
मन्यस्व पाण्डवं ज्येष्ठम् आनीतं वशम् आत्मनः ॥
न हि पार्थो रणे शक्यः सेन्द्रैर् देवासुरैर् अपि ॥
प्रत्युद्यातुम् अतस् तात नैतद् आमर्षयाम्य् अहम् ॥
असंशयं स शिष्यो मे मत्पूर्वश् चास्त्रकर्मणि ॥
तरुणः कीर्तियुक्तश् च एकायनगतश् च सः ॥
अस्त्राणीन्द्राच् च रुद्राच् च भूयांसि समवाप्तवान् ॥
अमर्षितश् च ते राजंस् तेन नामर्षयाम्य् अहम् ॥

Transliteration (IAST)

tasya jihmam abhiprāyaṃ jñātvā droṇo 'rthatattvavit ||
taṃ varaṃ sāntaraṃ tasmai dadau saṃcintya buddhimān ||
droṇa uvāca
na ced yudhiṣṭhiraṃ vīra pālayed arjuno yudhi ||
manyasva pāṇḍavaṃ jyeṣṭham ānītaṃ vaśam ātmanaḥ ||
na hi pārtho raṇe śakyaḥ sendrair devāsurair api ||
pratyudyātum atas tāta naitad āmarṣayāmy aham ||
asaṃśayaṃ sa śiṣyo me matpūrvaś cāstrakarmaṇi ||
taruṇaḥ kīrtiyuktaś ca ekāyanagataś ca saḥ ||
astrāṇīndrāc ca rudrāc ca bhūyāṃsi samavāptavān ||
amarṣitaś ca te rājaṃs tena nāmarṣayāmy aham ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
तस्यtasyahis; [of] him
जिह्मम्jihmamcrooked [devious]; cunning
अभिप्रायम्abhiprāyamintent [purpose]; design
ज्ञात्वाjñātvāhaving known [discerned]; having understood
द्रोणःdroṇaḥDrona
अर्थतत्त्ववित्arthatattvavitknower of the truth of matters [discerning]; one who knows the true state [of things]
तम्tamthat; [that very]
वरम्varamboon; favor
सान्तरम्sāntaramwith a condition [with a proviso]; with a proviso
तस्मैtasmaito him; to that one
ददौdadaugave [granted]; bestowed
संचिन्त्यsaṃcintyahaving reflected [considered]; having pondered
बुद्धिमान्buddhimānwise [prudent]; discerning
nanot; [if] not
चेत्cetif; should
युधिष्ठिरम्yudhiṣṭhiramYudhishthira
वीरvīraO hero; O warrior (address to Duryodhana)
पालयेत्pālayetwould protect [guard]; [would not] shield
अर्जुनःarjunaḥArjuna
युधिyudhiin battle; in war
मन्यस्वmanyasvaconsider [regard]; deem
पाण्डवम्pāṇḍavamthe Pandava [Yudhishthira]; the son of Pandu
ज्येष्ठम्jyeṣṭhamthe eldest; the eldest [brother]
आनीतम्ānītambrought [captured]; [already] delivered
वशम्vaśaminto power [under control]; into [your] power
आत्मनःātmanaḥyours [to yourself]; [to] you
nanot; [not at all]
हिhiindeed; truly
पार्थःpārthaḥthe son of Pritha [Arjuna]; Partha
रणेraṇein battle; in war
शक्यःśakyaḥcan be [overcome]; possible [to meet]
सेन्द्रैःsendraiḥtogether with Indra; [even] together with Indra
देवासुरैःdevāsuraiḥby gods and asuras; [even] by gods and demons
अपिapieven; though
प्रत्युद्यातुम्pratyudyātumto go forth against [confront]; to march against
अतःataḥtherefore; for that reason
तातtātaO dear one; O beloved one
nanot; [not at all]
एतत्etatthis; [to] this
आमर्षयामिāmarṣayāmi[I do not] dare [venture]; [I do not] presume
अहम्ahamI; [I] myself
असंशयम्asaṃśayamwithout doubt; beyond doubt
सःsaḥhe [Arjuna]; that one
शिष्यःśiṣyaḥdisciple; [my] disciple
मेmemy; to me
मत्पूर्वःmatpūrvaḥ[trained] by me first [of all]; first [to receive] from me
caand; also
अस्त्रकर्मणिastrakarmaṇiin the art of weapons; [in] warfare
तरुणःtaruṇaḥyoung; youthful
कीर्तियुक्तःkīrtiyuktaḥendowed with fame [renowned]; one who has won glory
caand; also
एकायनगतःekāyanagataḥsingle-minded [in battle]; going straight for [his] mark [relentless]
caand; also
सःsaḥhe; [he]
अस्त्राणिastrāṇiweapons [spells]; [divine] weapons
इन्द्रात्indrātfrom Indra; [from] Indra
caand; also
रुद्रात्rudrātfrom Rudra [Shiva]; [from] Rudra
caand; also
भूयांसिbhūyāṃsinumerous [many]; many
समवाप्तवान्samavāptavānobtained [received]; acquired
अमर्षितःamarṣitaḥenraged [indignant]; [he] is indignant
caand; also
तेteat you; [toward] you
राजन्rājanO king; O sovereign
तेनtenatherefore [for that reason]; for that [reason]
nanot; [not at all]
अमर्षयामिamarṣayāmiI dare; I presume
अहम्ahamI; [I] myself
Translation

Having discerned his crooked intent, Drona, knower of the true state of things, prudent, after reflecting, granted him that boon with a proviso: "If Arjuna does not shield Yudhishthira in battle, O hero -- then consider the eldest Pandava already delivered into your power. For Partha [Arjuna] cannot be met in battle even by the gods with Indra and the asuras, dear one -- therefore I do not venture this. Without doubt he is my disciple, and the first trained by me in the art of weapons; he is young, endowed with fame, and relentless in battle; he has obtained many weapons from Indra and from Rudra; and he is indignant at you, O king -- therefore I do not dare against him."

Version

2ea7dd339b97 · published Jul 19, 2026, 3:00:03 PM UTC

Available inRUEN

Page between verses with