Mahabharata
Saṃśaptaka-vadha-parva (nīla-vadha) (The Death of Nīla)7.30.27–29
6399 / 15823
Mahabharata · 7.30.27–29
Devanāgarī

ततः प्रविव्यथे सेना पाण्डवी भृशम् आकुला ॥
आचार्यपुत्रेण हते नीले ज्वलिततेजसि ॥
अचिन्तयंश् च ते सर्वे पाण्डवानां महारथाः ॥
कथं नो वासविस् त्रायाच् छत्रुभ्य इति मारिष ॥
दक्षिणेन तु सेनायाः कुरुते कदनं बली ॥
संशप्तकावशेषस्य नारायणबलस्य च ॥

Transliteration (IAST)

tataḥ pravivyathe senā pāṇḍavī bhṛśam ākulā ||
ācāryaputreṇa hate nīle jvalitatejasi ||
acintayaṃś ca te sarve pāṇḍavānāṃ mahārathāḥ ||
kathaṃ no vāsavis trāyāc chatrubhya iti māriṣa ||
dakṣiṇena tu senāyāḥ kurute kadanaṃ balī ||
saṃśaptakāvaśeṣasya nārāyaṇabalasya ca ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
ततःtataḥthen; then
प्रविव्यथेpravivyatheshuddered [fell into turmoil]; shuddered
सेनाsenāarmy [host]; host
पाण्डवीpāṇḍavīof the Pandavas [Pandavya]; of the Pandavas
भृशम्bhṛśamgreatly [strongly]; greatly
आकुलाākulātroubled [thrown into confusion]; thrown into confusion
आचार्यपुत्रेणācāryaputreṇaby the preceptor's son [Ashvatthaman]; by the preceptor's son
हतेhate[when] slain [struck down]; [when] struck down
नीलेnīleNila; Nila
ज्वलिततेजसिjvalitatejasiblazing with power [of fiery might]; of fiery might
अचिन्तयन्acintayanpondered [thought]; thought
caand; --
तेtethose; they
सर्वेsarveall; all
पाण्डवानाम्pāṇḍavānāmof the Pandavas; [among] the Pandavas
महारथाःmahārathāḥgreat warriors; great chariot-warriors
कथम्kathamhow; how
नःnaḥus; us
वासविःvāsaviḥthe son of Vasava [Arjuna]; the son of Vasava [Arjuna]
त्रायात्trāyātwould save [will he protect]; will he protect
शत्रुभ्यःśatrubhyaḥfrom enemies; from enemies
इतिitithus [this is what]; --
मारिषmāriṣaO venerable one; O worthy one
दक्षिणेनdakṣiṇenafrom the south [on the southern side]; in the south
तुtuindeed; --
सेनायाःsenāyāḥof the host [army]; [of] the host
कुरुतेkuruteworks [wreaks]; was wreaking
कदनम्kadanamcarnage [destruction]; carnage
बलीbalīthe mighty one; the mighty [Arjuna]
संशप्तकावशेषस्यsaṃśaptakāvaśeṣasyaof the remnant of the Samshaptakas; upon the remnant of the Samshaptakas
नारायणबलस्यnārāyaṇabalasyaof Narayana's host [the Narayanas]; [and] the host of Narayanas
caand; --
Translation

Then the host of the Pandavas shuddered, greatly thrown into confusion, when Nila of fiery might was struck down by the preceptor's son. And all the great chariot-warriors among the Pandavas thought, "How will the son of Vasava protect us from our enemies?", O worthy one. Meanwhile, in the south, the mighty Arjuna was wreaking carnage upon the remnant of the Samshaptakas and the host of Narayanas.

Version

ee70201612fe · published Jul 19, 2026, 3:11:21 PM UTC

Available inRUEN

Page between verses with