Mahabharata
Abhimanyu-vadha-parva (saubhadra-eka-yuddha) (Abhimanyu Alone in the Formation)7.43.14–18
6539 / 15823
Mahabharata · 7.43.14–18
Devanāgarī

सखड्गाः साङ्गुलित्राणाः सपट्टिशपरश्वधाः ॥
अदृश्यन्त भुजाश् छिन्ना हेमाभरणभूषिताः ॥
स्रग्भिर् आभरणैर् वस्त्रैः पतितैश् च महाध्वजैः ॥
वर्मभिश् चर्मभिर् हारैर् मुकुटैश् छत्रचामरैः ॥
अपस्करैर् अधिष्ठानैर् ईषादण्डकबन्धुरैः ॥
अक्षैर् विमथितैश् चक्रैर् भग्नैश् च बहुधा युगैः ॥
अनुकर्षैः पताकाभिस् तथा सारथिवाजिभिः ॥
रथैश् च भग्नैर् नागैश् च हतैः कीर्णाभवन् मही ॥
निहतैः क्षत्रियैः शूरैर् नानाजनपदेश्वरैः ॥
जयगृद्धैर् वृता भूमिर् दारुणा समपद्यत ॥

Transliteration (IAST)

sakhaḍgāḥ sāṅgulitrāṇāḥ sapaṭṭiśaparaśvadhāḥ ||
adṛśyanta bhujāś chinnā hemābharaṇabhūṣitāḥ ||
sragbhir ābharaṇair vastraiḥ patitaiś ca mahādhvajaiḥ ||
varmabhiś carmabhir hārair mukuṭaiś chatracāmaraiḥ ||
apaskarair adhiṣṭhānair īṣādaṇḍakabandhuraiḥ ||
akṣair vimathitaiś cakrair bhagnaiś ca bahudhā yugaiḥ ||
anukarṣaiḥ patākābhis tathā sārathivājibhiḥ ||
rathaiś ca bhagnair nāgaiś ca hataiḥ kīrṇābhavan mahī ||
nihataiḥ kṣatriyaiḥ śūrair nānājanapadeśvaraiḥ ||
jayagṛddhair vṛtā bhūmir dāruṇā samapadyata ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
सखड्गाःsakhaḍgāḥ[with] swords; [with] swords
साङ्गुलित्राणाःsāṅgulitrāṇāḥ[with] finger-guards; [with] finger-guards
सपट्टिशपरश्वधाःsapaṭṭiśaparaśvadhāḥ[with] pattishas and axes; [with] pattishas and axes
अदृश्यन्तadṛśyantawere seen [were visible]; were visible
भुजाःbhujāḥarms; arms
छिन्नाःchinnāḥsevered [cut off]; severed
हेमाभरणभूषिताःhemābharaṇabhūṣitāḥadorned with golden ornaments; adorned with golden ornaments
स्रग्भिःsragbhiḥwith garlands [wreaths]; with garlands
आभरणैःābharaṇaiḥwith ornaments [adornments]; with adornments
वस्त्रैःvastraiḥwith garments; with garments
पतितैःpatitaiḥfallen [toppled]; fallen
caand; —
महाध्वजैःmahādhvajaiḥwith great banners; with great banners
वर्मभिःvarmabhiḥwith armor [mail]; with mail
चर्मभिःcarmabhiḥwith shields; with shields
हारैःhāraiḥwith necklaces; with necklaces
मुकुटैःmukuṭaiḥwith diadems [crowns]; with diadems
छत्रचामरैःchatracāmaraiḥwith parasols and fly-whisks; with parasols and fly-whisks
अपस्करैःapaskaraiḥwith [wrecked] chariot-bodies; with [wrecked] chariot-bodies
अधिष्ठानैःadhiṣṭhānaiḥwith platforms [floorings]; with platforms
ईषादण्डकबन्धुरैःīṣādaṇḍakabandhuraiḥwith shafts, poles and seats; with shafts, poles and seats
अक्षैःakṣaiḥwith axles; with axles
विमथितैःvimathitaiḥshattered [smashed]; shattered
चक्रैःcakraiḥwith wheels; with wheels
भग्नैःbhagnaiḥbroken; broken
caand; —
बहुधाbahudhāin many places; in many places
युगैःyugaiḥwith yokes; with yokes
अनुकर्षैःanukarṣaiḥwith rear-axles [rear supports]; with rear-axles
पताकाभिःpatākābhiḥwith pennants; with pennants
तथाtathāand likewise [also]; and
सारथिवाजिभिःsārathivājibhiḥwith charioteers and horses; with charioteers and horses
रथैःrathaiḥwith chariots; with chariots
caand; —
भग्नैःbhagnaiḥbroken [wrecked]; broken
नागैःnāgaiḥwith elephants; with elephants
caand; —
हतैःhataiḥslain [struck down]; struck down
कीर्णाkīrṇāstrewn [covered]; covered
अभवत्abhavatbecame; became
महीmahīthe earth; the earth
निहतैःnihataiḥslain [struck down]; struck down
क्षत्रियैः शूरैःkṣatriyaiḥ śūraiḥheroic kshatriyas; heroic kshatriyas
नानाजनपदेश्वरैःnānājanapadeśvaraiḥlords of various lands; lords of various lands
जयगृद्धैःjayagṛddhaiḥthirsting for victory; thirsting for victory
वृताvṛtācovered [full]; covered
भूमिःbhūmiḥthe ground; the ground
दारुणाdāruṇāterrible [dreadful]; terrible
समपद्यतsamapadyatabecame; became
Translation

Arms with swords, with finger-guards, with pattishas and axes were seen severed, adorned with golden ornaments. With garlands, adornments, garments, and toppled great banners, with armor, shields, necklaces, diadems, parasols and fly-whisks; with wrecked chariot-bodies, platforms, shafts, poles and seats, with shattered axles, wheels broken in many places, with yokes, rear-axles, pennants, and with charioteers and horses, and with wrecked chariots, and with struck-down elephants the earth became covered. Covered with struck-down heroic kshatriyas, lords of various lands, thirsting for victory, the ground became terrible.

Version

90ff31533e7e · published Jul 19, 2026, 3:30:03 PM UTC

Available inRUEN

Page between verses with