Mahabharata
Karṇa-parva, adhyāya 98.9.11-21
8694 / 15823
Mahabharata · 8.9.11-21
Devanāgarī

केकयौ सात्यकिं युद्धे शरवर्षेण भास्वता ॥
सात्यकिः केकयौ चैव छादयाम् आस भारत ॥
ताव् एनं भ्रातरौ वीरं जघ्नतुर् हृदये भृशम् ॥
विषाणाभ्यां यथा नागौ प्रतिनागं महाहवे ॥
शरसंभिन्नवर्माणौ ताव् उभौ भ्रातरौ रणे ॥
सात्यकिं सत्यकर्माणं राजन् विव्यधतुः शरैः ॥
तौ सात्यकिर् महाराज प्रहसन् सर्वतोदिशम् ॥
छादयञ् शरवर्षेण वारयाम् आस भारत ॥
वार्यमाणौ ततस् तौ तु शैनेयशरवृष्टिभिः ॥
शैनेयस्य रथं तूर्णं छादयाम् आसतुः शरैः ॥
तयोस् तु धनुषी चित्रे छित्त्वा शौरिर् महाहवे ॥
अथ तौ सायकैस् तीक्ष्णैश् छादयाम् आस दुःसहैः ॥
अथान्ये धनुषी मृष्टे प्रगृह्य च महाशरान् ॥
सात्यकिं पूरयन्तौ तौ चेरतुर् लघु सुष्ठु च ॥
ताभ्यां मुक्ता महाबाणाः कङ्कबर्हिणवाससः ॥
द्योतयन्तो दिशः सर्वाः संपेतुः स्वर्णभूषणाः ॥
बाणान्धकारम् अभवत् तयो राजन् महाहवे ॥
अन्योन्यस्य धनुश् चैव चिच्छिदुस् ते महारथाः ॥
ततः क्रुद्धो महाराज सात्वतो युद्धदुर्मदः ॥
धनुर् अन्यत् समादाय सज्यं कृत्वा च संयुगे ॥
क्षुरप्रेण सुतीक्ष्णेन अनुविन्दशिरो ऽहरत् ॥
तच्छिरो न्यपतद् भूमौ कुण्डलोत्पीडितं महत् ॥
शम्बरस्य शिरो यद्वन् निहतस्य महारणे ॥
शोषयन् केकयान् सर्वाञ् जगामाशु वसुंधराम् ॥

Transliteration (IAST)

kekayau sātyakiṃ yuddhe śaravarṣeṇa bhāsvatā ||
sātyakiḥ kekayau caiva chādayām āsa bhārata ||
tāv enaṃ bhrātarau vīraṃ jaghnatur hṛdaye bhṛśam ||
viṣāṇābhyāṃ yathā nāgau pratināgaṃ mahāhave ||
śarasaṃbhinnavarmāṇau tāv ubhau bhrātarau raṇe ||
sātyakiṃ satyakarmāṇaṃ rājan vivyadhatuḥ śaraiḥ ||
tau sātyakir mahārāja prahasan sarvatodiśam ||
chādayañ śaravarṣeṇa vārayām āsa bhārata ||
vāryamāṇau tatas tau tu śaineyaśaravṛṣṭibhiḥ ||
śaineyasya rathaṃ tūrṇaṃ chādayām āsatuḥ śaraiḥ ||
tayos tu dhanuṣī citre chittvā śaurir mahāhave ||
atha tau sāyakais tīkṣṇaiś chādayām āsa duḥsahaiḥ ||
athānye dhanuṣī mṛṣṭe pragṛhya ca mahāśarān ||
sātyakiṃ pūrayantau tau ceratur laghu suṣṭhu ca ||
tābhyāṃ muktā mahābāṇāḥ kaṅkabarhiṇavāsasaḥ ||
dyotayanto diśaḥ sarvāḥ saṃpetuḥ svarṇabhūṣaṇāḥ ||
bāṇāndhakāram abhavat tayo rājan mahāhave ||
anyonyasya dhanuś caiva cicchidus te mahārathāḥ ||
tataḥ kruddho mahārāja sātvato yuddhadurmadaḥ ||
dhanur anyat samādāya sajyaṃ kṛtvā ca saṃyuge ||
kṣurapreṇa sutīkṣṇena anuvindaśiro 'harat ||
tacchiro nyapatad bhūmau kuṇḍalotpīḍitaṃ mahat ||
śambarasya śiro yadvan nihatasya mahāraṇe ||
śoṣayan kekayān sarvāñ jagāmāśu vasuṃdharām ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
केकयौ सात्यकिम् युद्धेkekayau sātyakim yuddheдва кекая Сатьяки в битве; кекаи Сатьяки
शरवर्षेण भास्वताśaravarṣeṇa bhāsvatāсияющим дождём стрел; блестящим ливнем стрел
सात्यकिः केकयौ च एवsātyakiḥ kekayau ca evaСатьяки же двух кекаев; и Сатьяки кекаев
छादयाम् आस भारतchādayām āsa bhārataпокрыл, Бхарата; осыпал стрелами
तौ एनम् भ्रातरौ वीरम्tau enam bhrātarau vīramте двое братьев этого героя; два брата его
जघ्नतुः हृदये भृशम्jaghnatuḥ hṛdaye bhṛśamударили в сердце сильно; сильно поразили в грудь
विषाणाभ्याम् यथा नागौviṣāṇābhyām yathā nāgauкак двумя бивнями слоны; словно слоны бивнями
प्रतिनागम् महाहवेpratināgam mahāhaveпротивослона в великой битве; соперника-слона
शरसंभिन्नवर्माणौśarasaṃbhinnavarmāṇauс бронёй, пробитой стрелами; чьи доспехи пробиты
तौ उभौ भ्रातरौ रणेtau ubhau bhrātarau raṇeоба те брата в бою; оба брата
सात्यकिम् सत्यकर्माणम्sātyakim satyakarmāṇamСатьяки истиннодейственного; Сатьяки правдивого дела
राजन् विव्यधतुः शरैःrājan vivyadhatuḥ śaraiḥцарь, пронзили стрелами; поразили стрелами
तौ सात्यकिः महाराजtau sātyakiḥ mahārājaэтих двоих Сатьяки, великий царь; Сатьяки тех двоих
प्रहसन् सर्वतोदिशम्prahasan sarvatodiśamсмеясь, со всех сторон; с улыбкой со всех сторон
छादयन् शरवर्षेणchādayan śaravarṣeṇaпокрывая дождём стрел; осыпая ливнем стрел
वारयाम् आस भारतvārayām āsa bhārataостановил, Бхарата; сдержал
वार्यमाणौ ततः तौ तुvāryamāṇau tataḥ tau tuсдерживаемые затем те двое; когда их сдерживали
शैनेयशरवृष्टिभिःśaineyaśaravṛṣṭibhiḥливнями стрел Шайнеи; дождями стрел Сатьяки
शैनेयस्य रथम् तूर्णम्śaineyasya ratham tūrṇamколесницу Шайнеи быстро; ратху Сатьяки
छादयाम् आसतुः शरैःchādayām āsatuḥ śaraiḥпокрыли стрелами; засыпали стрелами
तयोः तु धनुषी चित्रेtayoḥ tu dhanuṣī citreих же два красивых лука; их пёстрые луки
छित्त्वा शौरिः महाहवेchittvā śauriḥ mahāhaveрассекши Шаури в великой битве; Сатьяки срезал
अथ तौ सायकैः तीक्ष्णैःatha tau sāyakaiḥ tīkṣṇaiḥзатем этих двоих стрелами острыми; затем стрелами
छादयाम् आस दुःसहैःchādayām āsa duḥsahaiḥпокрыл невыносимыми; осыпал нестерпимыми
अथ अन्ये धनुषी मृष्टेatha anye dhanuṣī mṛṣṭeзатем другие луки отполированные; потом взяв другие луки
प्रगृह्य च महाशरान्pragṛhya ca mahāśarānи взяв великие стрелы; и большие стрелы
सात्यकिम् पूरयन्तौ तौsātyakim pūrayantau tauСатьяки наполняя те двое; засыпая Сатьяки
चेरतुः लघु सुष्ठु चceratuḥ laghu suṣṭhu caдвигались легко и искусно; двигались быстро и ловко
ताभ्याम् मुक्ताः महाबाणाःtābhyām muktāḥ mahābāṇāḥими выпущенные великие стрелы; их большие стрелы
कङ्कबर्हिणवाससःkaṅkabarhiṇavāsasaḥс перьями цапли и павлина; с пёстрым оперением
द्योतयन्तः दिशः सर्वाःdyotayantaḥ diśaḥ sarvāḥосвещающие все стороны; сиянием озаряя стороны
संपेतुः स्वर्णभूषणाःsaṃpetuḥ svarṇabhūṣaṇāḥлетели, золотом украшенные; мчались золотые
बाणान्धकारम् अभवत्bāṇāndhakāram abhavatстрельная тьма возникла; стало темно от стрел
तयोः राजन् महाहवेtayoḥ rājan mahāhaveот этих двоих, царь, в великой битве; в их бою
अन्योन्यस्य धनुः च एवanyonyasya dhanuḥ ca evaи друг друга лук также; и луки друг друга
चिच्छिदुः ते महारथाःcicchiduḥ te mahārathāḥрассекли те махаратхи; срезали великие воины
ततः क्रुद्धः महाराजtataḥ kruddhaḥ mahārājaзатем разгневанный, великий царь; тогда в гневе
सात्वतः युद्धदुर्मदःsātvataḥ yuddhadurmadaḥСатвата, боем опьянённый; неукротимый Сатьяки
धनुस् अन्यत् समादायdhanus anyat samādāyaдругой лук взяв; взял другой лук
सज्यम् कृत्वा च संयुगेsajyam kṛtvā ca saṃyugeи натянув в битве; натянул тетиву
क्षुरप्रेण सुतीक्ष्णेनkṣurapreṇa sutīkṣṇenaкшурапрой очень острой; острой бритвенной стрелой
अनुविन्दशिरः अहरत्anuvindaśiraḥ aharatголову Анувинды унёс; снёс голову Анувинды
तत् शिरः न्यपतत् भूमौtat śiraḥ nyapatat bhūmauта голова упала на землю; голова упала
कुण्डलोत्पीडितम् महत्kuṇḍalotpīḍitam mahatсерьгами украшенная большая; большая, с серьгами
शम्बरस्य शिरः यद्वत्śambarasya śiraḥ yadvatкак голова Шамбары; словно голова Шамбары
निहतस्य महारणेnihatasya mahāraṇeубитого в великой битве; сражённого в бою
शोषयन् केकयान् सर्वान्śoṣayan kekayān sarvānиссушая всех кекаев; заставляя кекаев иссякать
जगाम आशु वसुंधराम्jagāma āśu vasuṃdharāmбыстро пошла на землю; быстро упала на землю
Translation

Два кекая в битве осыпали Сатьяки сияющим дождём стрел, и Сатьяки, о Бхарата, тоже покрыл обоих кекаев стрелами. Эти два брата сильно ударили героя в сердце, словно два слона бивнями поражают встречного слона в великой битве. Оба брата, чьи доспехи были пробиты стрелами, в бою пронзили стрелами Сатьяки, истинного в делах, о царь. Сатьяки же, смеясь, о великий царь, со всех сторон покрывал их дождём стрел и сдержал их, о Бхарата. Сдерживаемые ливнями стрел Шайнеи, они быстро засыпали стрелами колесницу Шайнеи. Но Шаури в великой битве рассёк их два красивых лука и затем осыпал обоих острыми, невыносимыми стрелами. Тогда они взяли другие отполированные луки и великие стрелы и, засыпая Сатьяки, двигались быстро и ловко. Выпущенные ими большие стрелы, с перьями цапли и павлина, украшенные золотом, озаряли все стороны и мчались вперёд. В великой битве, о царь, от их стрел наступила тьма; эти махаратхи рассекали луки друг друга. Тогда разгневанный Сатвата, неукротимый в бою, взял другой лук, натянул тетиву и очень острой кшурапрой снёс голову Анувинды. Эта большая голова, украшенная серьгами, быстро упала на землю, словно голова Шамбары, убитого в великой битве, и заставила всех кекаев иссохнуть от страха».

Version

491c9a07a2c6 · published Jun 20, 2026, 3:50:15 AM UTC

Available inRU

Page between verses with