Mahabharata
The Death of Karṇa8.67.1-5
9002 / 15823
Mahabharata · 8.67.1-5
Devanāgarī

संजय उवाच
अथाब्रवीद् वासुदेवो रथस्थो; राधेय दिष्ट्या स्मरसीह धर्मम् ॥
प्रायेण नीचा व्यसनेषु मग्ना; निन्दन्ति दैवं कुकृतं न तत् तत् ॥
यद् द्रौपदीम् एकवस्त्रां सभायाम्; आनाय्य त्वं चैव सुयोधनश् च ॥
दुःशासनः शकुनिः सौबलश् च; न ते कर्ण प्रत्यभात् तत्र धर्मः ॥
यदा सभायां कौन्तेयम् अनक्षज्ञं युधिष्ठिरम् ॥
अक्षज्ञः शकुनिर् जेता तदा धर्मः क्व ते गतः ॥
यदा रजस्वलां कृष्णां दुःशासनवशे स्थिताम् ॥
सभायां प्राहसः कर्ण क्व ते धर्मस् तदा गतः ॥
राज्यलुब्धः पुनः कर्ण समाह्वयसि पाण्डवम् ॥
गान्धारराजम् आश्रित्य क्व ते धर्मस् तदा गतः ॥

Transliteration (IAST)

saṃjaya uvāca
athābravīd vāsudevo rathastho; rādheya diṣṭyā smarasīha dharmam ||
prāyeṇa nīcā vyasaneṣu magnā; nindanti daivaṃ kukṛtaṃ na tat tat ||
yad draupadīm ekavastrāṃ sabhāyām; ānāyya tvaṃ caiva suyodhanaś ca ||
duḥśāsanaḥ śakuniḥ saubalaś ca; na te karṇa pratyabhāt tatra dharmaḥ ||
yadā sabhāyāṃ kaunteyam anakṣajñaṃ yudhiṣṭhiram ||
akṣajñaḥ śakunir jetā tadā dharmaḥ kva te gataḥ ||
yadā rajasvalāṃ kṛṣṇāṃ duḥśāsanavaśe sthitām ||
sabhāyāṃ prāhasaḥ karṇa kva te dharmas tadā gataḥ ||
rājyalubdhaḥ punaḥ karṇa samāhvayasi pāṇḍavam ||
gāndhārarājam āśritya kva te dharmas tadā gataḥ ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
संजय उवाचsaṃjaya uvācaСанджая сказал; Санджая произнёс
अथ अब्रवीत् वासुदेवःatha abravīt vāsudevaḥзатем сказал Васудева; тогда Кришна сказал
रथस्थःrathasthaḥстоящий на колеснице; находясь на ратхе
राधेयrādheyaо Радхея; Карна
दिष्ट्या स्मरसि इह धर्मम्diṣṭyā smarasi iha dharmamк счастью, ты здесь вспоминаешь дхарму; хорошо, что вспомнил о дхарме
प्रायेण नीचाःprāyeṇa nīcāḥобычно низкие люди; чаще низкие
व्यसनेषु मग्नाःvyasaneṣu magnāḥпогружённые в беды; попавшие в несчастье
निन्दन्ति दैवम्nindanti daivamпорицают судьбу; винят провидение
कुकृतम् न तत् तत्kukṛtam na tat tatне то дурно сделанное; а не свои дурные дела
यद् द्रौपदीम् एकवस्त्राम्yad draupadīm ekavastrāmкогда Драупади в одной одежде; ту Драупади, одетую одной тканью
सभायाम् आनाय्यsabhāyām ānāyyaприведя в собрание; втащив в зал
त्वम् च एवtvam ca evaи ты сам; ты также
सुयोधनः चsuyodhanaḥ caи Суйодхана; и Дурьодхана
दुःशासनः शकुनिःduḥśāsanaḥ śakuniḥДухшасана, Шакуни; Духшасана и Шакуни
सौबलः चsaubalaḥ caи Саубала; сын Субалы
न ते कर्णna te karṇaне тебе, Карна; тебе не
प्रत्यभात् तत्र धर्मःpratyabhāt tatra dharmaḥявилась тогда дхарма; открылась дхарма там
यदा सभायाम्yadā sabhāyāmкогда в собрании; когда в зале
कौन्तेयम् अनक्षज्ञम्kaunteyam anakṣajñamКаунтею, незнатока игры; Юдхиштхиру, не знающего костей
युधिष्ठिरम्yudhiṣṭhiramЮдхиштхиру; царя Юдхиштхиру
अक्षज्ञः शकुनिःakṣajñaḥ śakuniḥзнаток костей Шакуни; искусный игрок Шакуни
जेताjetāпобедитель; выигрывающий
तदा धर्मःtadā dharmaḥтогда дхарма; в тот момент справедливость
क्व ते गतःkva te gataḥкуда у тебя ушла?; где была у тебя?
यदा रजस्वलाम् कृष्णाम्yadā rajasvalām kṛṣṇāmкогда осквернённую Кришну; когда Драупади в месячных
दुःशासनवशे स्थिताम्duḥśāsanavaśe sthitāmстоявшую во власти Духшасаны; оказавшуюся в руках Духшасаны
सभायाम् प्राहसःsabhāyām prāhasaḥв собрании ты осмеял; ты смеялся в зале
कर्णkarṇaКарна; о Карна
क्व ते धर्मःkva te dharmaḥгде твоя дхарма?; где была справедливость?
तदा गतःtadā gataḥтогда ушла; тогда оказалась
राज्यलुब्धः पुनःrājyalubdhaḥ punaḥснова жадный до царства; из жажды царства опять
कर्णkarṇaКарна; о Карна
समाह्वयसि पाण्डवम्samāhvayasi pāṇḍavamвызываешь Пандаву; зовёшь Юдхиштхиру играть
गान्धारराजम् आश्रित्यgāndhārarājam āśrityaположившись на царя Гандхары; опираясь на Шакуни
क्व ते धर्मःkva te dharmaḥгде твоя дхарма?; где была справедливость?
तदा गतःtadā gataḥтогда ушла; тогда была
Translation

Санджая сказал: «Тогда Васудева, стоя на колеснице, сказал: “О Радхея, к счастью, ты теперь вспомнил о дхарме. Обычно низкие люди, погрузившись в беду, винят судьбу, а не собственные дурные дела. Когда Драупади, одетую одной тканью, привели в собрание, и ты сам, Суйодхана, Духшасана и Шакуни, сын Субалы, были там, тогда, Карна, дхарма тебе не открылась. Когда в собрании Шакуни, знаток игры, побеждал Юдхиштхиру, сына Кунти, не знавшего костей, где тогда была твоя дхарма? Когда Драупади, находившаяся в месячных, стояла во власти Духшасаны, а ты смеялся над ней в собрании, Карна, куда тогда ушла твоя дхарма? Когда ты, жадный до царства, снова вызывал Пандаву, положившись на царя Гандхары, где тогда была твоя дхарма?”»

Version

d2a37bc84b9f · published Jun 20, 2026, 8:21:37 AM UTC

Available inRU

Page between verses with