Mahabharata
Bhīma Answers Gāndhārī11.14.11-13
9900 / 15823
Mahabharata · 11.14.11-13
Devanāgarī

गान्धार्य् उवाच
न तस्यैष वधस् तात यत् प्रशंससि मे सुतम् ॥
कृतवांश् चापि तत् सर्वं यद् इदं भाषसे मयि ॥
हताश्वे नकुले यत् तद् वृषसेनेन भारत ॥
अपिबः शोणितं संख्ये दुःशासनशरीरजम् ॥
सद्भिर् विगर्हितं घोरम् अनार्यजनसेवितम् ॥
क्रूरं कर्माकरोः कस्मात् तद् अयुक्तं वृकोदर ॥

Transliteration (IAST)

gāndhāry uvāca
na tasyaiṣa vadhas tāta yat praśaṃsasi me sutam ||
kṛtavāṃś cāpi tat sarvaṃ yad idaṃ bhāṣase mayi ||
hatāśve nakule yat tad vṛṣasenena bhārata ||
apibaḥ śoṇitaṃ saṃkhye duḥśāsanaśarīrajam ||
sadbhir vigarhitaṃ ghoram anāryajanasevitam ||
krūraṃ karmākaroḥ kasmāt tad ayuktaṃ vṛkodara ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
गान्धारी उवाचgāndhārī uvācaГандхари сказала; Гандхари произнесла
न तस्य एष वधःna tasya eṣa vadhaḥне это его убийство; не о такой смерти
तातtātaсын мой; дорогой
यत् प्रशंससिyat praśaṃsasiкоторым хвалишься; что ты оправдываешь
मे सुतम्me sutamмоего сына; сына моего
कृतवान् च अपिkṛtavān ca apiи совершил также; ты сделал
तत् सर्वम्tat sarvamто всё; всё это
यत् इदम् भाषसेyat idam bhāṣaseо чём сейчас говоришь; что произносишь
मयिmayiмне; передо мной
हताश्वे नकुलेhatāśve nakuleкогда Накула остался без коня; при лишённом коня Накуле
यत् तत्yat tatто, что; именно то
वृषसेनेनvṛṣasenenaВришасеной; сыном Карны
भारतbhārataо Бхарата; потомок Бхараты
अपिबः शोणितम्apibaḥ śoṇitamты выпил кровь; пил кровь
संख्येsaṃkhyeв битве; на поле боя
दुःशासन शरीरजम्duḥśāsana śarīrajamиз тела Духшасаны рождённую; из тела Духшасаны
सद्भिर् विगर्हितम्sadbhir vigarhitamдобрыми осуждаемое; порядочными порицаемое
घोरम्ghoramужасное; страшное
अनार्यजन सेवितम्anāryajana sevitamнеблагородными людьми совершаемое; обычное для низких
क्रूरम् कर्मkrūram karmaжестокое дело; свирепый поступок
अकरोः कस्मात्akaroḥ kasmātзачем совершил; почему сделал
तत् अयुक्तम्tat ayuktamто неподобающее; это недолжное
वृकोदरvṛkodaraВрикодара; о Бхима
Translation

Гандхари сказала: «Дорогой, я не о таком убийстве моего сына говорю, которым ты сейчас хвалишься передо мной; всё это он действительно совершил. Но, о потомок Бхараты, когда Накула в битве остался без коня из-за Вришасены, ты выпил кровь, истекшую из тела Духшасаны. Зачем, Врикодара, ты совершил этот ужасный, жестокий и неподобающий поступок, осуждаемый добрыми людьми и свойственный неблагородным?»

Version

8fbc75705f16 · published Jun 20, 2026, 1:56:45 PM UTC

Available inRU

Page between verses with