Mahabharata
Gāndhārī Laments Jayadratha and Duḥśalā11.22.5-8
9937 / 15823
Mahabharata · 11.22.5-8
Devanāgarī

प्रातिपीयं महेष्वासं हतं भल्लेन बाह्लिकम् ॥
प्रसुप्तम् इव शार्दूलं पश्य कृष्ण मनस्विनम् ॥
अतीव मुखवर्णो ऽस्य निहतस्यापि शोभते ॥
सोमस्येवाभिपूर्णस्य पौर्णमास्यां समुद्यतः ॥
पुत्रशोकाभितप्तेन प्रतिज्ञां परिरक्षता ॥
पाकशासनिना संख्ये वार्द्धक्षत्रिर् निपातितः ॥
एकादश चमूर् जित्वा रक्ष्यमाणं महात्मना ॥
सत्यं चिकीर्षता पश्य हतम् एनं जयद्रथम् ॥

Transliteration (IAST)

prātipīyaṃ maheṣvāsaṃ hataṃ bhallena bāhlikam ||
prasuptam iva śārdūlaṃ paśya kṛṣṇa manasvinam ||
atīva mukhavarṇo 'sya nihatasyāpi śobhate ||
somasyevābhipūrṇasya paurṇamāsyāṃ samudyataḥ ||
putraśokābhitaptena pratijñāṃ parirakṣatā ||
pākaśāsaninā saṃkhye vārddhakṣatrir nipātitaḥ ||
ekādaśa camūr jitvā rakṣyamāṇaṃ mahātmanā ||
satyaṃ cikīrṣatā paśya hatam enaṃ jayadratham ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
प्रातिपीयम् महेष्वासम्prātipīyam maheṣvāsamПратипию, великого лучника; Бахлику
हतम् भल्लेन बाह्लिकम्hatam bhallena bāhlikamубитого бхаллой Бахлику; сражённого стрелой
प्रसुप्तम् इव शार्दूलम्prasuptam iva śārdūlamсловно уснувшего тигра; как спящего тигра
पश्य कृष्ण मनस्विनम्paśya kṛṣṇa manasvinamпосмотри, Кришна, разумного; взгляни на мудрого
अतीव मुख वर्णः अस्यatīva mukha varṇaḥ asyaочень цвет лица его; его лик
निहतस्य अपि शोभतेnihatasya api śobhateдаже убитого сияет; красив даже после смерти
सोमस्य इव अभिपूर्णस्यsomasya iva abhipūrṇasyaкак полная луна; словно полная Сома
पौर्णमास्याम् समुद्यतःpaurṇamāsyām samudyataḥв полнолуние восходящая; поднявшаяся в полнолуние
पुत्र शोक अभितप्तेनputra śoka abhitaptenaскорбью о сыне опалённым; сожжённым утратой сына
प्रतिज्ञाम् परिरक्षताpratijñām parirakṣatāклятву охранявшим; исполнявшим обет
पाकशासनिना संख्येpākaśāsaninā saṃkhyeПакашасанином в бою; Арджуной
वार्द्धक्षत्रिः निपातितःvārddhakṣatriḥ nipātitaḥВарддхакшатри повержен; старый кшатрий сражён
एकादश चमूः जित्वाekādaśa camūḥ jitvāодиннадцать войск победив; пройдя одиннадцать армий
रक्ष्यमाणम् महात्मनाrakṣyamāṇam mahātmanāохраняемого великодушным; защищаемого героем
सत्यम् चिकीर्षता पश्यsatyam cikīrṣatā paśyaжелавшим сделать истину, посмотри; верным обету
हतम् एनम् जयद्रथम्hatam enam jayadrathamубитым этого Джаядратху; сражённого Джаядратху
Translation

«Посмотри, Кришна, на мудрого Бахлику, сына Пратипи, великого лучника, убитого стрелой-бхаллой: он лежит словно уснувший тигр. Даже убитого, его лицо сияет, как полная луна, восходящая в полнолуние. Арджуна, сожжённый скорбью о сыне и оберегавший свою клятву, в бою поверг старого кшатрия. Посмотри на этого убитого Джаядратху: ради исполнения своей клятвы Арджуна победил одиннадцать войск и сразил его, хотя тот был защищаем великодушным».

Version

a43f53303522 · published Jun 20, 2026, 2:16:22 PM UTC

Available inRU

Page between verses with