रक्षिणश् च समुद्दिश्य प्रायाचत् पृथिवी तदा ॥
प्रसाद्य कश्यपं देवी क्षत्रियान् बाहुशालिनः ॥
सन्ति ब्रह्मन् मया गुप्ता नृषु क्षत्रियपुंगवाः ॥
हैहयानां कुले जातास् ते संरक्षन्तु मां मुने ॥
अस्ति पौरवदायादो विडूरथसुतः प्रभो ॥
ऋक्षैः संवर्धितो विप्र ऋक्षवत्य् एव पर्वते ॥
तथानुकम्पमानेन यज्वनाथामितौजसा ॥
पराशरेण दायादः सौदासस्याभिरक्षितः ॥
सर्वकर्माणि कुरुते तस्यर्षेः शूद्रवद् धि सः ॥
सर्वकर्मेत्य् अभिख्यातः स मां रक्षतु पार्थिवः ॥
शिबेः पुत्रो महातेजा गोपतिर् नाम नामतः ॥
वने संरक्षितो गोभिः सो ऽभिरक्षतु मां मुने ॥
प्रतर्दनस्य पुत्रस् तु वत्सो नाम महायशाः ॥
वत्सैः संवर्धितो गोष्ठे स मां रक्षतु पार्थिवः ॥
दधिवाहनपौत्रस् तु पुत्रो दिविरथस्य ह ॥
अङ्गः स गौतमेनापि गङ्गाकूले ऽभिरक्षितः ॥
बृहद्रथो महाबाहुर् भुवि भूतिपुरस्कृतः ॥
गोलाङ्गूलैर् महाभागो गृध्रकूटे ऽभिरक्षितः ॥
मरुत्तस्यान्ववाये तु क्षत्रियास् तुर्वसोस् त्रयः ॥
मरुत्पतिसमा वीर्ये समुद्रेणाभिरक्षिताः ॥
एते क्षत्रियदायादास् तत्र तत्र परिश्रुताः ॥
सम्यङ् माम् अभिरक्षन्तु ततः स्थास्यामि निश्चला ॥
एतेषां पितरश् चैव तथैव च पितामहाः ॥
मदर्थं निहता युद्धे रामेणाक्लिष्टकर्मणा ॥
तेषाम् अपचितिश् चैव मया कार्या न संशयः ॥
न ह्य् अहं कामये नित्यम् अविक्रान्तेन रक्षणम् ॥
ततः पृथिव्या निर्दिष्टांस् तान् समानीय कश्यपः ॥
अभ्यषिञ्चन् महीपालान् क्षत्रियान् वीर्यसंमतान् ॥
तेषां पुत्राश् च पौत्राश् च येषां वंशाः प्रतिष्ठिताः ॥
एवम् एतत् पुरा वृत्तं यन् मां पृच्छसि पाण्डव ॥
वैशंपायन उवाच
एवं ब्रुवन्न् एव यदुप्रवीरो; युधिष्ठिरं धर्मभृतां वरिष्ठम् ॥
रथेन तेनाशु ययौ यथार्को; विशन् प्रभाभिर् भगवांस् त्रिलोकम् ॥
rakṣiṇaś ca samuddiśya prāyācat pṛthivī tadā ||
prasādya kaśyapaṃ devī kṣatriyān bāhuśālinaḥ ||
santi brahman mayā guptā nṛṣu kṣatriyapuṃgavāḥ ||
haihayānāṃ kule jātās te saṃrakṣantu māṃ mune ||
asti pauravadāyādo viḍūrathasutaḥ prabho ||
ṛkṣaiḥ saṃvardhito vipra ṛkṣavaty eva parvate ||
tathānukampamānena yajvanāthāmitaujasā ||
parāśareṇa dāyādaḥ saudāsasyābhirakṣitaḥ ||
sarvakarmāṇi kurute tasyarṣeḥ śūdravad dhi saḥ ||
sarvakarmety abhikhyātaḥ sa māṃ rakṣatu pārthivaḥ ||
śibeḥ putro mahātejā gopatir nāma nāmataḥ ||
vane saṃrakṣito gobhiḥ so 'bhirakṣatu māṃ mune ||
pratardanasya putras tu vatso nāma mahāyaśāḥ ||
vatsaiḥ saṃvardhito goṣṭhe sa māṃ rakṣatu pārthivaḥ ||
dadhivāhanapautras tu putro divirathasya ha ||
aṅgaḥ sa gautamenāpi gaṅgākūle 'bhirakṣitaḥ ||
bṛhadratho mahābāhur bhuvi bhūtipuraskṛtaḥ ||
golāṅgūlair mahābhāgo gṛdhrakūṭe 'bhirakṣitaḥ ||
maruttasyānvavāye tu kṣatriyās turvasos trayaḥ ||
marutpatisamā vīrye samudreṇābhirakṣitāḥ ||
ete kṣatriyadāyādās tatra tatra pariśrutāḥ ||
samyaṅ mām abhirakṣantu tataḥ sthāsyāmi niścalā ||
eteṣāṃ pitaraś caiva tathaiva ca pitāmahāḥ ||
madarthaṃ nihatā yuddhe rāmeṇākliṣṭakarmaṇā ||
teṣām apacitiś caiva mayā kāryā na saṃśayaḥ ||
na hy ahaṃ kāmaye nityam avikrāntena rakṣaṇam ||
tataḥ pṛthivyā nirdiṣṭāṃs tān samānīya kaśyapaḥ ||
abhyaṣiñcan mahīpālān kṣatriyān vīryasaṃmatān ||
teṣāṃ putrāś ca pautrāś ca yeṣāṃ vaṃśāḥ pratiṣṭhitāḥ ||
evam etat purā vṛttaṃ yan māṃ pṛcchasi pāṇḍava ||
vaiśaṃpāyana uvāca
evaṃ bruvann eva yadupravīro; yudhiṣṭhiraṃ dharmabhṛtāṃ variṣṭham ||
rathena tenāśu yayau yathārko; viśan prabhābhir bhagavāṃs trilokam ||
Тогда богиня Земля, умилостивив Кашьяпу, попросила указать ей сильноруких кшатриев-защитников: «Брахман, среди людей есть сохранённые мной лучшие кшатрии, рождённые в роду Хайхаев; пусть они защищают меня, мудрец. Есть наследник Пауравов, сын Видураты, выращенный медведями на горе Рикшавати. Есть наследник Саудасы, сохранённый сострадательным и безмерно сильным жертвователем Парашарой; он выполняет все дела того риши как шудра, поэтому известен как Сарвакарма, пусть он защищает меня как царь. Есть великосияющий сын Шиби по имени Гопати, сохранённый коровами в лесу; пусть он охраняет меня, мудрец. Есть великославный сын Прадарданы по имени Ватса, выращенный телятами в хлеву; пусть он охраняет меня как царь. Есть Анга, внук Дадхиваханы, сын Дивиратхи, сохранённый Гаутамой на берегу Ганги. Есть сильнорукий Брихадратха, великодостойный и счастливый на земле, сохранённый голангулами на Гридхракуте. В роду Марутты есть три кшатрия Турвасу, равные силой владыке Марутов, сохранённые океаном. Эти наследники кшатриев известны в разных местах; пусть они должным образом защищают меня, и тогда я буду стоять неподвижно. Их отцы и деды были убиты в битве ради меня неутомимым Рамой; я должна почтить их, нет сомнения. Ведь я не желаю постоянной защиты от недоблестного». Тогда Кашьяпа собрал тех, кого указала Земля, и помазал владыками земли кшатриев, признанных за доблесть. Их сыновья и внуки основали роды. Такова древняя история о том, о чём ты спрашиваешь, Пандава». Вайшампаяна сказал: так говоря лучшему носителю дхармы Юдхиштхире, лучший из Яду, благословенный Кришна, быстро ехал на той колеснице, как солнце, входящее своими лучами в три мира.
47ad82448b3f · published Jun 20, 2026, 5:25:40 PM UTC
Available inRUPage between verses with
Восстановление кшатриев происходит по просьбе самой Земли. Ей нужны не просто сильные люди, а доблестные защитники дхармы, связанные с павшими родами и способные удержать мир от распада.