पानागाराणि वेशाश् च वेशप्रापणिकास् तथा ॥
कुशीलवाः सकितवा ये चान्ये के चिद् ईदृशाः ॥
नियम्याः सर्व एवैते ये राष्ट्रस्योपघातकाः ॥
एते राष्ट्रे हि तिष्ठन्तो बाधन्ते भद्रिकाः प्रजाः ॥
न केन चिद् याचितव्यः कश् चित् किं चिद् अनापदि ॥
इति व्यवस्था भूतानां पुरस्तान् मनुना कृता ॥
सर्वे तथा न जीवेयुर् न कुर्युः कर्म चेद् इह ॥
सर्व एव त्रयो लोका न भवेयुर् असंशयम् ॥
प्रभुर् नियमने राजा य एतान् न नियच्छति ॥
भुङ्क्ते स तस्य पापस्य चतुर्भागम् इति श्रुतिः ॥
तथा कृतस्य धर्मस्य चतुर्भागम् उपाश्नुते ॥
स्थानान्य् एतानि संगम्य प्रसङ्गे भूतिनाशनः ॥
कामप्रसक्तः पुरुषः किम् अकार्यं विवर्जयेत् ॥
आपद्य् एव तु याचेरन् येषां नास्ति परिग्रहः ॥
दातव्यं धर्मतस् तेभ्यस् त्व् अनुक्रोशाद् दयार्थिना ॥
मा ते राष्ट्रे याचनका मा ते भूयुश् च दस्यवः ॥
इष्टादातार एवैते नैते भूतस्य भावकाः ॥
ये भूतान्य् अनुगृह्णन्ति वर्धयन्ति च ये प्रजाः ॥
ते ते राष्ट्रे प्रवर्तन्तां मा भूतानाम् अभावकाः ॥
pānāgārāṇi veśāś ca veśaprāpaṇikās tathā ||
kuśīlavāḥ sakitavā ye cānye ke cid īdṛśāḥ ||
niyamyāḥ sarva evaite ye rāṣṭrasyopaghātakāḥ ||
ete rāṣṭre hi tiṣṭhanto bādhante bhadrikāḥ prajāḥ ||
na kena cid yācitavyaḥ kaś cit kiṃ cid anāpadi ||
iti vyavasthā bhūtānāṃ purastān manunā kṛtā ||
sarve tathā na jīveyur na kuryuḥ karma ced iha ||
sarva eva trayo lokā na bhaveyur asaṃśayam ||
prabhur niyamane rājā ya etān na niyacchati ||
bhuṅkte sa tasya pāpasya caturbhāgam iti śrutiḥ ||
tathā kṛtasya dharmasya caturbhāgam upāśnute ||
sthānāny etāni saṃgamya prasaṅge bhūtināśanaḥ ||
kāmaprasaktaḥ puruṣaḥ kim akāryaṃ vivarjayet ||
āpady eva tu yāceran yeṣāṃ nāsti parigrahaḥ ||
dātavyaṃ dharmatas tebhyas tv anukrośād dayārthinā ||
mā te rāṣṭre yācanakā mā te bhūyuś ca dasyavaḥ ||
iṣṭādātāra evaite naite bhūtasya bhāvakāḥ ||
ye bhūtāny anugṛhṇanti vardhayanti ca ye prajāḥ ||
te te rāṣṭre pravartantāṃ mā bhūtānām abhāvakāḥ ||
«Питейные дома, публичные дома, сводники, актёры, игроки и другие подобные люди должны регулироваться, потому что они вредят области и, живя в стране, притесняют добрых подданных. Никто не должен просить у кого-либо что-либо без беды — такой порядок для людей прежде установил Ману. Если бы люди не работали, все так не жили бы, и все три мира, без сомнения, не существовали бы. Царь властен регулировать; если он не сдерживает таких людей, то вкушает четверть их греха — таково предание; и так же получает четверть совершённой дхармы. Посещая такие места, человек, привязанный к желанию и разрушению благополучия, в страсти не удержится ни от какого недолжного дела. Пусть просят только в беде те, у кого нет собственности; им, ищущим милости, следует давать по дхарме и из сострадания. Пусть в твоей области не будет попрошаек и разбойников: такие только берут желанное, но не созидают благо существ. Пусть в твоей области действуют те, кто поддерживает живых существ и развивает подданных, а не разрушители людей».
60051fab9a68 · published Jun 20, 2026, 7:36:45 PM UTC
Available inRUPage between verses with
Глава различает нужду и паразитизм. Царь обязан помогать тем, кто действительно в беде, но также обязан сдерживать занятия и привычки, которые разрушают труд, семью, область и внутреннюю дисциплину людей.