तस्य तत् पूर्वसंरुद्धं मनःषष्ठम् अनन्तरम् ॥
स्फुरिष्यति समुद्भ्रान्तं विद्युद् अम्बुधरे यथा ॥
जलबिन्दुर् यथा लोलः पर्णस्थः सर्वतश् चलः ॥
एवम् एवास्य तच् चित्तं भवति ध्यानवर्त्मनि ॥
समाहितं क्षणं किं चिद् ध्यानवर्त्मनि तिष्ठति ॥
पुनर् वायुपथं भ्रान्तं मनो भवति वायुवत् ॥
अनिर्वेदो गतक्लेशो गततन्द्रीर् अमत्सरः ॥
समादध्यात् पुनश् चेतो ध्यानेन ध्यानयोगवित् ॥
विचारश् च वितर्कश् च विवेकश् चोपजायते ॥
मुनेः समादधानस्य प्रथमं ध्यानम् आदितः ॥
मनसा क्लिश्यमानस् तु समाधानं च कारयेत् ॥
न निर्वेदं मुनिर् गच्छेत् कुर्याद् एवात्मनो हितम् ॥
tasya tat pūrvasaṃruddhaṃ manaḥṣaṣṭham anantaram ||
sphuriṣyati samudbhrāntaṃ vidyud ambudhare yathā ||
jalabindur yathā lolaḥ parṇasthaḥ sarvataś calaḥ ||
evam evāsya tac cittaṃ bhavati dhyānavartmani ||
samāhitaṃ kṣaṇaṃ kiṃ cid dhyānavartmani tiṣṭhati ||
punar vāyupathaṃ bhrāntaṃ mano bhavati vāyuvat ||
anirvedo gatakleśo gatatandrīr amatsaraḥ ||
samādadhyāt punaś ceto dhyānena dhyānayogavit ||
vicāraś ca vitarkaś ca vivekaś copajāyate ||
muneḥ samādadhānasya prathamaṃ dhyānam āditaḥ ||
manasā kliśyamānas tu samādhānaṃ ca kārayet ||
na nirvedaṃ munir gacchet kuryād evātmano hitam ||
«Когда ум как шестой орган прежде сдержан, он затем может вспыхнуть и взволноваться, как молния в облаке. Как дрожащая капля воды на листе движется во все стороны, так бывает его сознание на пути медитации. На мгновение оно стоит сосредоточенным на пути дхьяны, но затем снова, словно ветер, становится блуждающим и идёт путём ветра. Знающий йогу медитации, без уныния, свободный от муки, сонливости и зависти, должен снова сосредоточить сознание медитацией. У муни, который сосредоточивается, сначала возникают исследование, рассуждение и различение — первое созерцание. Даже если он мучим умом, пусть вызывает сосредоточение; муни не должен впадать в уныние, а должен делать благо своему атману».
15e90f6e48af · published Jun 21, 2026, 12:03:38 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Колебание ума здесь признано нормальной стадией практики. Требуется не разочарование, а терпеливое возвращение внимания и постепенное рождение различения.