Mahabharata · 12.200.1-2
॥
Devanāgarī
युधिष्ठिर उवाच
पितामह महाप्राज्ञ पुण्डरीकाक्षम् अच्युतम् ॥
कर्तारम् अकृतं विष्णुं भूतानां प्रभवाप्ययम् ॥
नारायणं हृषीकेशं गोविन्दम् अपराजितम् ॥
तत्त्वेन भरतश्रेष्ठ श्रोतुम् इच्छामि केशवम् ॥
Transliteration (IAST)
yudhiṣṭhira uvāca
pitāmaha mahāprājña puṇḍarīkākṣam acyutam ||
kartāram akṛtaṃ viṣṇuṃ bhūtānāṃ prabhavāpyayam ||
nārāyaṇaṃ hṛṣīkeśaṃ govindam aparājitam ||
tattvena bharataśreṣṭha śrotum icchāmi keśavam ||
Word-by-word
SanskritIASTMeaning
युधिष्ठिरः उवाचyudhiṣṭhiraḥ uvācaЮдхиштхира сказал; спросил
पितामहpitāmahaо праотец; дед
महा प्राज्ञmahā prājñaо великомудрый; мудрейший
पुण्डरीक अक्षम्puṇḍarīka akṣamлотосоокого; с лотосными глазами
अच्युतम्acyutamАчьюту; непадшего
कर्तारम्kartāramтворца; создателя
अकृतम्akṛtamнесотворённого; нерождённого
विष्णुम्viṣṇumВишну; всепроникающего
भूतानाम् प्रभव अप्ययम्bhūtānām prabhava apyayamвозникновение и исчезновение существ; источник
नारायणम्nārāyaṇamНараяну; прибежище существ
हृषीकेशम्hṛṣīkeśamХришикешу; Господа чувств
गोविन्दम्govindamГовинду; защитника коров
अपराजितम्aparājitamнепобедимого; неодолимого
तत्त्वेनtattvenaпо истине; как есть
भरत श्रेष्ठbharata śreṣṭhaо лучший из Бхаратов; Бхарата
श्रोतुम् इच्छामिśrotum icchāmiуслышать желаю; хочу
केशवम्keśavamКешаву; Кришну
Translation
Юдхиштхира сказал: «О праотец, о великомудрый! Я хочу услышать по истине о лотосооком Ачьюте, несотворённом творце Вишну, источнике возникновения и исчезновения существ; о Нараяне, Хришикеше, Говинде, непобедимом Кешаве, о лучший из Бхаратов».
Version
41f0b1c37229 · published Jun 21, 2026, 12:43:59 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Вопрос Юдхиштхиры сразу задаёт личностный центр главы: предметом обсуждения становится не отвлечённый принцип, а Вишну-Кешава, источник и опора всего сущего.