Mahabharata
Bhīṣma Tells the Story of Viṣṇu as Varāha12.202.1-3
10899 / 15823
Mahabharata · 12.202.1-3
Devanāgarī

युधिष्ठिर उवाच
पितामह महाप्राज्ञ युधि सत्यपराक्रम ॥
श्रोतुम् इच्छामि कार्त्स्न्येन कृष्णम् अव्ययम् ईश्वरम् ॥
यच् चास्य तेजः सुमहद् यच् च कर्म पुरातनम् ॥
तन् मे सर्वं यथातत्त्वं प्रब्रूहि भरतर्षभ ॥
तिर्यग्योनिगतं रूपं कथं धारितवान् हरिः ॥
केन कार्यविसर्गेण तन् मे ब्रूहि पितामह ॥

Transliteration (IAST)

yudhiṣṭhira uvāca
pitāmaha mahāprājña yudhi satyaparākrama ||
śrotum icchāmi kārtsnyena kṛṣṇam avyayam īśvaram ||
yac cāsya tejaḥ sumahad yac ca karma purātanam ||
tan me sarvaṃ yathātattvaṃ prabrūhi bharatarṣabha ||
tiryagyonigataṃ rūpaṃ kathaṃ dhāritavān hariḥ ||
kena kāryavisargeṇa tan me brūhi pitāmaha ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
युधिष्ठिरः उवाचyudhiṣṭhiraḥ uvācaЮдхиштхира сказал; спросил
पितामह महा प्राज्ञpitāmaha mahā prājñaо праотец, великомудрый; мудрейший
युधि सत्य पराक्रमyudhi satya parākramaв битве истинной доблести; доблестный
श्रोतुम् इच्छामि कार्त्स्न्येनśrotum icchāmi kārtsnyenaуслышать хочу полностью; целиком
कृष्णम् अव्ययम् ईश्वरम्kṛṣṇam avyayam īśvaramКришну, неизменного Ишвару; Господа
यत् च अस्य तेजःyat ca asya tejaḥи какое его сияние; могущество
सु महत्su mahatочень великое; огромное
यत् च कर्म पुरातनम्yat ca karma purātanamи какое древнее деяние; подвиг
तत् मे सर्वम्tat me sarvamэто мне всё; полностью
यथा तत्त्वम् प्रब्रूहिyathā tattvam prabrūhiкак есть расскажи; по истине
भरत ऋषभbharata ṛṣabhaо бык Бхаратов; лучший
तिर्यक् योनि गतम् रूपम्tiryak yoni gatam rūpamобраз, вошедший в животное лоно; нечеловеческий
कथम् धारितवान् हरिःkatham dhāritavān hariḥкак держал Хари; принял
केन कार्य विसर्गेणkena kārya visargeṇaради какого дела и посылания; цели
तत् मे ब्रूहि पितामहtat me brūhi pitāmahaэто мне скажи, праотец; объясни
Translation

Юдхиштхира сказал: «О праотец, великомудрый, истинно доблестный в битве! Я хочу полностью услышать о Кришне, неизменном Господе: каково Его великое сияние и каково Его древнее деяние. Расскажи мне всё это по истине, о бык Бхаратов. Как Хари принял образ, вошедший в животное лоно, и ради какого дела Он это сделал? Скажи мне, праотец».

Version

b23186a456d4 · published Jun 21, 2026, 12:50:01 AM UTC

Available inRU

Page between verses with