Mahabharata
Bhishma Teaches Ahimsa as the Highest Dharma12.257.12-13
11189 / 15823
Mahabharata · 12.257.12-13
Devanāgarī

युधिष्ठिर उवाच
शरीरम् आपदश् चापि विवदन्त्य् अविहिंसतः ॥
कथं यात्रा शरीरस्य निरारम्भस्य सेत्स्यति ॥
भीष्म उवाच
यथा शरीरं न ग्लायेन् नेयान् मृत्युवशं यथा ॥
तथा कर्मसु वर्तेत समर्थो धर्मम् आचरेत् ॥

Transliteration (IAST)

yudhiṣṭhira uvāca
śarīram āpadaś cāpi vivadanty avihiṃsataḥ ||
kathaṃ yātrā śarīrasya nirārambhasya setsyati ||
bhīṣma uvāca
yathā śarīraṃ na glāyen neyān mṛtyuvaśaṃ yathā ||
tathā karmasu varteta samartho dharmam ācaret ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
युधिष्ठिर उवाचyudhiṣṭhira uvācaЮдхиштхира сказал; Юдхиштхира спросил
शरीरम् आपदः च अपिśarīram āpadaḥ ca apiтело и беды также; опасности
विवदन्ति अविहिंसतःvivadanti avihiṃsataḥспорят с ненаносящим вред; противоречат
कथम् यात्रा शरीरस्यkatham yātrā śarīrasyaкак поддержание тела; жизненный путь
निरारम्भस्य सेत्स्यतिnirārambhasya setsyatiбездействующего состоится; без начинаний
भीष्म उवाचbhīṣma uvācaБхишма сказал; Бхишма ответил
यथा शरीरम् न ग्लायेत्yathā śarīram na glāyetчтобы тело не ослабло; не истощилось
न इयात् मृत्यु वशम् यथाna iyāt mṛtyu vaśam yathāчтобы не попало под власть смерти; не погибло
तथा कर्मसु वर्तेतtathā karmasu vartetaтак пусть действует в делах; поступках
समर्थः धर्मम् आचरेत्samarthaḥ dharmam ācaretспособный пусть исполняет дхарму; долг
Translation

Юдхиштхира сказал: «Но тело и опасности как бы спорят с тем, кто не причиняет вреда. Как будет поддерживаться тело того, кто не предпринимает действий?» Бхишма сказал: «Пусть человек действует так, чтобы тело не ослабло и не попало под власть смерти; будучи способным, пусть он исполняет дхарму».

Version

7d2548158f97 · published Jun 21, 2026, 2:49:27 AM UTC

Available inRU

Page between verses with