Mahabharata
The Guest Directs the Brahmana to Padmanabha12.343.9-11
11657 / 15823
Mahabharata · 12.343.9-11
Devanāgarī

प्रकृत्या नित्यसलिलो नित्यम् अध्ययने रतः ॥
तपोदमाभ्यां संयुक्तो वृत्तेनानवरेण च ॥
यज्वा दानरुचिः क्षान्तो वृत्ते च परमे स्थितः ॥
सत्यवाग् अनसूयुश् च शीलवान् अभिसंश्रितः ॥
शेषान्नभोक्ता वचनानुकूलो; हितार्जवोत्कृष्टकृताकृतज्ञः ॥
अवैरकृद् भूतहिते नियुक्तो; गङ्गाह्रदाम्भो ऽभिजनोपपन्नः ॥

Transliteration (IAST)

prakṛtyā nityasalilo nityam adhyayane rataḥ ||
tapodamābhyāṃ saṃyukto vṛttenānavareṇa ca ||
yajvā dānaruciḥ kṣānto vṛtte ca parame sthitaḥ ||
satyavāg anasūyuś ca śīlavān abhisaṃśritaḥ ||
śeṣānnabhoktā vacanānukūlo; hitārjavotkṛṣṭakṛtākṛtajñaḥ ||
avairakṛd bhūtahite niyukto; gaṅgāhradāmbho 'bhijanopapannaḥ ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
प्रकृत्या नित्य सलिलःprakṛtyā nitya salilaḥпо природе всегда водный; обитающий в воде
नित्यम् अध्ययने रतःnityam adhyayane rataḥвсегда радующийся изучению; преданный учению
तपः दमाभ्याम् संयुक्तःtapaḥ damābhyām saṃyuktaḥсоединённый с тапасом и самообузданием; аскезой
वृत्तेन अनवरेण चvṛttena anavareṇa caи с безупречным поведением; незанизенным
यज्वा दान रुचिः क्षान्तःyajvā dāna ruciḥ kṣāntaḥжертвователь, любящий дар, терпеливый; щедрый
वृत्ते च परमे स्थितःvṛtte ca parame sthitaḥи стоящий в высшем поведении; образе жизни
सत्य वाक् अनसूयुः चsatya vāk anasūyuḥ caправдиворечивый и независтливый; без злобы
शीलवान् अभिसंश्रितःśīlavān abhisaṃśritaḥдобронравный, к кому прибегают; достойный прибежища
शेष अन्न भोक्ताśeṣa anna bhoktāедящий остатки пищи; после жертвы
वचन अनुकूलःvacana anukūlaḥпослушный слову; согласный с наставлением
हित आर्जव उत्कृष्टhita ārjava utkṛṣṭaвыдающийся в благе и прямоте; прямодушный
कृत अकृत ज्ञःkṛta akṛta jñaḥзнающий сделанное и несделанное; разумный
अवैर कृत्avaira kṛtне создающий вражды; мирный
भूत हिते नियुक्तःbhūta hite niyuktaḥзанятый благом существ; преданный живым
गङ्गा ह्रद अम्भःgaṅgā hrada ambhaḥс водой озера Ганги; гангского водоёма
अभिजन उपपन्नःabhijana upapannaḥнаделённый благородным происхождением; родом
Translation

«По природе он связан с водами, всегда предан изучению, соединён с тапасом и самообузданием, а также с безупречным поведением. Он совершает жертвы, любит дарение, терпелив, стоит в высшем образе жизни, говорит правду, независтлив, добронравен и достоин прибежища. Он вкушает остатки пищи, послушен наставлению, выдающся в благе и прямоте, знает сделанное и несделанное, не создаёт вражды, занят благом существ и наделён благородным происхождением, связанным с водами озера Ганги».

Version

50916e84ecc1 · published Jun 21, 2026, 2:39:56 AM UTC

Available inRU

Page between verses with