स गर्भो दिव्यसंस्थानो दीप्तिमान् पावकप्रभः ॥
दिव्यं शरवणं प्राप्य ववृधे प्रियदर्शनः ॥
ददृशुः कृत्तिकास् तं तु बालं वह्निसमद्युतिम् ॥
जातस्नेहाश् च सौहार्दात् पुपुषुः स्तन्यविस्रवैः ॥
अभवत् कार्त्तिकेयः स त्रैलोक्ये सचराचरे ॥
स्कन्नत्वात् स्कन्दतां चाप गुहावासाद् गुहो ऽभवत् ॥
ततो देवास् त्रयस्त्रिंशद् दिशश् च सदिगीश्वराः ॥
रुद्रो धाता च विष्णुश् च यज्ञः पूषार्यमा भगः ॥
अंशो मित्रश् च साध्याश् च वसवो वासवो ऽश्विनौ ॥
आपो वायुर् नभश् चन्द्रो नक्षत्राणि ग्रहा रविः ॥
पृथग् भूतानि चान्यानि यानि देवार्पणानि वै ॥
आजग्मुस् तत्र तं द्रष्टुं कुमारं ज्वलनात्मजम् ॥
ऋषयस् तुष्टुवुश् चैव गन्धर्वाश् च जगुस् तथा ॥
sa garbho divyasaṃsthāno dīptimān pāvakaprabhaḥ ||
divyaṃ śaravaṇaṃ prāpya vavṛdhe priyadarśanaḥ ||
dadṛśuḥ kṛttikās taṃ tu bālaṃ vahnisamadyutim ||
jātasnehāś ca sauhārdāt pupuṣuḥ stanyavisravaiḥ ||
abhavat kārttikeyaḥ sa trailokye sacarācare ||
skannatvāt skandatāṃ cāpa guhāvāsād guho 'bhavat ||
tato devās trayastriṃśad diśaś ca sadigīśvarāḥ ||
rudro dhātā ca viṣṇuś ca yajñaḥ pūṣāryamā bhagaḥ ||
aṃśo mitraś ca sādhyāś ca vasavo vāsavo 'śvinau ||
āpo vāyur nabhaś candro nakṣatrāṇi grahā raviḥ ||
pṛthag bhūtāni cānyāni yāni devārpaṇāni vai ||
ājagmus tatra taṃ draṣṭuṃ kumāraṃ jvalanātmajam ||
ṛṣayas tuṣṭuvuś caiva gandharvāś ca jagus tathā ||
«Тот зародыш, дивного облика, сияющий, огнецветный, дивную тростниковую рощу обретя, возрос, отрадный видом. Увидели Криттики его, младенца, огню равного сиянием; любовь обретшие, от дружества вскормили молока истечениями. Стал Картикеей он в трёх мирах с движно-недвижным; от „исторгнутости“ Скандство обрёл, от пещеро-житья Гухою стал. Затем боги тридцать три, и стороны с их владыками, Рудра, Дхатри, Вишну, Яджня, Пушан, Арьяман, Бхага, Анша, Митра, Садхьи, Васу, Васава, Ашвины, Воды, Ваю, небо, Месяц, созвездия, планеты, Солнце, отдельные существа иные, которые богам-приношения, пришли туда его видеть, отрока, Огня сына».
830697656797 · published Jun 21, 2026, 2:05:00 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Брошенный огненный младенец обретает не одну, а целое множество имён, и каждое хранит память о его рождении: Картикея — от Криттик, его вскормивших; Сканда — от «истечения» (skanna) семени; Гуха — от тайного житья в пещере. Трогательно, что грозный плод небесной мощи становится «отрадным видом» дитятею, согретым материнскою лаской шести нянек. И всё мироздание стекается узреть его: тридцать три бога, хранители сторон, светила, стихии, сами приношения — весь космос склоняется над колыбелью в тростнике. Тот, кто рождён спасти миры, от самого младенчества окружён любовью и упованием всего сущего.