Mahabharata
The Conduct of Virtuous Women: Śāṇḍilī and Sumanā13.124.8-14
12667 / 15823
Mahabharata · 13.124.8-14
Devanāgarī

नाहं काषायवसना नापि वल्कलधारिणी ॥
न च मुण्डा न जटिला भूत्वा देवत्वम् आगता ॥
अहितानि च वाक्यानि सर्वाणि परुषाणि च ॥
अप्रमत्ता च भर्तारं कदा चिन् नाहम् अब्रुवम् ॥
देवतानां पितॄणां च ब्राह्मणानां च पूजने ॥
अप्रमत्ता सदायुक्ता श्वश्रूश्वशुरवर्तिनी ॥
पैशुन्ये न प्रवर्तामि न ममैतन् मनोगतम् ॥
अद्वारे न च तिष्ठामि चिरं न कथयामि च ॥
असद् वा हसितं किं चिद् अहितं वापि कर्मणा ॥
रहस्यम् अरहस्यं वा न प्रवर्तामि सर्वथा ॥
कार्यार्थे निर्गतं चापि भर्तारं गृहम् आगतम् ॥
आसनेनोपसंयोज्य पूजयामि समाहिता ॥
यद् यच् च नाभिजानाति यद् भोज्यं नाभिनन्दति ॥
भक्ष्यं वाप्य् अथ वा लेह्यं तत् सर्वं वर्जयाम्य् अहम् ॥

Transliteration (IAST)

nāhaṃ kāṣāyavasanā nāpi valkaladhāriṇī ||
na ca muṇḍā na jaṭilā bhūtvā devatvam āgatā ||
ahitāni ca vākyāni sarvāṇi paruṣāṇi ca ||
apramattā ca bhartāraṃ kadā cin nāham abruvam ||
devatānāṃ pitṝṇāṃ ca brāhmaṇānāṃ ca pūjane ||
apramattā sadāyuktā śvaśrūśvaśuravartinī ||
paiśunye na pravartāmi na mamaitan manogatam ||
advāre na ca tiṣṭhāmi ciraṃ na kathayāmi ca ||
asad vā hasitaṃ kiṃ cid ahitaṃ vāpi karmaṇā ||
rahasyam arahasyaṃ vā na pravartāmi sarvathā ||
kāryārthe nirgataṃ cāpi bhartāraṃ gṛham āgatam ||
āsanenopasaṃyojya pūjayāmi samāhitā ||
yad yac ca nābhijānāti yad bhojyaṃ nābhinandati ||
bhakṣyaṃ vāpy atha vā lehyaṃ tat sarvaṃ varjayāmy aham ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
न अहं काषायवसनाna ahaṃ kāṣāyavasanāне я в рыжих одеждах
न अपि वल्कलधारिणीna api valkaladhāriṇīи не в коре-одеянии
न च मुण्डा न जटिलाna ca muṇḍā na jaṭilāни бритая, ни космато-власая
भूत्वा देवत्वम् आगताbhūtvā devatvam āgatāстав, к божественности пришла
अहितानि च वाक्यानिahitāni ca vākyāniнеприятные слова
सर्वाणि परुषाणि चsarvāṇi paruṣāṇi caвсе, и грубые
अप्रमत्ता च भर्तारंapramattā ca bhartāraṃбдительная, мужу
कदा चित् न अहम् अब्रुवम्kadā cit na aham abruvamкогда-либо не я говорила
देवतानां पितॄणां चdevatānāṃ pitṝṇāṃ caбогов, предков
ब्राह्मणानां च पूजनेbrāhmaṇānāṃ ca pūjaneи брахманов в почитании
अप्रमत्ता सदा युक्ताapramattā sadā yuktāбдительная, всегда прилежная
श्वश्रू-श्वशुर-वर्तिनीśvaśrū-śvaśura-vartinīсвекрови-свёкру служащая
पैशुन्ये न प्रवर्तामिpaiśunye na pravartāmiв клевете не упражняюсь
न मम एतत् मनोगतम्na mama etat manogatamне моё это в уме
अद्वारे न च तिष्ठामिadvāre na ca tiṣṭhāmiне у дверей стою
चिरं न कथयामि चciraṃ na kathayāmi caи долго не болтаю
असत् वा हसितं किं चित्asat vā hasitaṃ kiṃ citдурной ли смех какой
अहितं वा अपि कर्मणाahitaṃ vā api karmaṇāили вредное делом
रहस्यम् अरहस्यं वाrahasyam arahasyaṃ vāтайно ли, явно ли
न प्रवर्तामि सर्वथाna pravartāmi sarvathāне творю никак
कार्यार्थे निर्गतं च अपिkāryārthe nirgataṃ ca apiпо делу ушедшего
भर्तारं गृहम् आगतम्bhartāraṃ gṛham āgatamмужа, домой пришедшего
आसनेन उपसंयोज्यāsanena upasaṃyojyaсиденьем усадив
पूजयामि समाहिताpūjayāmi samāhitāпочитаю, сосредоточенная
यत् यत् च न अभिजानातिyat yat ca na abhijānātiчто бы ни не одобрял
यत् भोज्यं न अभिनन्दतिyat bhojyaṃ na abhinandatiкакую снедь не привечает
भक्ष्यं वा अपिbhakṣyaṃ vā apiжуёмое ли
अथ वा लेह्यंatha vā lehyaṃили лизуемое
तत् सर्वं वर्जयामि अहम्tat sarvaṃ varjayāmi ahamто всё избегаю я
Translation

Шандили сказала: «Не я в рыжих одеждах, и не в коре-одеянии, ни бритая, ни космато-власая став, к божественности пришла. Неприятные слова все, и грубые, бдительная, мужу когда-либо не я говорила. Богов, предков и брахманов в почитании бдительная, всегда прилежная, свекрови-свёкру служащая. В клевете не упражняюсь, не моё это в уме; не у дверей стою и долго не болтаю. Дурной ли смех какой или вредное делом, тайно ли, явно ли, не творю никак. По делу ушедшего мужа, домой пришедшего, сиденьем усадив, почитаю, сосредоточенная. Что бы ни не одобрял, какую снедь не привечает, жуёмое или лизуемое, — то всё избегаю я».

Version

d580fdb0385f · published Jun 22, 2026, 5:15:00 AM UTC

Available inRU

Page between verses with