Mahabharata
Yudhiṣṭhira's decree of honour15.2.5-9
15451 / 15823
Mahabharata · 15.2.5-9
Devanāgarī

परिदृष्टेषु चाहःसु पुत्राणां श्राद्धकर्मणि ॥
ददातु राजा सर्वेषां यावद् अस्य चिकीर्षितम् ॥
ततः स राजा कौरव्यो धृतराष्ट्रो महामनाः ॥
ब्राह्मणेभ्यो महार्हेभ्यो ददौ वित्तान्य् अनेकशः ॥
धर्मराजश् च भीमश् च सव्यसाची यमाव् अपि ॥
तत् सर्वम् अन्ववर्तन्त धृतराष्ट्रव्यपेक्षया ॥
कथं नु राजा वृद्धः सन् पुत्रशोकसमाहतः ॥
शोकम् अस्मत्कृतं प्राप्य न म्रियेतेति चिन्त्यते ॥
यावद् धि कुरुमुख्यस्य जीवत्पुत्रस्य वै सुखम् ॥
बभूव तद् अवाप्नोतु भोगांश् चेति व्यवस्थिताः ॥

Transliteration (IAST)

paridṛṣṭeṣu cāhaḥsu putrāṇāṃ śrāddhakarmaṇi ||
dadātu rājā sarveṣāṃ yāvad asya cikīrṣitam ||
tataḥ sa rājā kauravyo dhṛtarāṣṭro mahāmanāḥ ||
brāhmaṇebhyo mahārhebhyo dadau vittāny anekaśaḥ ||
dharmarājaś ca bhīmaś ca savyasācī yamāv api ||
tat sarvam anvavartanta dhṛtarāṣṭravyapekṣayā ||
kathaṃ nu rājā vṛddhaḥ san putraśokasamāhataḥ ||
śokam asmatkṛtaṃ prāpya na mriyeteti cintyate ||
yāvad dhi kurumukhyasya jīvatputrasya vai sukham ||
babhūva tad avāpnotu bhogāṃś ceti vyavasthitāḥ ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
परिदृष्टेषुparidṛṣṭeṣuв установленные; в надлежащие
caи
अहःसुahaḥsuдни
पुत्राणाम्putrāṇāmсыновей
श्राद्धकर्मणिśrāddhakarmaṇiв обряде поминовения
ददातु राजाdadātu rājāпусть царь даёт
सर्वेषाम्sarveṣāmвсем
यावत्yāvatсколько; насколько
अस्यasyaего
चिकीर्षितम्cikīrṣitamпожелает; задумано им
ततः सः राजाtataḥ saḥ rājāтогда тот царь
कौरव्यःkauravyaḥКаурава
धृतराष्ट्रःdhṛtarāṣṭraḥДхритараштра
महामनाःmahāmanāḥвеликодушный
ब्राह्मणेभ्यःbrāhmaṇebhyaḥбрахманам
महार्हेभ्यःmahārhebhyaḥвысокочтимым; достойнейшим
ददौdadauраздавал
वित्तानिvittāniбогатства
अनेकशःanekaśaḥво множестве
धर्मराजः चdharmarājaḥ caи Дхармараджа
भीमः चbhīmaḥ caи Бхима
सव्यसाचीsavyasācīСавьясачин; Арджуна
यमौ अपिyamau apiи оба близнеца
तत् सर्वम्tat sarvamвсё то
अन्ववर्तन्तanvavartantaподдерживали; следовали тому
धृतराष्ट्रव्यपेक्षयाdhṛtarāṣṭravyapekṣayāиз почтения к Дхритараштре
कथम् नुkatham nuкак же
राजा वृद्धः सन्rājā vṛddhaḥ sanцарь, будучи старым
पुत्रशोकसमाहतःputraśokasamāhataḥсражённый скорбью по сыновьям
शोकम्śokamскорбь
अस्मत्कृतम्asmatkṛtamпричинённую нами
प्राप्यprāpyaиспытав
न म्रियेतna mriyetaда не умрёт
इति चिन्त्यतेiti cintyateтак заботятся; так помышляют
यावत् हिyāvat hiведь какое
कुरुमुख्यस्यkurumukhyasyaу главы Куру
जीवत्पुत्रस्यjīvatputrasyaкогда сыновья были живы
वै सुखम्vai sukhamпоистине счастье
बभूवbabhūvaбыло
तत् अवाप्नोतुtat avāpnotuто пусть обретёт
भोगान् चbhogān caи наслаждения
इति व्यवस्थिताःiti vyavasthitāḥтак порешили
Translation

«И в установленные дни, при обряде поминовения сыновей, пусть царь даёт всем брахманам сколько пожелает». Тогда тот великодушный царь Куру Дхритараштра раздал высокочтимым брахманам несчётные богатства. И Дхармараджа, и Бхима, и Савьясачин, и оба близнеца — все поддерживали это из почтения к Дхритараштре. «Как бы царь, состарившись и сражённый скорбью по сыновьям, не умер, изведав горе, причинённое нами», — так они помышляли. «Пусть он обретёт всё то довольство и все наслаждения, какие были у главы рода Куру, когда сыновья его были живы», — так они порешили.

Version

53bdd6010b7c · published Jun 20, 2026, 8:35:00 PM UTC

Available inRU

Page between verses with