Mahabharata
Gāndhārī's plea; Kuntī's hidden grief15.37.4-6
15648 / 15823
Mahabharata · 15.37.4-6
Devanāgarī

षोडशेमानि वर्षाणि गतानि मुनिपुंगव ॥
अस्य राज्ञो हतान् पुत्राञ् शोचतो न शमो विभो ॥
पुत्रशोकसमाविष्टो निःश्वसन् ह्य् एष भूमिपः ॥
न शेते वसतीः सर्वा धृतराष्ट्रो महामुने ॥
लोकान् अन्यान् समर्थो ऽसि स्रष्टुं सर्वांस् तपोबलात् ॥
किम् उ लोकान्तरगतान् राज्ञो दर्शयितुं सुतान् ॥

Transliteration (IAST)

ṣoḍaśemāni varṣāṇi gatāni munipuṃgava ||
asya rājño hatān putrāñ śocato na śamo vibho ||
putraśokasamāviṣṭo niḥśvasan hy eṣa bhūmipaḥ ||
na śete vasatīḥ sarvā dhṛtarāṣṭro mahāmune ||
lokān anyān samartho 'si sraṣṭuṃ sarvāṃs tapobalāt ||
kim u lokāntaragatān rājño darśayituṃ sutān ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
षोडशेमानि वर्षाणिṣoḍaśemāni varṣāṇiэти шестнадцать лет
गतानि मुनिपुंगवgatāni munipuṃgavaпрошли, о бык среди мудрецов
अस्य राज्ञो हतान् पुत्रान्asya rājño hatān putrānу этого царя, об убитых сыновьях
शोचतो न शमो विभोśocato na śamo vibhoскорбящего, нет покоя, о владыка
पुत्रशोकसमाविष्टःputraśokasamāviṣṭaḥобъятый скорбью по сыновьям
निःश्वसन् ह्य् एष भूमिपःniḥśvasan hy eṣa bhūmipaḥвздыхая, этот владыка земли
न शेते वसतीः सर्वाःna śete vasatīḥ sarvāḥне спит все ночи
धृतराष्ट्रो महामुनेdhṛtarāṣṭro mahāmuneДхритараштра, о великий мудрец
लोकान् अन्यान् समर्थो ऽसिlokān anyān samartho 'siиные миры способен ты
स्रष्टुं सर्वांस् तपोबलात्sraṣṭuṃ sarvāṃs tapobalātсотворить все, силою аскезы
किम् उ लोकान्तरगतान्kim u lokāntaragatānчто уж говорить об ушедших в иной мир
राज्ञो दर्शयितुं सुतान्rājño darśayituṃ sutānцаря показать сыновей
Translation

Гандхари сказала: Эти шестнадцать лет прошли, о бык среди мудрецов, а у этого царя, скорбящего об убитых сыновьях, нет покоя, о владыка. Объятый скорбью по сыновьям, вздыхая, этот владыка земли Дхритараштра не спит все ночи, о великий мудрец. Иные миры все способен ты сотворить силою аскезы — что уж говорить о том, чтобы показать царю сыновей, ушедших в иной мир!

Version

fd5d3e07cb8c · published Jun 20, 2026, 11:30:00 PM UTC

Available inRU

Page between verses with