Nārada Purāṇa
The words of Sandhyāvalī32.42-52
1365 / 1701
LinuxTurn pages
Nārada Purāṇa · 32.42-52

Devāḥ

Devanāgarī

पुत्रमित्रकलत्रादिसंयुता विहरामहे ॥ तच्छ्रुत्वा स्तवनं तेषां वैकुंठः प्रीतमानसः
प्रददौ दर्शनं तेषां दैत्यसं संतापितात्मनाम् ॥ ते दृष्ट्वा देवदेवेशं वैकुंठं स्निग्धमानसम्
विरोचनवधायाशु प्रार्थयामासुरादरात् ॥ तच्छ्रुत्वा शक्रमुख्यानां कार्यं कार्यविदां वरः
समाश्वास्य सुरान्प्रीत्या विससर्ज मुदान्वितान् ॥ गतेषु देववर्गेषु सर्वोपायविदांवरः
वृद्धब्राह्मणरूपेण विरोचनगृहं ययौ ॥ द्विजपूजनकाले तु संप्राप्तः कार्यसाधकः
तं तु दृष्ट्वा विशालाक्षी ब्राह्मणं हृष्टमानसा ॥ अपूर्वं भक्तिभावेन ददौ सत्कृत्य चासनम्
सोऽनंगीकृत्य तद्दत्तमासनं प्राह तां शुभे ॥ नाहं समाददे देवि त्वद्दत्तं परमासनम्
श्रृणु मे कार्यमतुलं यदर्थमहमागतः ॥ यन्मे मनोगतं कार्यं तद्विज्ञाय च मानिनि
योंऽगीकरोति तत्पूजां ग्रहीष्यामि वरानने ॥ तच्छ्रुत्वा वृद्धविप्रस्य वाक्यं वाक्यविशारदा
मायया मोहिता विष्णोः स्त्रीत्वाच्चाहातिहर्षिता ॥ यत्ते मनोगतं विप्र तद्दास्यामि गृहाणमे
आसनं पादसलिलं देहि मे वांछितार्थदम् ॥ इत्युक्तः स द्विजः प्राह न प्रत्येमि स्त्रिया वचः

Transliteration (IAST)

putramitrakalatrādisaṃyutā viharāmahe || tacchrutvā stavanaṃ teṣāṃ vaikuṃṭhaḥ prītamānasaḥ
pradadau darśanaṃ teṣāṃ daityasaṃ saṃtāpitātmanām || te dṛṣṭvā devadeveśaṃ vaikuṃṭhaṃ snigdhamānasam
virocanavadhāyāśu prārthayāmāsurādarāt || tacchrutvā śakramukhyānāṃ kāryaṃ kāryavidāṃ varaḥ
samāśvāsya surānprītyā visasarja mudānvitān || gateṣu devavargeṣu sarvopāyavidāṃvaraḥ
vṛddhabrāhmaṇarūpeṇa virocanagṛhaṃ yayau || dvijapūjanakāle tu saṃprāptaḥ kāryasādhakaḥ
taṃ tu dṛṣṭvā viśālākṣī brāhmaṇaṃ hṛṣṭamānasā || apūrvaṃ bhaktibhāvena dadau satkṛtya cāsanam
so'naṃgīkṛtya taddattamāsanaṃ prāha tāṃ śubhe || nāhaṃ samādade devi tvaddattaṃ paramāsanam
śrṛṇu me kāryamatulaṃ yadarthamahamāgataḥ || yanme manogataṃ kāryaṃ tadvijñāya ca mānini
yoṃ'gīkaroti tatpūjāṃ grahīṣyāmi varānane || tacchrutvā vṛddhaviprasya vākyaṃ vākyaviśāradā
māyayā mohitā viṣṇoḥ strītvāccāhātiharṣitā || yatte manogataṃ vipra taddāsyāmi gṛhāṇame
āsanaṃ pādasalilaṃ dehi me vāṃchitārthadam || ityuktaḥ sa dvijaḥ prāha na pratyemi striyā vacaḥ

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
पुत्रमित्रकलत्रादिसंयुताputramitrakalatrādisaṃyutāс сыновьями, друзьями и жёнами
विहरामहेviharāmaheда живём
तच्छ्रुत्वाtacchrutvāто услышав
स्तवनंstavanaṃславословие
तेषांteṣāṃих
वैकुंठःvaikuṃṭhaḥВайкунтха
प्रीतमानसःprītamānasaḥс довольным сердцем
प्रददौpradadauдал
दर्शनंdarśanaṃявление
तेषांteṣāṃим
दैत्यसंdaityasaṃдайтьями
संतापितात्मनाम्saṃtāpitātmanāmчьи души опалены
तेteони
दृष्ट्वाdṛṣṭvāувидев
देवदेवेशंdevadeveśaṃВладыку богов богов
वैकुंठंvaikuṃṭhaṃВайкунтху
स्निग्धमानसम्snigdhamānasamс любящим сердцем
विरोचनवधायाशुvirocanavadhāyāśuоб убиении Вирочаны быстро
प्रार्थयामासुरादरात्prārthayāmāsurādarātпросили почтительно
तच्छ्रुत्वाtacchrutvāто услышав
शक्रमुख्यानांśakramukhyānāṃс Шакрою во главе
कार्यंkāryaṃдело
कार्यविदांkāryavidāṃиз знающих дела
वरःvaraḥлучший
समाश्वास्यsamāśvāsyaутешив
सुरान्प्रीत्याsurānprītyāбогов с приязнью
विससर्जvisasarjaотпустил
मुदान्वितान्mudānvitānрадостных
गतेषुgateṣuкогда ушли
देववर्गेषुdevavargeṣuсонмы богов
सर्वोपायविदांवरःsarvopāyavidāṃvaraḥиз знающих все средства лучший
वृद्धब्राह्मणरूपेणvṛddhabrāhmaṇarūpeṇaв образе старого брахмана
विरोचनगृहंvirocanagṛhaṃв дом Вирочаны
ययौyayauпошёл
द्विजपूजनकालेdvijapūjanakāleво время почитания брахманов
तुtuже
संप्राप्तःsaṃprāptaḥприбыл
कार्यसाधकःkāryasādhakaḥдело совершающий
तंtaṃего
तुtuже
दृष्ट्वाdṛṣṭvāувидев
विशालाक्षीviśālākṣīВишалакши
ब्राह्मणंbrāhmaṇaṃбрахмана
हृष्टमानसाhṛṣṭamānasāс радостным сердцем
अपूर्वंapūrvaṃневиданного
भक्तिभावेनbhaktibhāvenaс преданным чувством
ददौdadauдала
सत्कृत्यsatkṛtyaпочтив
चासनम्cāsanamи сиденье
सोऽनंगीकृत्यso'naṃgīkṛtyaон, не приняв
तद्दत्तमासनंtaddattamāsanaṃто данное сиденье
प्राहprāhaсказал
तांtāṃей
शुभेśubheо благая
नाहंnāhaṃне я
समाददेsamādadeприму
देविdeviо богиня
त्वद्दत्तंtvaddattaṃтобою данное
परमासनम्paramāsanamлучшее сиденье
श्रृणुśrṛṇuслушай
मेmeмоё
कार्यमतुलंkāryamatulaṃдело несравненное
यदर्थमहमागतःyadarthamahamāgataḥради которого я пришёл
यन्मेyanmeчто моё
मनोगतंmanogataṃв уме сущее
कार्यंkāryaṃдело
तद्विज्ञायtadvijñāyaто узнав
caи
मानिनिmāniniо гордая
योंऽगीकरोतिyoṃ'gīkarotiкто примет
तत्पूजांtatpūjāṃтого почитание
ग्रहीष्यामिgrahīṣyāmiприму
वराननेvarānaneо прекрасноликая
तच्छ्रुत्वाtacchrutvāто услышав
वृद्धविप्रस्यvṛddhaviprasyaстарого брахмана
वाक्यंvākyaṃслово
वाक्यविशारदाvākyaviśāradāв речах искусная
माययाmāyayāмайей
मोहिताmohitāобольщённая
विष्णोःviṣṇoḥВишну
स्त्रीत्वाच्चाहातिहर्षिताstrītvāccāhātiharṣitāи по женской природе весьма обрадованная
यत्तेyatteчто твоё
मनोगतंmanogataṃв уме сущее
विप्रvipraо брахман
तद्दास्यामिtaddāsyāmiто дам
गृहाणमेgṛhāṇameприми моё
आसनंāsanaṃсиденье
पादसलिलंpādasalilaṃводу со стоп
देहिdehiдай
मेmeмне
वांछितार्थदम्vāṃchitārthadamжелаемое дающую
इत्युक्तःityuktaḥтак сказанный
saтот
द्विजःdvijaḥбрахман
प्राहprāhaсказал
naне
प्रत्येमिpratyemiдоверяю
स्त्रियाstriyāженщины
वचःvacaḥслову
Translation

чтобы жили мы с сыновьями, друзьями и жёнами. Услышав то славословие их, Вайкунтха с довольным сердцем дал им явление — им, чьи души опалены дайтьями. Они же, увидев Владыку богов богов, Вайкунтху, с любящим сердцем, почтительно просили об убиении Вирочаны, и быстро. Услышав дело тех, кто с Шакрою во главе, лучший из знающих дела, утешив богов с приязнью, отпустил их радостными. Когда ушли сонмы богов, лучший из знающих все средства в образе старого брахмана пошёл в дом Вирочаны; во время почитания брахманов прибыл Совершающий дело. Увидев его, невиданного брахмана, Вишалакши с радостным сердцем, с преданным чувством, почтив, дала ему сиденье. Он же, не приняв то данное сиденье, сказал ей: «О благая, не приму я, о богиня, данного тобою лучшего сиденья. Слушай моё несравненное дело, ради которого я пришёл: узнав, какое дело у меня в уме, о гордая, — кто примет его, у того и приму почитание, о прекрасноликая». Услышав то слово старого брахмана, искусная в речах, обольщённая майей Вишну и по женской природе весьма обрадованная, [сказала]: «Что у тебя в уме, о брахман, то дам; прими моё сиденье и дай мне воду со стоп, дающую желаемое». Так сказанный, тот брахман сказал: «Не доверяю я слову женщины;

Version

b5372b6a925c · published Sep 6, 2026, 11:54:05 AM UTC

Available inRU

Page between verses with