Vasu
तिष्ठेतार्वाक्छिरा यस्तु युगानामयुतं पुमान् ॥ तिष्ठेद्यथेष्टं यश्चापि गंगायां स विशिष्यते
भूतानामिह सर्वेषां दुःखोपहतचेतसाम् ॥ गतिमन्वेषमाणानां न गंगासदृशी गतिः
प्रकृष्टैः पातकै र्घोरैः पापिनः पुरुषाधमान् ॥ प्रसह्य तारयेद्गुंगा गच्छतो निरयेऽशुचौ
ते समानास्तु मुनिभिर्नूनं देवैः सवासवैः ॥ येऽभिगच्छंति सततं गंगामभिमतां सुरैः
अंधाञ्जडान्द्रव्यहीनांश्च गंगा संपावयेद्बृहती विश्वरूपा ॥ देवैः सेंद्रैर्मुनिभिर्मानवैश्च निषेविता सर्वकालं समृद्ध्ये
पक्षादौ कृष्णपक्षे तु भूमौ संनिहिता भवेत् ॥ यावत्पुण्या ह्यमावास्या दिनानि दश मोहिनि
शुक्लप्रतिपदादेश्च दिनानि दश संख्यया ॥ पाताले सन्निधानं तु कुरुते स्वयमेव हि
आरभ्य शुक्लैकादश्या दिनानि दश यानि तु ॥ पंचम्यं तानि सा स्वर्गे भवेत्सन्निहिता सदा
कृते तु सर्वतीर्थानि त्रेतायां पुष्करं परम् ॥ द्वापरे तु कुरुक्षेत्रं कलौ गंगा विशिष्यते
कलौ तु सर्वतीर्थानि स्वं स्वं वीर्यं स्वभावतः ॥ गंगायां प्रतिमुंचंति सा तु देवी न कुत्रचित्
tiṣṭhetārvākchirā yastu yugānāmayutaṃ pumān || tiṣṭhedyatheṣṭaṃ yaścāpi gaṃgāyāṃ sa viśiṣyate
bhūtānāmiha sarveṣāṃ duḥkhopahatacetasām || gatimanveṣamāṇānāṃ na gaṃgāsadṛśī gatiḥ
prakṛṣṭaiḥ pātakai rghoraiḥ pāpinaḥ puruṣādhamān || prasahya tārayedguṃgā gacchato niraye'śucau
te samānāstu munibhirnūnaṃ devaiḥ savāsavaiḥ || ye'bhigacchaṃti satataṃ gaṃgāmabhimatāṃ suraiḥ
aṃdhāñjaḍāndravyahīnāṃśca gaṃgā saṃpāvayedbṛhatī viśvarūpā || devaiḥ seṃdrairmunibhirmānavaiśca niṣevitā sarvakālaṃ samṛddhye
pakṣādau kṛṣṇapakṣe tu bhūmau saṃnihitā bhavet || yāvatpuṇyā hyamāvāsyā dināni daśa mohini
śuklapratipadādeśca dināni daśa saṃkhyayā || pātāle sannidhānaṃ tu kurute svayameva hi
ārabhya śuklaikādaśyā dināni daśa yāni tu || paṃcamyaṃ tāni sā svarge bhavetsannihitā sadā
kṛte tu sarvatīrthāni tretāyāṃ puṣkaraṃ param || dvāpare tu kurukṣetraṃ kalau gaṃgā viśiṣyate
kalau tu sarvatīrthāni svaṃ svaṃ vīryaṃ svabhāvataḥ || gaṃgāyāṃ pratimuṃcaṃti sā tu devī na kutracit
Кто десять тысяч юг простоит головою вниз, и кто у Ганги пребывает как желает, — тот превосходит его. У всех существ здесь, поражённых сердцем от скорби, ищущих участи, нет участи, подобной Ганге. Превозмогши тягчайшие и страшные грехи, переправит Ганга грешников, низших из людей, идущих в нечистый ад. Воистину равны муни и богам с Васавою те, кто постоянно приходят к Ганге, желанной богам. Слепых, тупых и неимущих очищает Ганга, великая, во вселенском образе, чтимая богами с Индрою, муни и людьми во всякое время ради преуспеяния. В начале тёмной половины бывает она присутствующей на земле, покуда святая амавасья, — десять дней, о Мохини. И от первого дня светлой половины, десять дней числом, творит она присутствие в Патале сама. Начиная же со светлой экадаши, те десять дней, что до пятого, она всегда бывает присутствующей на небе. В Крита все тиртхи, в Трету высшая — Пушкара, в Двапару — Курукшетра, в Кали же превосходит Ганга. В Кали все тиртхи по природе слагают свою силу в Гангу; она же, богиня, не [слагает] нигде.
3be49f34cc12 · published Sep 6, 2026, 12:30:23 PM UTC
Available inRUPage between verses with
Слепые, тупые, неимущие названы отдельно — те, кому не даются ни учение, ни обряд, ни подаяние. Река не требует ни средств, ни способностей, и потому названа очищающей именно их.
Расписан и круг её присутствия: десять дней на земле, десять в Патале, десять на небе. Даже святыня не всегда в одном месте, и знание часа входит в почитание наравне с самим почитанием.
Порядок веков объясняет, почему сказано так о нынешнем времени: чем слабее люди, тем доступнее должно быть средство. В Кали все прочие тиртхи слагают силу сюда — не по убыли своей, а по нужде века.