Vasu
ब्राह्माणि सर्वतीर्थानि शाक्तान्यष्टौ च विंशतिः ॥ तेषु सप्त च मातॄणां त्रीणि ब्राह्याः शुभानने
वैष्णव्या द्वे तथा भद्रे रौद्री शेवेषु संस्थिता ॥ तथैकं क्षेत्रपालस्य तीर्थमुक्तं शुभानने
अवांतराणि गुह्यानि प्रकटानि च मोहिनि ॥ सार्द्धत्रिकोटितीर्थानि गदितानीह वायुना
दिवि भुव्यंतरिक्षे च रेवायां तानि संति च ॥ यस्त्वेतेषु महाभागे यत्र कुत्रापि मानवः
स्नानं करोति शुद्धात्मा स लभेदुत्तमां गतिम् ॥ स्नानं दानं जपो होंवो वेदाध्ययनमर्चनम्
सर्वमक्षयतां याति नर्मदायास्तटे कृतम् ॥ त्र्यहात्सारस्वतं तोयं सप्ताहाद्यामुनं सति
गांगं सकृत्प्लवात्पुण्यं दर्शनादेव नार्मदम् ॥ इत्येष कथितो देवि नर्मदातीर्थसंग्रहः
स्मरतामपि मर्त्यानां महापातकशांतिदः ॥ य इमं श्रृणुयान्मर्त्यो नर्मदातीर्थसंग्रहम्
श्रावयेद्वा पठेद्भद्रे सोऽपि पापैः प्रमुच्यते ॥ यद्गृहे लिखितं चैतन्माहात्म्यं नर्मदाभवम्
विद्यतेऽभ्यर्चितं तत्र न मारीनाग्निजं भयम् ॥ न राजचौरशत्रुभ्यो भयं रोगभयं न च
तदूगृहं पूर्य्यते लक्ष्म्या धनैर्द्धान्यैर्निरंतरम् ॥ पुत्रपौत्रादिकानां च विवाहाद्यैः सुमंगलम्
brāhmāṇi sarvatīrthāni śāktānyaṣṭau ca viṃśatiḥ || teṣu sapta ca mātṝṇāṃ trīṇi brāhyāḥ śubhānane
vaiṣṇavyā dve tathā bhadre raudrī śeveṣu saṃsthitā || tathaikaṃ kṣetrapālasya tīrthamuktaṃ śubhānane
avāṃtarāṇi guhyāni prakaṭāni ca mohini || sārddhatrikoṭitīrthāni gaditānīha vāyunā
divi bhuvyaṃtarikṣe ca revāyāṃ tāni saṃti ca || yastveteṣu mahābhāge yatra kutrāpi mānavaḥ
snānaṃ karoti śuddhātmā sa labheduttamāṃ gatim || snānaṃ dānaṃ japo hoṃvo vedādhyayanamarcanam
sarvamakṣayatāṃ yāti narmadāyāstaṭe kṛtam || tryahātsārasvataṃ toyaṃ saptāhādyāmunaṃ sati
gāṃgaṃ sakṛtplavātpuṇyaṃ darśanādeva nārmadam || ityeṣa kathito devi narmadātīrthasaṃgrahaḥ
smaratāmapi martyānāṃ mahāpātakaśāṃtidaḥ || ya imaṃ śrṛṇuyānmartyo narmadātīrthasaṃgraham
śrāvayedvā paṭhedbhadre so'pi pāpaiḥ pramucyate || yadgṛhe likhitaṃ caitanmāhātmyaṃ narmadābhavam
vidyate'bhyarcitaṃ tatra na mārīnāgnijaṃ bhayam || na rājacauraśatrubhyo bhayaṃ rogabhayaṃ na ca
tadūgṛhaṃ pūryyate lakṣmyā dhanairddhānyairniraṃtaram || putrapautrādikānāṃ ca vivāhādyaiḥ sumaṃgalam
Все тиртхи принадлежат Брахме; Шакти принадлежащих — двадцать восемь, среди них семь — матерей, три — Брахми, о прекрасноликая, две — Вишну-шакти, о благая, а Раудри утверждена среди прочих; также названа одна тиртха Кшетрапалы. Промежуточных же, сокровенных и явных, о Мохини, названы здесь Ваю три с половиною коти тиртх. Они есть и на небе, и на земле, и в воздухе, и в Реве; и кто в них, о великая долею, где бы то ни было совершает омовение с чистою душою, тот да обретёт превосходную участь. Омовение, дар, повторение, возлияние, изучение Вед и почитание — всё, совершённое на берегу Нармады, достигает нетленности. За три дня — вода Сарасвати, за семь — Ямуны, о благая; Ганги — от одного погружения, а Нармады — от одного узрения. Так поведан, о богиня, этот свод тиртх Нармады, дающий смертным покой от великих грехов даже при памятовании. Кто слушает этот свод тиртх Нармады, или возвещает, или читает, о благая, — и тот освобождается от грехов. И в чьём доме имеется записанное и почитаемое это величие, касающееся Нармады, там нет страха ни от мора, ни от огня, ни от царя, воров и врагов, ни страха недуга; тот дом непрестанно наполняется богатством, достатками и хлебом, и весьма благ свадьбами сыновей, внуков и прочих.
iti śrībṛhannāradīyapurāṇe bṛhadupākhyāne uttarabhāge vasumohinīsaṃvāde narmadātīrthamāhātmyaṃ nāma saptasaptatitamo 'dhyāyaḥ
67752ad71b1b · published Sep 6, 2026, 7:19:48 PM UTC
Available inRUPage between verses with
Сравнение рек дано лесенкой: Сарасвати очищает за три дня, Ямуна за семь, Ганга — с одного погружения, Нармада — с одного взгляда. Каждая река здесь хвалит себя мерою времени.
Сказано, что все тиртхи принадлежат Брахме, а затем идёт роспись по Шакти, Вишну и Рудре. Единое основание и частные владения уживаются в одной описи.
Заканчивается длинный счёт домашним обещанием: достаток, хлеб, свадьбы внуков. Огромная опись сведена к тому, ради чего её и держали в доме.