Padma Purāṇa
The Rule of the Renunciant's Observances3.60.33-43
2531 / 5781
LinuxTurn pages
Padma Purāṇa · 3.60.33-43
Devanāgarī

ध्याननिष्ठस्य सततं नश्यते सर्वपातकम् । तस्मान्नारायणं ध्यात्वा तस्य ध्यानपरो भवेत्
यद्ब्रह्मणः परं ज्योतिः प्रविष्टाक्षरमव्ययम् । योऽन्तरात्मा परं ब्रह्म स विज्ञेयो महेश्वरः
एष देवो महादेवः केवलः परमः शिवः । तदेवाक्षरमद्वैतं तदनन्तं परं पदम्
तस्मान्महीयते देवे स्वधाम्नि ज्ञानसंज्ञिते । आत्मयोगात्परे तत्त्वे महादेवस्ततः स्मृतः
नान्यं देवं महादेवाद्व्यतिरिक्तं प्रपश्यति । तमेवात्मानमन्वेति यः स याति परमं पदम्
मन्यन्ते ये स्वमात्मानं विभिन्नं परमेश्वरात् । न ते पश्यन्ति तं देवं वृथा तेषां परिश्रमः
एकमेव परं ब्रह्म विज्ञेयं तत्त्वमव्ययम् । स देवस्तु महादेवो नैतद्विज्ञाय बध्यते
तस्माद्यतेत नियतं यतिः संयतमानसः । ज्ञानयोगरतः शान्तो महादेवपरायणः
एष वः कथितो विप्रा यतीनामाश्रमः शुभः । पितामहेन मुनिना विभुना पूर्वमीरितः
नापुत्रशिष्ययोगिभ्यो दद्यादेवमनुत्तमम् । ज्ञानं स्वयम्भुवा प्रोक्तं यतिधर्माश्रयं शिवम्
इति यतिनियमानामेतदुक्तं विधानं सुरवरपरितोषे यद्भवेदेकहेतुः । न भवति पुनरेषामुद्धवो वा विनाशः प्रणिहितमनसो ये नित्यमेवाचरन्ति

Transliteration (IAST)

dhyānaniṣṭhasya satataṃ naśyate sarvapātakam | tasmānnārāyaṇaṃ dhyātvā tasya dhyānaparo bhavet
yadbrahmaṇaḥ paraṃ jyotiḥ praviṣṭākṣaramavyayam | yo'ntarātmā paraṃ brahma sa vijñeyo maheśvaraḥ
eṣa devo mahādevaḥ kevalaḥ paramaḥ śivaḥ | tadevākṣaramadvaitaṃ tadanantaṃ paraṃ padam
tasmānmahīyate deve svadhāmni jñānasaṃjñite | ātmayogātpare tattve mahādevastataḥ smṛtaḥ
nānyaṃ devaṃ mahādevādvyatiriktaṃ prapaśyati | tamevātmānamanveti yaḥ sa yāti paramaṃ padam
manyante ye svamātmānaṃ vibhinnaṃ parameśvarāt | na te paśyanti taṃ devaṃ vṛthā teṣāṃ pariśramaḥ
ekameva paraṃ brahma vijñeyaṃ tattvamavyayam | sa devastu mahādevo naitadvijñāya badhyate
tasmādyateta niyataṃ yatiḥ saṃyatamānasaḥ | jñānayogarataḥ śānto mahādevaparāyaṇaḥ
eṣa vaḥ kathito viprā yatīnāmāśramaḥ śubhaḥ | pitāmahena muninā vibhunā pūrvamīritaḥ
nāputraśiṣyayogibhyo dadyādevamanuttamam | jñānaṃ svayambhuvā proktaṃ yatidharmāśrayaṃ śivam
iti yatiniyamānāmetaduktaṃ vidhānaṃ suravaraparitoṣe yadbhavedekahetuḥ | na bhavati punareṣāmuddhavo vā vināśaḥ praṇihitamanaso ye nityamevācaranti

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
ध्यान-निष्ठस्यdhyāna-niṣṭhasyaу утвердившегося в созерцании
सततम्satatamпостоянно
नश्यतेnaśyateгибнет
सर्व-पातकम्sarva-pātakamвсякий грех
तस्मात्tasmātпотому
नारायणम्nārāyaṇamНараяну
ध्यात्वाdhyātvāсозерцая
तस्यtasyaего
ध्यान-परःdhyāna-paraḥпреданным созерцанию
भवेत्bhavetпусть будет
यत्yatкоторый
ब्रह्मणःbrahmaṇaḥБрахмана
परम्paramвысший
ज्योतिःjyotiḥсвет
प्रविष्ट-अक्षरम्praviṣṭa-akṣaramвошедший нетленный
अव्ययम्avyayamнепреходящий
यःyaḥкоторый
अन्तर्-आत्माantar-ātmāвнутренняя душа
ब्रह्मbrahmaБрахман
सःsaḥтот
विज्ञेयःvijñeyaḥдолжен быть познан
महेश्वरःmaheśvaraḥМахешвара
एषःeṣaḥэтот
देवःdevaḥбог
महा-देवःmahā-devaḥМахадева
केवलःkevalaḥединый
परमःparamaḥвысший
शिवःśivaḥШива
तत्tatто
एवevaже
अक्षरम्akṣaramнетленное
अद्वैतम्advaitamнедвойственное
अनन्तम्anantamбесконечное
पदम्padamступень
महीयतेmahīyateвозвеличивается
देवेdeveв боге
स्व-धाम्निsva-dhāmniв своей обители
ज्ञान-संज्ञितेjñāna-saṃjñiteименуемой знанием
आत्म-योगात्ātma-yogātот соединения с собою
परेpareв высшей
तत्त्वेtattveсущности
महा-देवःmahā-devaḥМахадевой
ततःtataḥпотому
स्मृतःsmṛtaḥзовётся
naне
अन्यम्anyamиного
देवम्devamбога
महा-देवात्mahā-devātчем Махадева
व्यतिरिक्तम्vyatiriktamотличного
प्रपश्यतिprapaśyatiвидит
तम्tamЕго
एवevaже
आत्मानम्ātmānamдушою
अन्वेतिanvetiпостигает
यःyaḥкто
यातिyātiидёт
परमम्paramamк высшей
मन्यन्तेmanyanteсчитают
येyeкоторые
स्वम्svamсвою
आत्मानम्ātmānamдушу
विभिन्नम्vibhinnamотличной
परम-ईश्वरात्parama-īśvarātот высшего Владыки
naне
तेteони
पश्यन्तिpaśyantiвидят
तम्tamтого
देवम्devamбога
वृथाvṛthāнапрасен
तेषाम्teṣāmу них
परिश्रमःpariśramaḥтруд
एकम्ekamодно
एवevaлишь
परम्paramвысшее
ब्रह्मbrahmaБрахман
विज्ञेयम्vijñeyamдолжно быть познано
तत्त्वम्tattvamсущность
अव्ययम्avyayamнетленная
देवःdevaḥбог
तुtuже
naне
एतत्etatэто
विज्ञायvijñāyaпознав
बध्यतेbadhyateсвязывается
तस्मात्tasmātпотому
यतेतyatetaпусть усердствует
नियतम्niyatamнеуклонно
यतिःyatiḥподвижник
संयत-मानसःsaṃyata-mānasaḥвладеющий умом
ज्ञान-योग-रतःjñāna-yoga-rataḥусердный в йоге знания
शान्तःśāntaḥумиротворённый
महा-देव-परायणःmahā-deva-parāyaṇaḥпреданный Махадеве
एषःeṣaḥэтот
वःvaḥвам
कथितःkathitaḥрассказан
विप्राःviprāḥо випры
यतीनाम्yatīnāmподвижников
आश्रमःāśramaḥуклад
शुभःśubhaḥблагой
पितामहेनpitāmahenaПрародителем
मुनिनाmunināмудрецом
विभुनाvibhunāВладыкою
पूर्वम्pūrvamпрежде
ईरितःīritaḥизречённый
naне
अपुत्र-शिष्य-योगिभ्यःaputra-śiṣya-yogibhyaḥне сыну, не ученику, не йогину
दद्यात्dadyātпусть даёт
एवम्evamтак
अनुत्तमम्anuttamamнепревзойдённое
ज्ञानम्jñānamзнание
स्वयम्-भुवाsvayam-bhuvāСамосущим
प्रोक्तम्proktamизречённое
यति-धर्म-आश्रयम्yati-dharma-āśrayamопору дхармы подвижников
शिवम्śivamблагое
इतिitiтак
यति-नियमानाम्yati-niyamānāmобетов подвижников
एतत्etatэто
उक्तम्uktamсказано
विधानम्vidhānamустановление
सुर-वर-परितोषेsura-vara-paritoṣeв радовании лучшего из богов
यत्yatкоторое
भवेत्bhavetбывает
एक-हेतुःeka-hetuḥединственной причиной
naне
भवतिbhavatiбывает
पुनःpunaḥвновь
एषाम्eṣāmу них
उद्भवःudbhavaḥвозникновения
वाили
विनाशःvināśaḥуничтожения
प्रणिहित-मनसःpraṇihita-manasaḥс сосредоточенным умом
येyeкоторые
नित्यम्nityamвсегда
एवevaже
आचरन्तिācarantiисполняют
Translation

«У утвердившегося в созерцании постоянно гибнет всякий грех; потому, созерцая Нараяну, пусть будет предан созерцанию Его. Тот высший свет Брахмана, вошедший [в существа], нетленный и непреходящий, — та внутренняя душа, тот Брахман, — Он и должен быть познан как Махешвара. Этот бог Махадева — единый, высший Шива; Он же есть нетленное, недвойственное, бесконечное, высшая ступень. Потому [человек] возвеличивается в боге, в своей обители, именуемой знанием; и от соединения с собою в высшей сущности Он зовётся Махадевой. Кто не видит иного бога, отличного от Махадевы, и постигает Его как самоё душу, тот идёт к высшей ступени. А те, кто считают свою душу отличной от высшего Владыки, — те не видят того бога, и труд их напрасен. Одно лишь высшее Брахман должно быть познано — нетленную сущность; бог же есть Махадева, и познавший это не связывается. Потому пусть подвижник неуклонно усердствует, владея умом, усердный в йоге знания, умиротворённый, преданный Махадеве. Таков, о випры, рассказанный вам благой уклад подвижников, прежде изречённый мудрецом Владыкою Прародителем. Пусть не даёт этого непревзойдённого знания тому, кто не сын, не ученик и не йогин, — знания, изречённого Самосущим, опоры дхармы подвижников, благого. Так сказано установление обетов подвижников — то, что бывает единственной причиной радости лучшего из богов. И нет более ни возникновения, ни уничтожения для тех, кто с сосредоточенным умом всегда исполняет [эти обеты]».

Version

0670edd45830 · published Sep 3, 2026, 4:13:42 AM UTC

Available inRU

Page between verses with