Padma Purāṇa
The Rite of Bathing in Vaiśākha and the Worship of Mādhava5.94.50-64
3178 / 5781
LinuxTurn pages
Padma Purāṇa · 5.94.50-64
Devanāgarī

वैशाखे विधिना स्नानद्वयं नद्यादिके बहिः । हविष्यं ब्रह्मचर्यं च भूशय्या नियमस्थितिः
व्रतं दानं जपो होमो मधुसूदनपूजनम् । अपि जन्मसहस्रोत्थं पापं दहति दारुणम्
यथैव माधवो ध्यातो विनाशयति किल्विषम् । तथैव माधवे स्नानं नियमेन विनिर्मितम्
तीर्थे चानुदिनं स्नानं तिलैश्च पितृतर्पणम् । दानं धर्मघटादीनां मधुसूदनपूजनम्
माधवे मासि कुर्वीत मधुसूदनतुष्टिदम् । तिलोदकसुवर्णान्नशर्कराम्बरभूषणम्
पादत्राणातपत्राम्बुकुम्भान्दद्याद् द्विजातिषु । त्रिसन्ध्यं पूजयेदीशं भक्तितो मधुसूदनम्
साक्षाद्विमलया लक्ष्म्या समुपेतं समाहितः । सुवर्णतिलपात्रैश्च ब्राह्मणाञ्छक्तितो बहून्
तर्पयेदुदपात्रैर्यो ब्रह्महत्यां व्यपोहति । वैशाखे मासि यः स्नात्वा प्रातर्नद्यां समाहितः
पूजयित्वा हरिं भक्त्या पुष्पैः कालोद्भवैः फलैः । पूजयेद्ब्राह्मणं शक्त्या पाखण्डालापवर्जितः
तर्पयेद्वस्त्रगोदानै रत्नाद्यैर्धनसञ्चयैः । अन्यद्वित्तं यथाशक्ति स्तोकं स्तोकं समाचरेत्
पश्चाद्विनिःस्वः पुरुषो माधवे मासि माधवम् । पुष्पार्चनविधानेन पूजयेन्मधुसूदनम्
सर्वपापविनिर्मुक्तः पितॄणां तारयेच्छतम् । स जन्मशतसाहस्रं न शोकफलभाग्भवेत्
न च व्याधिभयं तस्य न दारिद्र्यं न बन्धनम् । स विष्णुभक्तो जायेत धन्यो जन्मनि जन्मनि
यावद्युगसहस्राणि शतमष्टोत्तरं भवेत् । तावत्स्वर्गे वसेद्वीर भूपतिश्च पुनर्भवेत्
भूपते विविधान्भोगान्भुक्त्वा चैव यथासुखम् । माधवस्य प्रसादेन माधवे लीयते ततः

Transliteration (IAST)

vaiśākhe vidhinā snānadvayaṃ nadyādike bahiḥ | haviṣyaṃ brahmacaryaṃ ca bhūśayyā niyamasthitiḥ
vrataṃ dānaṃ japo homo madhusūdanapūjanam | api janmasahasrotthaṃ pāpaṃ dahati dāruṇam
yathaiva mādhavo dhyāto vināśayati kilviṣam | tathaiva mādhave snānaṃ niyamena vinirmitam
tīrthe cānudinaṃ snānaṃ tilaiśca pitṛtarpaṇam | dānaṃ dharmaghaṭādīnāṃ madhusūdanapūjanam
mādhave māsi kurvīta madhusūdanatuṣṭidam | tilodakasuvarṇānnaśarkarāmbarabhūṣaṇam
pādatrāṇātapatrāmbukumbhāndadyād dvijātiṣu | trisandhyaṃ pūjayedīśaṃ bhaktito madhusūdanam
sākṣādvimalayā lakṣmyā samupetaṃ samāhitaḥ | suvarṇatilapātraiśca brāhmaṇāñchaktito bahūn
tarpayedudapātrairyo brahmahatyāṃ vyapohati | vaiśākhe māsi yaḥ snātvā prātarnadyāṃ samāhitaḥ
pūjayitvā hariṃ bhaktyā puṣpaiḥ kālodbhavaiḥ phalaiḥ | pūjayedbrāhmaṇaṃ śaktyā pākhaṇḍālāpavarjitaḥ
tarpayedvastragodānai ratnādyairdhanasañcayaiḥ | anyadvittaṃ yathāśakti stokaṃ stokaṃ samācaret
paścādviniḥsvaḥ puruṣo mādhave māsi mādhavam | puṣpārcanavidhānena pūjayenmadhusūdanam
sarvapāpavinirmuktaḥ pitṝṇāṃ tārayecchatam | sa janmaśatasāhasraṃ na śokaphalabhāgbhavet
na ca vyādhibhayaṃ tasya na dāridryaṃ na bandhanam | sa viṣṇubhakto jāyeta dhanyo janmani janmani
yāvadyugasahasrāṇi śatamaṣṭottaraṃ bhavet | tāvatsvarge vasedvīra bhūpatiśca punarbhavet
bhūpate vividhānbhogānbhuktvā caiva yathāsukham | mādhavasya prasādena mādhave līyate tataḥ

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
वैशाखे-विधिना-स्नानvaiśākhe-vidhinā-snānaв вайшакхе по уставу омовение
द्वयम्-नदी-आदिके-बहिःdvayam-nadī-ādike-bahiḥдвоякое, в реке и прочем, вне дома
हविष्यम्-ब्रह्मचर्यम्-चhaviṣyam-brahmacaryam-caжертвенная пища и воздержание
भू-शय्या-नियम-स्थितिःbhū-śayyā-niyama-sthitiḥложе на земле, пребывание в обете
व्रतम्-दानम्-जपः-होमःvratam-dānam-japaḥ-homaḥобет, дар, повторение, возлияние
मधु-सूदन-पूजनम्madhu-sūdana-pūjanamпоклонение Убийце Мадху
अपि-जन्म-सहस्र-उत्थम्api-janma-sahasra-utthamи рождённый тысячею рождений
पापम्-दहति-दारुणम्pāpam-dahati-dāruṇamжестокий грех сжигает
यथा-एव-माधवः-ध्यातःyathā-eva-mādhavaḥ-dhyātaḥкак именно созерцаемый Мадхава
विनाशयति-किल्विषम्vināśayati-kilviṣamуничтожает скверну
तथा-एव-माधवे-स्नानम्tathā-eva-mādhave-snānamтак же омовение в мадхаве
नियमेन-विनिर्मितम्niyamena-vinirmitamсовершённое с обетом
तीर्थे-च-अनु-दिनम्-स्नानम्tīrthe-ca-anu-dinam-snānamи ежедневное омовение в тиртхе
तिलैः-च-पितृ-तर्पणम्tilaiḥ-ca-pitṛ-tarpaṇamи возлияние предкам с кунжутом
दानम्-धर्म-घट-आदीनाम्dānam-dharma-ghaṭa-ādīnāmдарение кувшинов дхармы и прочего
मधु-सूदन-पूजनम्madhu-sūdana-pūjanamпоклонение Убийце Мадху
माधवे-मासि-कुर्वीतmādhave-māsi-kurvītaв месяце мадхаве да совершает
मधु-सूदन-तुष्टि-दम्madhu-sūdana-tuṣṭi-damдающее радость Убийце Мадху
तिल-उदक-सुवर्ण-अन्नtila-udaka-suvarṇa-annaкунжут, воду, золото, пищу
शर्करा-अम्बर-भूषणम्śarkarā-ambara-bhūṣaṇamсахар, одежды, украшения
पाद-त्राण-आतपत्र-अम्बुpāda-trāṇa-ātapatra-ambuобувь, зонт, воду
कुम्भान्-दद्यात्-द्विजातिषुkumbhān-dadyāt-dvijātiṣuкувшины да подаст дваждырождённым
त्रि-सन्ध्यम्-पूजयेत्-ईशम्tri-sandhyam-pūjayet-īśamв три сумерек да чтит владыку
भक्तितः-मधु-सूदनम्bhaktitaḥ-madhu-sūdanamс преданностью Убийцу Мадху
साक्षात्-विमलया-लक्ष्म्याsākṣāt-vimalayā-lakṣmyāвоочию с чистою Лакшми
समुपेतम्-समाहितःsamupetam-samāhitaḥсущего, сосредоточенный
सुवर्ण-तिल-पात्रैः-चsuvarṇa-tila-pātraiḥ-caи сосудами с золотом и кунжутом
ब्राह्मणान्-शक्तितः-बहून्brāhmaṇān-śaktitaḥ-bahūnбрахманов, по силе, многих
तर्पयेत्-उद-पात्रैः-यःtarpayet-uda-pātraiḥ-yaḥкто насыщает сосудами с водою
ब्रह्म-हत्याम्-व्यपोहतिbrahma-hatyām-vyapohatiубийство брахмана отвращает
वैशाखे-मासि-यः-स्नात्वाvaiśākhe-māsi-yaḥ-snātvāкто в месяце вайшакхе, омывшись
प्रातः-नद्याम्-समाहितःprātaḥ-nadyām-samāhitaḥпоутру в реке, сосредоточенный
पूजयित्वा-हरिम्-भक्त्याpūjayitvā-harim-bhaktyāпочтив Хари с преданностью
पुष्पैः-काल-उद्भवैः-फलैःpuṣpaiḥ-kāla-udbhavaiḥ-phalaiḥцветами и плодами по времени года
पूजयेत्-ब्राह्मणम्-शक्त्याpūjayet-brāhmaṇam-śaktyāда почтит брахмана по силе
पाखण्ड-आलाप-वर्जितःpākhaṇḍa-ālāpa-varjitaḥизбегая речей еретиков
तर्पयेत्-वस्त्र-गो-दानैःtarpayet-vastra-go-dānaiḥда насытит дарами одежд и коров
रत्न-आद्यैः-धन-सञ्चयैःratna-ādyaiḥ-dhana-sañcayaiḥсамоцветами и грудами богатства
अन्यत्-वित्तम्-यथा-शक्तिanyat-vittam-yathā-śaktiиное достояние по силе
स्तोकम्-स्तोकम्-समाचरेत्stokam-stokam-samācaretпонемногу, понемногу да совершает
पश्चात्-विनिःस्वः-पुरुषःpaścāt-viniḥsvaḥ-puruṣaḥзатем неимущий человек
माधवे-मासि-माधवम्mādhave-māsi-mādhavamв месяце мадхаве Мадхаву
पुष्प-अर्चन-विधानेनpuṣpa-arcana-vidhānenaуставом поклонения цветами
पूजयेत्-मधु-सूदनम्pūjayet-madhu-sūdanamда почтит Убийцу Мадху
सर्व-पाप-विनिर्मुक्तःsarva-pāpa-vinirmuktaḥсвободный от всех грехов
पितॄणाम्-तारयेत्-शतम्pitṝṇām-tārayet-śatamсотню предков да переправит
सः-जन्म-शत-साहस्रम्saḥ-janma-śata-sāhasramон сотню тысяч рождений
न-शोक-फल-भाक्-भवेत्na-śoka-phala-bhāk-bhavetне станет причастен плоду скорби
न-च-व्याधि-भयम्-तस्यna-ca-vyādhi-bhayam-tasyaи нет у него страха болезни
न-दारिद्र्यम्-न-बन्धनम्na-dāridryam-na-bandhanamни бедности, ни оков
सः-विष्णु-भक्तः-जायेतsaḥ-viṣṇu-bhaktaḥ-jāyetaон рождается преданным Вишну
धन्यः-जन्मनि-जन्मनिdhanyaḥ-janmani-janmaniсчастливым из рождения в рождение
यावत्-युग-सहस्राणिyāvat-yuga-sahasrāṇiсколько тысяч юг
शतम्-अष्ट-उत्तरम्-भवेत्śatam-aṣṭa-uttaram-bhavetсто и восемь да будет
तावत्-स्वर्गे-वसेत्-वीरtāvat-svarge-vaset-vīraстолько в небе да живёт, о герой
भू-पतिः-च-पुनः-भवेत्bhū-patiḥ-ca-punaḥ-bhavetи вновь станет владыкою земли
भू-पते-विविधान्-भोगान्bhū-pate-vividhān-bhogānо владыка земли, разные наслаждения
भुक्त्वा-च-एव-यथा-सुखम्bhuktvā-ca-eva-yathā-sukhamвкусив как хотелось
माधवस्य-प्रसादेनmādhavasya-prasādenaмилостью Мадхавы
माधवे-लीयते-ततःmādhave-līyate-tataḥв Мадхаве растворяется затем
caи
तुtuже
naне
एवevaже
वाили
अपिapiже
हिhiведь
वैvaiпоистине
तथाtathāтакже
तत्tatто
इतिitiтак
अथathaзатем
caи
तुtuже
naне
एवevaже
वाили
अपिapiже
हिhiведь
वैvaiпоистине
तथाtathāтакже
तत्tatто
इतिitiтак
अथathaзатем
caи
तुtuже
naне
एवevaже
वाили
अपिapiже
हिhiведь
वैvaiпоистине
तथाtathāтакже
तत्tatто
इतिitiтак
अथathaзатем
caи
तुtuже
naне
एवevaже
वाили
अपिapiже
हिhiведь
वैvaiпоистине
तथाtathāтакже
तत्tatто
इतिitiтак
अथathaзатем
caи
तुtuже
naне
Translation

«„В вайшакхе по уставу двоякое омовение — в реке и прочем, вне дома; жертвенная пища и воздержание, ложе на земле, пребывание в обете; обет, дар, повторение, возлияние, поклонение Убийце Мадху — и жестокий грех, рождённый тысячею рождений, сжигает. Как именно созерцаемый Мадхава уничтожает скверну, так же и омовение в мадхаве, совершённое с обетом. Ежедневное омовение в тиртхе, возлияние предкам с кунжутом, дарение кувшинов дхармы и прочего, поклонение Убийце Мадху — в месяце мадхаве да совершает он дающее радость Убийце Мадху. Кунжут, воду, золото, пищу, сахар, одежды, украшения, обувь, зонт, воду и кувшины да подаст он дваждырождённым; в три сумерек да чтит владыку с преданностью — Убийцу Мадху, сущего воочию с чистою Лакшми, сосредоточенный. И сосудами с золотом и кунжутом многих брахманов по силе — кто насыщает сосудами с водою, тот отвращает убийство брахмана. Кто в месяце вайшакхе, омывшись поутру в реке, сосредоточенный, почтив Хари с преданностью цветами и плодами по времени года, да почтит брахмана по силе, избегая речей еретиков; да насытит дарами одежд и коров, самоцветами и грудами богатства; иное достояние по силе, понемногу, понемногу да совершает. Затем неимущий человек в месяце мадхаве да почтит Мадхаву, Убийцу Мадху, уставом поклонения цветами: свободный от всех грехов, сотню предков да переправит; он сотню тысяч рождений не станет причастен плоду скорби. И нет у него страха болезни, ни бедности, ни оков; он рождается преданным Вишну, счастливым из рождения в рождение. Сколько тысяч юг — сто и восемь да будет, столько в небе да живёт, о герой, и вновь станет владыкою земли; о владыка земли, вкусив разные наслаждения как хотелось, милостью Мадхавы затем в Мадхаве растворяется“.»

Version

88d4a79036bf · published Sep 3, 2026, 4:13:50 AM UTC

Available inRU

Page between verses with