Padma Purāṇa
King Mahīratha's Vow of Mādhava5.99.23-30
3224 / 5781
LinuxTurn pages
Padma Purāṇa · 5.99.23-30

यम उवाच

Devanāgarī

यावता धर्मभोगश्च मुक्तिश्चैतत्त्रिभेदकम् । पापावस्थं शरीरं तत्पापसंज्ञं तदुच्यते
इदानीं गुरुभक्तिं च कुर्वतश्च वचो मम । शृण्वतो धर्मरूपं तु शरीरं ते व्यवस्थितम्
तेनैव शुद्धिरमला जाता धर्मक्रियोचिता । दैवेन देहिनां नाम चेतांसि चरितानि च
शरीराणि च पुष्यन्ति काले काले विपर्ययम् । साम्प्रतं भवतश्चेतो नूनं धर्मे प्रवर्तते
तेन त्वां कारयिष्यामि माधवस्नानमुत्तमम्
ततस्तु कारितस्तेन कश्यपेन पुरोधसा । स नृपो माधवे मासि स्नानं दानं च पूजनम्
यथा दृष्टं पुरा शास्त्रे वैशाखस्नानजं विधिम् । स मुनिः प्रत्युवाचासौ भूपाय च यथोदितम्
श्रावितः स्तोत्रसारं च पाठितो हरिमेधसः । श्रुते यस्मिन्नधीते च स सम्यक्फलमवाप्नुयात्

Transliteration (IAST)

yāvatā dharmabhogaśca muktiścaitattribhedakam | pāpāvasthaṃ śarīraṃ tatpāpasaṃjñaṃ taducyate
idānīṃ gurubhaktiṃ ca kurvataśca vaco mama | śṛṇvato dharmarūpaṃ tu śarīraṃ te vyavasthitam
tenaiva śuddhiramalā jātā dharmakriyocitā | daivena dehināṃ nāma cetāṃsi caritāni ca
śarīrāṇi ca puṣyanti kāle kāle viparyayam | sāmprataṃ bhavataśceto nūnaṃ dharme pravartate
tena tvāṃ kārayiṣyāmi mādhavasnānamuttamam
tatastu kāritastena kaśyapena purodhasā | sa nṛpo mādhave māsi snānaṃ dānaṃ ca pūjanam
yathā dṛṣṭaṃ purā śāstre vaiśākhasnānajaṃ vidhim | sa muniḥ pratyuvācāsau bhūpāya ca yathoditam
śrāvitaḥ stotrasāraṃ ca pāṭhito harimedhasaḥ | śrute yasminnadhīte ca sa samyakphalamavāpnuyāt

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
धर्म-अधर्म-उपभोगायdharma-adharma-upabhogāyaдля вкушения дхармы и адхармы
तत्-तृतीयम्-अतीन्द्रियम्tat-tṛtīyam-atīndriyamто третье, запредельное чувствам
तत्-त्रि-भेदम्-शरीरम्-हिtat-tri-bhedam-śarīram-hiто трёхвидное тело
धर्म-विद्भिः-इह-उच्यतेdharma-vidbhiḥ-iha-ucyateзнатоками дхармы здесь зовётся
यावता-धर्म-भोगः-चyāvatā-dharma-bhogaḥ-caнасколько и вкушение дхармы
मुक्तिः-च-एतत्-त्रि-भेदकम्muktiḥ-ca-etat-tri-bhedakamи освобождение — это трёхвидное
पाप-अवस्थम्-शरीरम्-तत्pāpa-avastham-śarīram-tatто тело, пребывающее в грехе
पाप-संज्ञम्-तत्-उच्यतेpāpa-saṃjñam-tat-ucyateзовётся именем греха
इदानीम्-गुरु-भक्तिम्-चidānīm-guru-bhaktim-caныне же преданность наставнику
कुर्वतः-च-वचः-ममkurvataḥ-ca-vacaḥ-mamaу творящего и слово моё
शृण्वतः-धर्म-रूपम्-तुśṛṇvataḥ-dharma-rūpam-tuу слушающего в облике дхармы
शरीरम्-ते-व्यवस्थितम्śarīram-te-vyavasthitamтело твоё установилось
तेन-एव-शुद्धिः-अमलाtena-eva-śuddhiḥ-amalāтем самым чистота, беспорочная
जाता-धर्म-क्रिया-उचिताjātā-dharma-kriyā-ucitāявилась, подобающая делу дхармы
दैवेन-देहिनाम्-नामdaivena-dehinām-nāmaсудьбою у воплощённых
चेतांसि-चरितानि-चcetāṃsi-caritāni-caсердца и поступки
शरीराणि-च-पुष्यन्तिśarīrāṇi-ca-puṣyantiи тела возрастают
काले-काले-विपर्ययम्kāle-kāle-viparyayamвремя от времени в превращении
साम्प्रतम्-भवतः-चेतःsāmpratam-bhavataḥ-cetaḥныне твоё сердце
नूनम्-धर्मे-प्रवर्ततेnūnam-dharme-pravartateвоистину обращается к дхарме
तेन-त्वाम्-कारयिष्यामिtena-tvām-kārayiṣyāmiпотому тебя я заставлю совершить
माधव-स्नानम्-उत्तमम्mādhava-snānam-uttamamнаилучшее омовение мадхавы
ततः-तु-कारितः-तेनtataḥ-tu-kāritaḥ-tenaи затем понуждённый им
कश्यपेन-पुरोधसाkaśyapena-purodhasāКашьяпою, домашним жрецом
सः-नृपः-माधवे-मासिsaḥ-nṛpaḥ-mādhave-māsiтот царь в месяце мадхаве
स्नानम्-दानम्-च-पूजनम्snānam-dānam-ca-pūjanamомовение, дар и поклонение
यथा-दृष्टम्-पुरा-शास्त्रेyathā-dṛṣṭam-purā-śāstreкак усмотрено прежде в писании
वैशाख-स्नान-जम्-विधिम्vaiśākha-snāna-jam-vidhimустав, рождённый омовением в вайшакхе
सः-मुनिः-प्रत्युवाच-असौsaḥ-muniḥ-pratyuvāca-asauтот мудрец отвечал ему
भूपाय-च-यथा-उदितम्bhūpāya-ca-yathā-uditamвладыке земли, как возвещено
श्रावितः-स्तोत्र-सारम्-चśrāvitaḥ-stotra-sāram-caи дана ему в слушание суть славословия
पाठितः-हरि-मेधसःpāṭhitaḥ-hari-medhasaḥнаучен он читать о Разумном Хари
श्रुते-यस्मिन्-अधीते-चśrute-yasmin-adhīte-caв котором, услышанном и изученном
सः-सम्यक्-फलम्-अवाप्नुयात्saḥ-samyak-phalam-avāpnuyātон да обретёт полный плод
caи
तुtuже
naне
एवevaже
वाили
अपिapiже
हिhiведь
वैvaiпоистине
तथाtathāтакже
तत्tatто
इतिitiтак
अथathaзатем
caи
तुtuже
naне
एवevaже
वाили
अपिapiже
हिhiведь
वैvaiпоистине
तथाtathāтакже
तत्tatто
इतिitiтак
अथathaзатем
caи
तुtuже
naне
एवevaже
वाили
अपिapiже
हिhiведь
वैvaiпоистине
तथाtathāтакже
तत्tatто
इतिitiтак
Translation

«„Для вкушения дхармы и адхармы — то третье, запредельное чувствам; то трёхвидное тело так здесь зовётся знатоками дхармы. Насколько и вкушение дхармы, и освобождение — это трёхвидное; то тело, пребывающее в грехе, зовётся именем греха. Ныне же у творящего преданность наставнику и слушающего слово моё тело твоё установилось в облике дхармы; тем самым явилась беспорочная чистота, подобающая делу дхармы. Судьбою у воплощённых сердца, поступки и тела время от времени возрастают в превращении; ныне твоё сердце воистину обращается к дхарме, — потому я заставлю тебя совершить наилучшее омовение мадхавы“. И затем, понуждённый им, Кашьяпою, домашним жрецом, тот царь в месяце мадхаве совершил омовение, дар и поклонение. Как усмотрено прежде в писании, устав, рождённый омовением в вайшакхе, тот мудрец отвечал ему, владыке земли, как возвещено; и дана ему в слушание суть славословия, и научен он читать о Разумном Хари, — в котором, услышанном и изученном, он да обретёт полный плод.»

Version

e0581dd828b0 · published Sep 3, 2026, 4:13:50 AM UTC

Available inRU

Page between verses with