नारद उवाच
शृणु राजन्यथातथ्यं कृतं सागरसूनुना । स देवान्समरे जित्वा राज्यं चक्रे ह्यकण्टकम्
गन्धर्वाश्चित्रसेनाद्याः सेवन्ते चासुरेश्वरम् । यज्ञभागांश्च यो भुङ्क्ते सर्वेषामसुरेश्वरः
क्षीरसागरतो देवैर्हृतं रत्नादिकं च यत् । तत्सर्वं च तथान्यच्च निर्जित्य हृतवान्बली
समुद्रतनये राज्यं भुवो राजन्प्रशासति । न कश्चिन्म्रियते मर्त्यो नरकं कोऽपि न व्रजेत्
न कलिः प्रणयादन्यो न भोगादपरः क्षयः । न वन्ध्या दुर्भगा नारी नालङ्कारैर्विवर्जिता
कुरूपा दुर्गता दुष्टा ह्ययशस्या न च दृश्यते । न तत्र विधवा नारी न कश्चिन्निर्धनो जनः
śṛṇu rājanyathātathyaṃ kṛtaṃ sāgarasūnunā | sa devānsamare jitvā rājyaṃ cakre hyakaṇṭakam
gandharvāścitrasenādyāḥ sevante cāsureśvaram | yajñabhāgāṃśca yo bhuṅkte sarveṣāmasureśvaraḥ
kṣīrasāgarato devairhṛtaṃ ratnādikaṃ ca yat | tatsarvaṃ ca tathānyacca nirjitya hṛtavānbalī
samudratanaye rājyaṃ bhuvo rājanpraśāsati | na kaścinmriyate martyo narakaṃ ko'pi na vrajet
na kaliḥ praṇayādanyo na bhogādaparaḥ kṣayaḥ | na vandhyā durbhagā nārī nālaṅkārairvivarjitā
kurūpā durgatā duṣṭā hyayaśasyā na ca dṛśyate | na tatra vidhavā nārī na kaścinnirdhano janaḥ
«Слушай, о царь, как оно было — сделанное сыном океана. Победив богов в битве, он сделал царство беззанозным. Гандхарвы с Читрасеною во главе служат владыке асуров, и он один вкушает доли жертв, положенные всем. И всё то, что взято было богами из молочного океана — самоцветы и прочее, — и иное сильный отобрал, победив. Когда сын океана правит царством земли, ни один смертный не умирает и никто не идёт в ад. Нет иного раздора, кроме любовной размолвки, и иного изнеможения, кроме как от наслаждения; нет женщины бесплодной, несчастной или лишённой уборов, не видно там ни безобразной, ни бедствующей, ни дурной, ни бесславной; нет там ни вдовы, ни неимущего человека».
85d7a6416728 · published Sep 3, 2026, 4:13:52 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Царство врага богов описано как золотой век — и описано без оговорок: никто не умирает, никто не идёт в ад, нет вдов и нет нищих. Рассказчик не пытается очернить побеждённого. Одна лишь черта выдаёт беду: жертвенные доли всех богов вкушает он один. Мир устроен исправно, но обращён на одного, и потому век этот не удержится.