यावद्धराधरालोका यावच्चन्द्रदिवाकरौ । तावत्तस्य कुले कश्चिन्न भवेद्देवि नारकी । तस्माज्ज्येष्ठे महादेवि तोयस्थं पूजयेद्धरिम् । वीततापो नरस्तिष्ठेद्यावदाभूतसंप्लवम्
सुशीतले तथा तोये तुलसीदलवासिते । शुचिशुक्रगते काले पूजयेद्धरणीधरम्
शुचिशुक्रगते काले येऽर्चयिष्यन्ति केशवम् । जलस्थं विविधैः पुष्पैर्मुच्यन्ते यमपीडनात्
जलप्रेष्ठो यतो विष्णुर्जलशायी जलप्रियः । तस्माद्ग्रीष्मे विशेषेण जलस्थं पूजयेद्धरिम्
नीरमध्ये स्थितं कृत्वा शालग्रामसमुद्भवम् । येनार्चितो महाभक्त्या स भवेत्कुलपावनः
कर्कराशिगते सूर्ये मिथुनस्थे विशेषतः । येनार्चितो हरिर्भक्त्या जलमध्ये तु सुन्दरि
द्वादश्यां तु विशेषेण जलस्थजलशायिनः । येनार्चनं कृतं तेन कोटियज्ञशतं कृतम्
yāvaddharādharālokā yāvaccandradivākarau | tāvattasya kule kaścinna bhaveddevi nārakī | tasmājjyeṣṭhe mahādevi toyasthaṃ pūjayeddharim | vītatāpo narastiṣṭhedyāvadābhūtasaṃplavam
suśītale tathā toye tulasīdalavāsite | śuciśukragate kāle pūjayeddharaṇīdharam
śuciśukragate kāle ye'rcayiṣyanti keśavam | jalasthaṃ vividhaiḥ puṣpairmucyante yamapīḍanāt
jalapreṣṭho yato viṣṇurjalaśāyī jalapriyaḥ | tasmādgrīṣme viśeṣeṇa jalasthaṃ pūjayeddharim
nīramadhye sthitaṃ kṛtvā śālagrāmasamudbhavam | yenārcito mahābhaktyā sa bhavetkulapāvanaḥ
karkarāśigate sūrye mithunasthe viśeṣataḥ | yenārcito harirbhaktyā jalamadhye tu sundari
dvādaśyāṃ tu viśeṣeṇa jalasthajalaśāyinaḥ | yenārcanaṃ kṛtaṃ tena koṭiyajñaśataṃ kṛtam
«Покуда стоят земля, горы и миры, покуда месяц и солнце, — до тех пор никто в роду его не станет адским, о богиня. Потому в джьештху, о великая богиня, пусть почитает Хари, пребывающего в воде: свободным от зноя пребудет человек до самого потопа существ. В весьма прохладной воде, надушенной листом туласи, пусть при наступившем времени шучи и шукры почитает он Держателя земли. Те, кто при наступившем времени шучи и шукры будут почитать разными цветами Кешаву, пребывающего в воде, — освобождаются от мучения Ямы. Поскольку Вишну любит воду, возлежит на воде и есть любитель воды, — потому в зной особенно пусть почитает Хари, пребывающего в воде. Кто, поставив посреди воды происшедшего из шалаграмы, почтит его с великою преданностью, — тот станет очистителем рода. Кем при солнце, вошедшем в знак Рака, а особенно стоящем в Близнецах, почтён Хари с преданностью посреди воды, о прекрасная, — и кем в двадаши особенно совершено почитание пребывающего в воде и на воде возлежащего, — тем совершено сто кроти жертв».
e13a25863dfe · published Sep 3, 2026, 4:13:57 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Довод дан хозяйственный, а не мистический: жарче всего в джьештху, когда солнце в Близнецах и Раке, — тогда и держать Его в воде. Обещание построено на том же: «свободным от зноя пребудет человек». Одно и то же слово — тапа — значит и жар, и мучение; вода, налитая в глиняный горшок, оказывается ответом сразу на оба.