Padma Purāṇa
The Story of Dhaneśvara6.113.7-13
4071 / 5781
LinuxTurn pages
Padma Purāṇa · 6.113.7-13
Devanāgarī

नित्यं परिभ्रमंस्तत्र दर्शनस्पर्शभाषणात् । वैष्णवानां तथा विष्णोर्नाम संश्रावितोऽभवत् ॥
एवं मासं स्थितः सोऽथ कार्तिकोद्यापने विधौ । क्रियमाणे ददर्शासौ भक्तैर्जागरणं हरेः ॥
पौर्णमास्यां ततोऽपश्यद्विविधं पूजनादिकम् । दक्षिणाभोजनाद्यं च दीपदानं व्रतस्थितैः ॥
ततोऽर्कास्तमये चैवं दीपोत्सवविधिं तदा । क्रियमाणं ददर्शासौ प्रीत्यर्थं त्रिपुरद्विषः ॥
त्रिपुराणां कृतो दाहो यतस्तस्यां शिवेन तु । अतस्तु क्रियते तस्यां तिथौ भक्तैर्महोत्सवः ॥
मम रुद्रस्य यः कश्चिदन्तरं परिकल्पयेत् । तस्य पुण्यक्रियाः सर्वा निष्फलाः स्युर्न संशयः ॥
तत्र नृत्यादिकं पश्यन्बभ्राम स धनेश्वरः । तावत्कृष्णाहिना दष्टो विकलः स पपात ह ॥

Transliteration (IAST)

nityaṃ paribhramaṃstatra darśanasparśabhāṣaṇāt | vaiṣṇavānāṃ tathā viṣṇornāma saṃśrāvito'bhavat ||
evaṃ māsaṃ sthitaḥ so'tha kārtikodyāpane vidhau | kriyamāṇe dadarśāsau bhaktairjāgaraṇaṃ hareḥ ||
paurṇamāsyāṃ tato'paśyadvividhaṃ pūjanādikam | dakṣiṇābhojanādyaṃ ca dīpadānaṃ vratasthitaiḥ ||
tato'rkāstamaye caivaṃ dīpotsavavidhiṃ tadā | kriyamāṇaṃ dadarśāsau prītyarthaṃ tripuradviṣaḥ ||
tripurāṇāṃ kṛto dāho yatastasyāṃ śivena tu | atastu kriyate tasyāṃ tithau bhaktairmahotsavaḥ ||
mama rudrasya yaḥ kaścidantaraṃ parikalpayet | tasya puṇyakriyāḥ sarvā niṣphalāḥ syurna saṃśayaḥ ||
tatra nṛtyādikaṃ paśyanbabhrāma sa dhaneśvaraḥ | tāvatkṛṣṇāhinā daṣṭo vikalaḥ sa papāta ha ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
नित्यंnityaṃвсякий день
परिभ्रमंस्paribhramaṃsбродящий
तत्रtatraтам
दर्शनdarśanaот видения
स्पर्शsparśaприкосновения
भाषणात्bhāṣaṇātбеседы
वैष्णवानांvaiṣṇavānāṃс вайшнавами
तथाtathāтакже
विष्णोर्viṣṇorВишну
नामnāmaимя
संश्रावितोsaṃśrāvitoуслышавшим
ऽभवत्'bhavatстал
एवंevaṃтак
मासंmāsaṃмесяц
स्थितःsthitaḥпробывший
सोsoон
ऽथ'thaзатем
कार्तिकkārtikaкарттики
ओद्यापनेodyāpaneпри завершении
विधौvidhauобряде
क्रियमाणेkriyamāṇeсовершаемом
ददर्शासौdadarśāsauувидел он
भक्तैर्bhaktairпреданными
जागरणंjāgaraṇaṃбдение
हरेःhareḥХари
पौर्णमास्यांpaurṇamāsyāṃв полнолуние
ततोtatoзатем
ऽपश्यद्'paśyadувидел
विविधंvividhaṃразное
पूजनpūjanaпочитание
आदिकम्ādikamи прочее
दक्षिणाdakṣiṇāдары
भोजनbhojanaугощение
आद्यंādyaṃи прочее
caи
दीपdīpaсветильников
दानंdānaṃподношение
व्रतस्थितैःvratasthitaiḥдержащими обет
ततोtatoзатем
ऽर्क'rkaсолнца
आस्तमयेāstamayeна закате
चैवंcaivaṃи так
दीपdīpaсветильников
ओत्सवotsavaпраздника
विधिंvidhiṃобряд
तदाtadāтогда
क्रियमाणंkriyamāṇaṃсовершаемый
ददर्शासौdadarśāsauувидел он
प्रीत्य्prītyрадости
अर्थंarthaṃради
त्रिपुरtripuraТрипуры
द्विषःdviṣaḥврага
त्रिपुराणांtripurāṇāṃтрёх градов
कृतोkṛtoсовершено
दाहोdāhoсожжение
यतस्yatasпоскольку
तस्यांtasyāṃв тот день
शिवेनśivenaШивой
तुtuже
अतस्atasоттого
तुtuже
क्रियतेkriyateтворится
तस्यांtasyāṃв ту
तिथौtithauтитхи
भक्तैर्bhaktairпреданными
महोत्सवःmahotsavaḥвеликий праздник
ममmamaмной
रुद्रस्यrudrasyaи Рудрой
यःyaḥкто
कश्चिद्kaścidкакой-либо
अन्तरंantaraṃразличие
परिकल्पयेत्parikalpayetизмыслит
तस्यtasyaтого
पुण्यpuṇyaблагие
क्रियाःkriyāḥдела
सर्वाsarvāвсе
निष्फलाःniṣphalāḥбесплодны
स्युर्syurстанут
naнет
संशयःsaṃśayaḥсомнения
तत्रtatraтам
नृत्यnṛtyaпляску
आदिकंādikaṃи прочее
पश्यन्paśyanсмотрящий
बभ्रामbabhrāmaбродил
saтот
धनेश्वरःdhaneśvaraḥДханешвара
तावत्tāvatи тут
कृष्णाkṛṣṇāчёрной
आहिनाāhināзмеёй
दष्टोdaṣṭoужаленный
विकलःvikalaḥобеспамятев
saон
पपातpapātaпал
haже
Translation

Всякий день бродя там, от видения, прикосновения и беседы с вайшнавами он стал ещё и услышавшим имя Вишну. Так пробыв месяц, при совершаемом обряде завершения карттики он увидел ночное бдение в честь Хари, творимое преданными. Затем в полнолуние он увидел разное почитание и прочее — дары, угощение и подношение светильников теми, кто держал обет. Затем, на закате солнца, увидел он и обряд праздника светильников, творимый тогда ради радости врага Трипуры: поскольку в тот день Шивой было совершено сожжение трёх градов, оттого в ту титхи преданные и творят великий праздник. «Кто измыслит какое-либо различие между мной и Рудрой, у того все благие дела станут бесплодны, нет сомнения». Смотря там на пляску и прочее, бродил тот Дханешвара — и тут, ужаленный чёрной змеёй, обеспамятев, он пал.

Version

ea6dfb1624d8 · published Sep 3, 2026, 4:13:58 AM UTC

Available inRU

Page between verses with