कौसल्याजनयद् रामं दिव्यलक्षणसंयुतम् । विष्णोर् अर्धं महाभागं पुत्रम् इक्ष्वाकुनन्दनम् ॥
कौसल्या शुशुभे तेन पुत्रेणामिततेजसा । यथा वरेण देवानाम् अदितिर् वज्रपाणिना ॥
भरतो नाम कैकेय्यां जज्ञे सत्यपराक्रमः । साक्षाद् विष्णोश् चतुर्भागः सर्वैः समुदितो गुणैः ॥
अथ लक्ष्मणशत्रुघ्नौ सुमित्राजनयत् सुतौ । वीरौ सर्वास्त्रकुशलौ विष्णोर् अर्धसमन्वितौ ॥
राज्ञः पुत्रा महात्मानश् चत्वारो जज्ञिरे पृथक् । गुणवन्तो ऽनुरूपाश् च रुच्या प्रोष्ठपदोपमाः ॥
अतीत्यैकादशाहं तु नाम कर्म तथाकरोत् । ज्येष्ठं रामं महात्मानं भरतं कैकयीसुतम् ॥
सौमित्रिं लक्ष्मणम् इति शत्रुघ्नम् अपरं तथा । वसिष्ठः परमप्रीतो नामानि कृतवांस् तदा । तेषां जन्मक्रियादीनि सर्वकर्माण्य् अकारयत् ॥
kausalyājanayad rāmaṃ divyalakṣaṇasaṃyutam | viṣṇor ardhaṃ mahābhāgaṃ putram ikṣvākunandanam ||
kausalyā śuśubhe tena putreṇāmitatejasā | yathā vareṇa devānām aditir vajrapāṇinā ||
bharato nāma kaikeyyāṃ jajñe satyaparākramaḥ | sākṣād viṣṇoś caturbhāgaḥ sarvaiḥ samudito guṇaiḥ ||
atha lakṣmaṇaśatrughnau sumitrājanayat sutau | vīrau sarvāstrakuśalau viṣṇor ardhasamanvitau ||
rājñaḥ putrā mahātmānaś catvāro jajñire pṛthak | guṇavanto 'nurūpāś ca rucyā proṣṭhapadopamāḥ ||
atītyaikādaśāhaṃ tu nāma karma tathākarot | jyeṣṭhaṃ rāmaṃ mahātmānaṃ bharataṃ kaikayīsutam ||
saumitriṃ lakṣmaṇam iti śatrughnam aparaṃ tathā | vasiṣṭhaḥ paramaprīto nāmāni kṛtavāṃs tadā | teṣāṃ janmakriyādīni sarvakarmāṇy akārayat ||
Каушалья родила Раму, наделённого божественными знаками, часть Вишну, великославного сына и радость рода Икшваку. Этим сыном безмерного сияния Каушалья засияла так же, как Адити сияет Индрой, лучшим среди богов, держащим ваджру. У Кайкейи родился Бхарата, истинной доблести, непосредственная четвертная доля Вишну, наделённая всеми добродетелями. Затем Сумитра родила двух сыновей — героев Лакшману и Шатругхну, искусных во всех оружиях и связанных с половинной долей Вишну. Так у царя отдельно родились четыре великодушных сына, добродетельные, достойные и сиянием подобные Проштхападе. Когда прошло одиннадцать дней, Васиштха, в высшей степени довольный, совершил обряд наречения: старшего и великодушного назвал Рамой, сына Кайкейи — Бхаратой, сына Сумитры — Лакшманой, а другого — Шатругхной. Он устроил для них все обряды, начиная с ритуалов рождения.
1ee02d94649c · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Рождение четырёх братьев описано как явление Вишну в доме Дашаратхи. Текст различает доли, но сохраняет единство божественного происхождения: Рама занимает центральное место, а Бхарата, Лакшмана и Шатругхна рождаются как неотделимые участники той же миссии.