Ramayana
Вишвамитра начинает рассказ о Ганге1.34.6-11
143 / 2464
Ramayana · 1.34.6-11
Devanāgarī

ते गत्वा दूरम् अध्वानं गते ऽर्धदिवसे तदा । जाह्नवीं सरितां श्रेष्ठां ददृशुर् मुनिसेविताम् ॥
तां दृष्ट्वा पुण्यसलिलां हंससारससेविताम् । बभूवुर् मुदिताः सर्वे मुनयः सहराघवाः । तस्यास् तीरे ततश् चक्रुस् ते आवासपरिग्रहम् ॥
ततः स्नात्वा यथान्यायं संतर्प्य पितृदेवताः । हुत्वा चैवाग्निहोत्राणि प्राश्य चामृतवद् धविः ॥
विविशुर् जाह्नवीतीरे शुचौ मुदितमानसाः । विश्वामित्रं महात्मानं परिवार्य समन्ततः ॥
संप्रहृष्टमना रामो विश्वामित्रम् अथाब्रवीत् । भगवञ् श्रोतुम् इच्छामि गङ्गां त्रिपथगां नदीम् । त्रैलोक्यं कथम् आक्रम्य गता नदनदीपतिम् ॥
चोदितो राम वाक्येन विश्वामित्रो महामुनिः । वृद्धिं जन्म च गङ्गाया वक्तुम् एवोपचक्रमे ॥

Transliteration (IAST)

te gatvā dūram adhvānaṃ gate 'rdhadivase tadā | jāhnavīṃ saritāṃ śreṣṭhāṃ dadṛśur munisevitām ||
tāṃ dṛṣṭvā puṇyasalilāṃ haṃsasārasasevitām | babhūvur muditāḥ sarve munayaḥ saharāghavāḥ | tasyās tīre tataś cakrus te āvāsaparigraham ||
tataḥ snātvā yathānyāyaṃ saṃtarpya pitṛdevatāḥ | hutvā caivāgnihotrāṇi prāśya cāmṛtavad dhaviḥ ||
viviśur jāhnavītīre śucau muditamānasāḥ | viśvāmitraṃ mahātmānaṃ parivārya samantataḥ ||
saṃprahṛṣṭamanā rāmo viśvāmitram athābravīt | bhagavañ śrotum icchāmi gaṅgāṃ tripathagāṃ nadīm | trailokyaṃ katham ākramya gatā nadanadīpatim ||
codito rāma vākyena viśvāmitro mahāmuniḥ | vṛddhiṃ janma ca gaṅgāyā vaktum evopacakrame ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
तेteони; те
गत्वाgatvāпройдя; идя
दूरम्dūramдалёкий; большой
अध्वानम्adhvānamпуть; дорогу
गतेgateкогда прошло; когда ушло
अर्धदिवसेardhadivaseполовина дня; полдня
तदाtadāтогда; в то время
जाह्नवीम्jāhnavīmДжахнави; Гангу
सरिताम्saritāmрек; среди рек
श्रेष्ठाम्śreṣṭhāmлучшую; превосходную
ददृशुःdadṛśuḥувидели; заметили
मुनिसेविताम्munisevitāmпочитаемую мудрецами; посещаемую муни
ताम्tāmеё; ту
दृष्ट्वाdṛṣṭvāувидев; заметив
पुण्यसलिलाम्puṇyasalilāmсо священными водами; с чистой водой
हंससारससेविताम्haṃsasārasasevitāmнаселённую гусями и журавлями; посещаемую haṃsa и sārasa
बभूवुःbabhūvuḥстали; сделались
मुदिताःmuditāḥрадостными; довольными
सर्वेsarveвсе; в полном числе
मुनयःmunayaḥмудрецы; муни
सहराघवाःsaharāghavāḥвместе с Рагхавами; с Рамой и Лакшманой
तस्याःtasyāḥеё; той
तीरेtīreна берегу; у берега
ततःtataḥзатем; после этого
चक्रुःcakruḥсделали; устроили
तेteони; те
आवासपरिग्रहम्āvāsaparigrahamвыбор стоянки; устройство ночлега
ततःtataḥзатем; после этого
स्नात्वाsnātvāомывшись; искупавшись
यथान्यायम्yathānyāyamпо правилу; как положено
संतर्प्यsaṃtarpyaудовлетворив; почтив возлияниями
पितृदेवताःpitṛdevatāḥпредков и богов; питров и девов
हुत्वा च एवhutvā ca evaи совершив возлияние; также пожертвовав
अग्निहोत्राणिagnihotrāṇiагнихотры; огненные приношения
प्राश्य चprāśya caи вкусив; приняв
अमृतवत्amṛtavatсловно нектар; подобное амрите
हविःhaviḥжертвенную пищу; подношение
विविशुःviviśuḥвошли; расположились
जाह्नवीतीरेjāhnavītīreна берегу Джахнави; у Ганги
शुचौśucauчистом; священном
मुदितमानसाःmuditamānasāḥс радостными умами; радостные сердцем
विश्वामित्रम्viśvāmitramВишвамитру; мудреца Вишвамитру
महात्मानम्mahātmānamвеликодушного; великую душу
परिवार्यparivāryaокружив; собравшись вокруг
समन्ततःsamantataḥсо всех сторон; отовсюду
संप्रहृष्टमनाःsaṃprahṛṣṭamanāḥс очень радостным умом; весьма довольный сердцем
रामःrāmaḥРама; царевич Рама
विश्वामित्रम्viśvāmitramВишвамитру; мудреца Вишвамитру
अथathaзатем; после этого
अब्रवीत्abravītсказал; произнёс
भगवन्bhagavanо почтенный; о владыка
श्रोतुम्śrotumуслышать; выслушать
इच्छामिicchāmiя хочу; желаю
गङ्गाम्gaṅgāmГангу; реку Гангу
त्रिपथगाम्tripathagāmидущую тремя путями; трёхпутную
नदीम्nadīmреку; поток
त्रैलोक्यम्trailokyamтри мира; троемирие
कथम्kathamкак; каким образом
आक्रम्यākramyaохватив; заняв
गताgatāпришла; дошла
नदनदीपतिम्nadanadīpatimк владыке рек и потоков; к океану
चोदितःcoditaḥпобуждённый; спрошенный
रामवाक्येनrāmavākyenaсловом Рамы; вопросом Рамы
विश्वामित्रःviśvāmitraḥВишвамитра; мудрец Вишвамитра
महामुनिःmahāmuniḥвеликий муни; великий мудрец
वृद्धिम्vṛddhimрост; возрастание
जन्म चjanma caи рождение; происхождение же
गङ्गायाःgaṅgāyāḥГанги; реки Ганги
वक्तुम् एवvaktum evaименно рассказывать; излагать
उपचक्रमेupacakrameначал; приступил
Translation

Пройдя долгий путь, когда миновала половина дня, они увидели Джахнави, лучшую из рек, почитаемую мудрецами. Увидев её священные воды, где жили гуси и журавли, все мудрецы вместе с Рагхавами обрадовались и устроили стоянку на её берегу. Затем они по правилу омылись, удовлетворили предков и богов, совершили агнихотры, вкусили жертвенную пищу, подобную нектару, и с радостными сердцами расположились на чистом берегу Джахнави, окружив великодушного Вишвамитру. Тогда Рама, очень радостный сердцем, сказал Вишвамитре: «О почтенный, я хочу услышать о трёхпутной реке Ганге: как она, охватив три мира, пришла к владыке рек и потоков?» Побуждённый вопросом Рамы, великий муни Вишвамитра начал рассказывать о рождении и возрастании Ганги.

Version

e844f2ba6b64 · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC

Available inRU

Page between verses with