Ramayana
Рама слышит историю Ахальи1.47.1-8
204 / 2464
Ramayana · 1.47.1-8
Devanāgarī

पृष्ट्वा तु कुशलं तत्र परस्परसमागमे । कथान्ते सुमतिर् वाक्यं व्याजहार महामुनिम् ॥
इमौ कुमारौ भद्रं ते देवतुल्यपराक्रमौ । गजसिंहगती वीरौ शार्दूलवृषभोपमौ ॥
पद्मपत्रविशालाक्षौ खड्गतूणीधनुर्धरौ । अश्विनाव् इव रूपेण समुपस्थितयौवनौ ॥
यदृच्छयैव गां प्राप्तौ देवलोकाद् इवामरौ । कथं पद्भ्याम् इह प्राप्तौ किमर्थं कस्य वा मुने ॥
भूषयन्ताव् इमं देशं चन्द्रसूर्याव् इवाम्बरम् । परस्परस्य सदृशौ प्रमाणेङ्गितचेष्टितैः ॥
किमर्थं च नरश्रेष्ठौ संप्राप्तौ दुर्गमे पथि । वरायुधधरौ वीरौ श्रोतुम् इच्छामि तत्त्वतः ॥
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा यथावृत्थं न्यवेदयत् । सिद्धाश्रमनिवासं च राक्षसानां वधं तथा ॥
विश्वामित्रवचः श्रुत्वा राजा परमहर्षितः । अतिथी परमौ प्राप्तौ पुत्रौ दशरथस्य तौ । पूजयाम् आस विधिवत् सत्कारार्हौ महाबलौ ॥

Transliteration (IAST)

pṛṣṭvā tu kuśalaṃ tatra parasparasamāgame | kathānte sumatir vākyaṃ vyājahāra mahāmunim ||
imau kumārau bhadraṃ te devatulyaparākramau | gajasiṃhagatī vīrau śārdūlavṛṣabhopamau ||
padmapatraviśālākṣau khaḍgatūṇīdhanurdharau | aśvināv iva rūpeṇa samupasthitayauvanau ||
yadṛcchayaiva gāṃ prāptau devalokād ivāmarau | kathaṃ padbhyām iha prāptau kimarthaṃ kasya vā mune ||
bhūṣayantāv imaṃ deśaṃ candrasūryāv ivāmbaram | parasparasya sadṛśau pramāṇeṅgitaceṣṭitaiḥ ||
kimarthaṃ ca naraśreṣṭhau saṃprāptau durgame pathi | varāyudhadharau vīrau śrotum icchāmi tattvataḥ ||
tasya tad vacanaṃ śrutvā yathāvṛtthaṃ nyavedayat | siddhāśramanivāsaṃ ca rākṣasānāṃ vadhaṃ tathā ||
viśvāmitravacaḥ śrutvā rājā paramaharṣitaḥ | atithī paramau prāptau putrau daśarathasya tau | pūjayām āsa vidhivat satkārārhau mahābalau ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
पृष्ट्वाpṛṣṭvāспросив; осведомившись
तुtuже; затем
कुशलम्kuśalamо благополучии; о здоровье
तत्रtatraтам; в том месте
परस्परसमागमेparasparasamāgameпри взаимной встрече; когда они встретились друг с другом
कथान्तेkathānteпо окончании беседы; после разговора
सुमतिःsumatiḥСумати; царь Сумати
वाक्यम्vākyamслово; речь
व्याजहारvyājahāraпроизнёс; сказал
महामुनिम्mahāmunimвеликому муни; великому мудрецу
इमौimauэти двое; эти
कुमारौkumārauюноши; царевичи
भद्रम् तेbhadram teблаго тебе; пусть будет тебе благо
देवतुल्यपराक्रमौdevatulyaparākramauравные богам доблестью; с подвигом, подобным божественному
गजसिंहगतीgajasiṃhagatīс походкой слона и льва; движущиеся как слон и лев
वीरौvīrauгерои; доблестные
शार्दूलवृषभोपमौśārdūlavṛṣabhopamauподобные тигру и быку; сравнимые с тигром и быком
पद्मपत्रविशालाक्षौpadmapatraviśālākṣauс широкими глазами, как лепестки лотоса; лотосоокие
खड्गतूणीधनुर्धरौkhaḍgatūṇīdhanurdharauносящие мечи, колчаны и луки; вооружённые мечом, колчаном и луком
अश्विनौ इवaśvinau ivaсловно Ашвины; как два Ашвина
रूपेणrūpeṇaкрасотой; обликом
समुपस्थितयौवनौsamupasthitayauvanauдостигшие юности; вступившие в пору молодости
यदृच्छया एवyadṛcchayā evaкак будто случайно; словно сами собой
गाम्gāmземлю; на землю
प्राप्तौprāptauпришедшие; достигшие
देवलोकात् इवdevalokāt ivaсловно из мира богов; как с небес
अमरौamarauдва бессмертных; два бога
कथम्kathamкак; каким образом
पद्भ्याम्padbhyāmпешком; на своих ногах
इहihaсюда; здесь
प्राप्तौprāptauпришли; достигли
किमर्थम्kimarthamзачем; ради чего
कस्य वाkasya vāили чьи; или ради кого
मुनेmuneо муни; о мудрец
भूषयन्तौbhūṣayantauукрашая; делая прекрасным
इमम्imamэтот; данный
देशम्deśamкрай; место
चन्द्रसूर्यौ इवcandrasūryau ivaсловно луна и солнце; как месяц и солнце
अम्बरम्ambaramнебо; пространство
परस्परस्यparasparasyaдруг другу; один другому
सदृशौsadṛśauподобные; схожие
प्रमाणेङ्गितचेष्टितैःpramāṇeṅgitaceṣṭitaiḥростом, жестами и движениями; мерой тела, выражением и повадками
किमर्थम्kimarthamзачем; ради чего
caи; также
नरश्रेष्ठौnaraśreṣṭhauдва лучших из людей; превосходные мужи
संप्राप्तौsaṃprāptauпришли; достигли
दुर्गमेdurgameтруднопроходимом; опасном
पथिpathiпути; дороге
वरायुधधरौvarāyudhadharauносящие превосходное оружие; с лучшим вооружением
वीरौvīrauгерои; доблестные
श्रोतुम्śrotumуслышать; выслушать
इच्छामिicchāmiя желаю; хочу
तत्त्वतःtattvataḥпо истине; как есть
तस्यtasyaего; того
तत्tatто; это
वचनम्vacanamслово; речь
श्रुत्वाśrutvāуслышав; выслушав
यथावृत्तम्yathāvṛttamкак произошло; согласно случившемуся
न्यवेदयत्nyavedayatсообщил; рассказал
सिद्धाश्रमनिवासम्siddhāśramanivāsamпребывание в Сиддхашраме; жизнь в обители Сиддхов
caи; также
राक्षसानाम्rākṣasānāmракшасов; демонов
वधम्vadhamубийство; уничтожение
तथाtathāтакже; и
विश्वामित्रवचःviśvāmitravacaḥслово Вишвамитры; рассказ Вишвамитры
श्रुत्वाśrutvāуслышав; выслушав
राजाrājāцарь; правитель
परमहर्षितःparamaharṣitaḥкрайне обрадованный; очень счастливый
अतिथीatithīгостей; как гостей
परमौparamauвысочайших; превосходных
प्राप्तौprāptauпришедших; прибывших
पुत्रौputrauсыновей; двух сыновей
दशरथस्यdaśarathasyaДашаратхи; царя Дашаратхи
तौtauтех двоих; их
पूजयाम् आसpūjayām āsaпочтил; оказал почести
विधिवत्vidhivatкак положено; по правилу
सत्कारार्हौsatkārārhauдостойных приёма; заслуживающих почёта
महाबलौmahābalauдвух могучих; обладающих великой силой
Translation

Когда при встрече они расспросили друг друга о благополучии и беседа завершилась, Сумати сказал великому муни: «Благо тебе. Кто эти два юноши, равные богам доблестью, герои с походкой слона и льва, подобные тигру и быку? Их глаза широки, как лепестки лотоса; они носят мечи, колчаны и луки; красотой они словно два Ашвина и уже вступили в пору юности. Они словно два бессмертных, случайно пришедшие на землю из мира богов. Как они пришли сюда пешком, о муни? Зачем и ради кого? Они украшают этот край, как луна и солнце украшают небо, и похожи друг на друга ростом, жестами и движениями. Зачем эти два лучших из людей, вооружённые превосходным оружием, пришли по трудному пути? Я хочу услышать истину». Услышав его слова, Вишвамитра рассказал всё как было: о пребывании в Сиддхашраме и об уничтожении ракшасов. Выслушав рассказ Вишвамитры, царь очень обрадовался и, как положено, почтил двух могучих сыновей Дашаратхи как высочайших гостей, достойных приёма.

Version

a6454ee3004c · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC

Available inRU

Page between verses with