Ramayana
Рама освобождает Ахалью1.48.17-22
212 / 2464
Ramayana · 1.48.17-22
Devanāgarī

राघवौ तु ततस् तस्याः पादौ जगृहतुस् तदा । स्मरन्ती गौतमवचः प्रतिजग्राह सा च तौ ॥
पाद्यम् अर्घ्यं तथातिथ्यं चकार सुसमाहिता । प्रतिजग्राह काकुत्स्थो विधिदृष्टेन कर्मणा ॥
पुष्पवृष्टिर् महत्य् आसीद् देवदुन्दुभिनिस्वनैः । गन्धर्वाप्सरसां चापि महान् आसीत् समागमः ॥
साधु साध्व् इति देवास् ताम् अहल्यां समपूजयन् । तपोबलविशुद्धाङ्गीं गौतमस्य वशानुगाम् ॥
गौतमो ऽपि महातेजा अहल्यासहितः सुखी । रामं संपूज्य विधिवत् तपस् तेपे महातपाः ॥
रामो ऽपि परमां पूजां गौतमस्य महामुनेः । सकाशाद् विधिवत् प्राप्य जगाम मिथिलां ततः ॥

Transliteration (IAST)

rāghavau tu tatas tasyāḥ pādau jagṛhatus tadā | smarantī gautamavacaḥ pratijagrāha sā ca tau ||
pādyam arghyaṃ tathātithyaṃ cakāra susamāhitā | pratijagrāha kākutstho vidhidṛṣṭena karmaṇā ||
puṣpavṛṣṭir mahaty āsīd devadundubhinisvanaiḥ | gandharvāpsarasāṃ cāpi mahān āsīt samāgamaḥ ||
sādhu sādhv iti devās tām ahalyāṃ samapūjayan | tapobalaviśuddhāṅgīṃ gautamasya vaśānugām ||
gautamo 'pi mahātejā ahalyāsahitaḥ sukhī | rāmaṃ saṃpūjya vidhivat tapas tepe mahātapāḥ ||
rāmo 'pi paramāṃ pūjāṃ gautamasya mahāmuneḥ | sakāśād vidhivat prāpya jagāma mithilāṃ tataḥ ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
राघवौrāghavauдва Рагхавы; Рама и Лакшмана
तुtuже; тогда
ततःtataḥзатем; после этого
तस्याःtasyāḥеё; у неё
पादौpādauстопы; ноги
जगृहतुःjagṛhatuḥкоснулись; приняли
तदाtadāтогда; в тот момент
स्मरन्तीsmarantīпомнящая; вспоминая
गौतमवचःgautamavacaḥслово Гаутамы; речение Гаутамы
प्रतिजग्राहpratijagrāhaприняла; встретила
साона; та
caи; также
तौtauих двоих; тех двоих
पाद्यम्pādyamводу для омовения ног; падью
अर्घ्यम्arghyamаргхью; почётное подношение
तथाtathāтакже; и
आतिथ्यम्ātithyamгостеприимство; приём гостя
चकारcakāraсовершила; оказала
सुसमाहिताsusamāhitāочень собранная; полностью сосредоточенная
प्रतिजग्राहpratijagrāhaпринял; получил
काकुत्स्थःkākutsthaḥКакутстха; Рама
विधिदृष्टेनvidhidṛṣṭenaпредписанным правилом; увиденным в обряде
कर्मणाkarmaṇāдействием; обрядом
पुष्पवृष्टिःpuṣpavṛṣṭiḥдождь цветов; цветочный ливень
महतीmahatīвеликий; обильный
आसीत्āsītбыл; возник
देवदुन्दुभिनिस्वनैःdevadundubhinisvanaiḥсо звуками божественных барабанов; под грохот небесных литавр
गन्धर्वाप्सरसाम्gandharvāpsarasāmгандхарвов и апсар; небесных певцов и апсар
च अपिca apiи также; же
महान्mahānвеликий; большой
आसीत्āsītбыл; возник
समागमःsamāgamaḥсобрание; сход
साधु साधु इतिsādhu sādhu iti«прекрасно, прекрасно»; возглашая одобрение
देवाःdevāḥбоги; небожители
ताम्tāmеё; ту
अहल्याम्ahalyāmАхалью; жену Гаутамы
समपूजयन्samapūjayanпочтили; прославили
तपोबलविशुद्धाङ्गीम्tapobalaviśuddhāṅgīmчьи члены очищены силой тапаса; очищенную мощью аскезы
गौतमस्यgautamasyaГаутамы; мудреца Гаутамы
वशानुगाम्vaśānugāmследующую воле; послушную власти
गौतमःgautamaḥГаутама; мудрец Гаутама
अपिapiтакже; и
महातेजाःmahātejāḥвеликосияющий; обладающий великой силой
अहल्यासहितःahalyāsahitaḥвместе с Ахальей; с Ахальей
सुखीsukhīсчастливый; радостный
रामम्rāmamРаму; царевича Раму
संपूज्यsaṃpūjyaпочтив; оказав почести
विधिवत्vidhivatкак положено; по правилу
तपःtapaḥаскезу; тапас
तेपेtepeсовершал; практиковал
महातपाःmahātapāḥвеликий подвижник; обладатель великого тапаса
रामःrāmaḥРама; царевич Рама
अपिapiтакже; и
परमाम्paramāmвысшую; великую
पूजाम्pūjāmпочесть; почтение
गौतमस्यgautamasyaГаутамы; мудреца Гаутамы
महामुनेःmahāmuneḥвеликого муни; великого мудреца
सकाशात्sakāśātот; из присутствия
विधिवत्vidhivatкак положено; по правилу
प्राप्यprāpyaполучив; обретя
जगामjagāmaпошёл; отправился
मिथिलाम्mithilāmв Митхилу; к Митхиле
ततःtataḥзатем; после этого
Translation

Тогда Рама и Лакшмана коснулись её стоп, а она, помня слово Гаутамы, приняла их. Полностью собранная, она оказала им гостеприимство: поднесла воду для омовения ног и аргхью; Какутстха принял это по предписанному обряду. Возник обильный дождь цветов под звуки божественных барабанов, и собралось множество гандхарвов и апсар. Боги, восклицая: «Прекрасно! Прекрасно!» — почтили Ахалью, чьи члены были очищены силой тапаса и которая следовала воле Гаутамы. Великосияющий Гаутама также, счастливый вместе с Ахальей, как положено почтил Раму и продолжил совершать аскезу как великий подвижник. Рама же, получив от великого муни Гаутамы высшее почтение по правилу, затем отправился в Митхилу.

Version

f5a1c0034ce9 · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC

Available inRU

Page between verses with