केन चित् त्व् अथ कालेन देवेशो वृषभध्वजः । दर्शयाम् आस वरदो विश्वामित्रं महामुनिम् ॥
किमर्थं तप्यसे राजन् ब्रूहि यत् ते विवक्षितम् । वरदो ऽस्मि वरो यस् ते काङ्क्षितः सो ऽभिधीयताम् ॥
एवम् उक्तस् तु देवेन विश्वामित्रो महातपाः । प्रणिपत्य महादेवम् इदं वचनम् अब्रवीत् ॥
यदि तुष्टो महादेव धनुर्वेदो ममानघ । साङ्गोपाङ्गोपनिषदः सरहस्यः प्रदीयताम् ॥
यानि देवेषु चास्त्राणि दानवेषु महर्षिषु । गन्धर्वयक्षरक्षःसु प्रतिभान्तु ममानघ ॥
तव प्रसादाद् भवतु देवदेव ममेप्सितम् । एवम् अस्त्व् इति देवेशो वाक्यम् उक्त्वा दिवं गतः ॥
प्राप्य चास्त्राणि राजर्षिर् विश्वामित्रो महाबलः । दर्पेण महता युक्तो दर्पपूर्णो ऽभवत् तदा ॥
विवर्धमानो वीर्येण समुद्र इव पर्वणि । हतम् एव तदा मेने वसिष्ठम् ऋषिसत्तमम् ॥
kena cit tv atha kālena deveśo vṛṣabhadhvajaḥ | darśayām āsa varado viśvāmitraṃ mahāmunim ||
kimarthaṃ tapyase rājan brūhi yat te vivakṣitam | varado 'smi varo yas te kāṅkṣitaḥ so 'bhidhīyatām ||
evam uktas tu devena viśvāmitro mahātapāḥ | praṇipatya mahādevam idaṃ vacanam abravīt ||
yadi tuṣṭo mahādeva dhanurvedo mamānagha | sāṅgopāṅgopaniṣadaḥ sarahasyaḥ pradīyatām ||
yāni deveṣu cāstrāṇi dānaveṣu maharṣiṣu | gandharvayakṣarakṣaḥsu pratibhāntu mamānagha ||
tava prasādād bhavatu devadeva mamepsitam | evam astv iti deveśo vākyam uktvā divaṃ gataḥ ||
prāpya cāstrāṇi rājarṣir viśvāmitro mahābalaḥ | darpeṇa mahatā yukto darpapūrṇo 'bhavat tadā ||
vivardhamāno vīryeṇa samudra iva parvaṇi | hatam eva tadā mene vasiṣṭham ṛṣisattamam ||
Через некоторое время владыка богов, Шива с бычьим стягом, податель даров, явился великому муни Вишвамитре и сказал: «О царь, ради чего ты совершаешь тапас? Скажи, что у тебя на сердце. Я дарующий дары; назови дар, которого ты желаешь». Когда бог сказал так, великий подвижник Вишвамитра, пав ниц перед Махадевой, произнёс: «О Махадева, о безупречный, если ты доволен, даруй мне Дханурведу со всеми разделами, подразделами, упанишадами и тайнами. О безупречный, пусть мне откроются все астры, какие есть у богов, данавов, великих риши, гандхарвов, якшей и ракшасов. О Бог богов, по твоей милости пусть исполнится моё желание». «Да будет так», — сказал владыка богов и ушёл на небо. Получив астры, могучий царственный риши Вишвамитра тогда исполнился великой гордыни. Его сила возрастала, как океан в полнолуние, и он уже считал лучшего из риши Васиштху побеждённым.
dbaef7571612 · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Тапас Вишвамитры приносит плод, но этот плод сразу соединяется с гордыней. Он получает знание оружия от Махадевы, однако внутренне остаётся в логике победы над Васиштхой, а не преодоления собственной зависти.