Ramayana
Васиштха готовит Раму к помазанию2.5.13-20
337 / 2464
Ramayana · 2.5.13-20
Devanāgarī

हृष्टनारी नरयुतं रामवेश्म तदा बभौ । यथा मत्तद्विजगणं प्रफुल्लनलिनं सरः ॥
स राजभवनप्रख्यात् तस्माद् रामनिवेशनात् । निर्गत्य ददृशे मार्गं वसिष्ठो जनसंवृतम् ॥
वृन्दवृन्दैर् अयोध्यायां राजमार्गाः समन्ततः । बभूवुर् अभिसंबाधाः कुतूहलजनैर् वृताः ॥
जनवृन्दोर्मिसंघर्षहर्षस्वनवतस् तदा । बभूव राजमार्गस्य सागरस्येव निस्वनः ॥
सिक्तसंमृष्टरथ्या हि तद् अहर् वनमालिनी । आसीद् अयोध्या नगरी समुच्छ्रितगृहध्वजा ॥
तदा ह्य् अयोध्या निलयः सस्त्रीबालाबलो जनः । रामाभिषेकम् आकाङ्क्षन्न् आकाङ्क्षन्न् उदयं रवेः ॥
प्रजालंकारभूतं च जनस्यानन्दवर्धनम् । उत्सुको ऽभूज् जनो द्रष्टुं तम् अयोध्या महोत्सवम् ॥
एवं तं जनसंबाधं राजमार्गं पुरोहितः । व्यूहन्न् इव जनौघं तं शनै राज कुलं ययौ ॥

Transliteration (IAST)

hṛṣṭanārī narayutaṃ rāmaveśma tadā babhau | yathā mattadvijagaṇaṃ praphullanalinaṃ saraḥ ||
sa rājabhavanaprakhyāt tasmād rāmaniveśanāt | nirgatya dadṛśe mārgaṃ vasiṣṭho janasaṃvṛtam ||
vṛndavṛndair ayodhyāyāṃ rājamārgāḥ samantataḥ | babhūvur abhisaṃbādhāḥ kutūhalajanair vṛtāḥ ||
janavṛndormisaṃgharṣaharṣasvanavatas tadā | babhūva rājamārgasya sāgarasyeva nisvanaḥ ||
siktasaṃmṛṣṭarathyā hi tad ahar vanamālinī | āsīd ayodhyā nagarī samucchritagṛhadhvajā ||
tadā hy ayodhyā nilayaḥ sastrībālābalo janaḥ | rāmābhiṣekam ākāṅkṣann ākāṅkṣann udayaṃ raveḥ ||
prajālaṃkārabhūtaṃ ca janasyānandavardhanam | utsuko 'bhūj jano draṣṭuṃ tam ayodhyā mahotsavam ||
evaṃ taṃ janasaṃbādhaṃ rājamārgaṃ purohitaḥ | vyūhann iva janaughaṃ taṃ śanai rāja kulaṃ yayau ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
हृष्टनारीनरयुतम्hṛṣṭanārīnarayutamполный радостных женщин и мужчин; наполненный ликующими людьми
रामवेश्मrāmaveśmaдом Рамы; дворец Рамы
तदाtadāтогда; в то время
बभौbabhauсиял; выглядел прекрасным
यथाyathāкак; словно
मत्तद्विजगणम्mattadvijagaṇamс множеством опьянённых птиц; полный радостных птиц
प्रफुल्लनलिनम्praphullanalinamс распустившимися лотосами; цветущий лотосами
सरःsaraḥозеро; пруд
सःsaḥон; Васиштха
राजभवनप्रख्यात्rājabhavanaprakhyātподобного царскому дворцу; славного как царский дом
तस्मात्tasmātиз того; оттуда
रामनिवेशनात्rāmaniveśanātдома Рамы; жилища Рамы
निर्गत्यnirgatyaвыйдя; покинув
ददृशेdadṛśeувидел; заметил
मार्गम्mārgamпуть; улицу
वसिष्ठःvasiṣṭhaḥВасиштха; мудрец Васиштха
जनसंवृतम्janasaṃvṛtamпокрытый людьми; заполненный народом
वृन्दवृन्दैःvṛndavṛndaiḥтолпами за толпами; множествами групп
अयोध्यायाम्ayodhyāyāmв Айодхье; по Айодхье
राजमार्गाःrājamārgāḥцарские дороги; главные улицы
समन्ततःsamantataḥсо всех сторон; отовсюду
बभूवुःbabhūvuḥстали; были
अभिसंबाधाःabhisaṃbādhāḥтесными; переполненными
कुतूहलजनैःkutūhalajanaiḥлюбопытными людьми; народом в ожидании
वृताःvṛtāḥокружённые; заполненные
जनवृन्दोर्मिjanavṛndormiволнами людских толп; волной народа
संघर्षsaṃgharṣaстолкновения; тесноты
हर्षस्वनवतःharṣasvanavataḥс радостным шумом; полного ликующих звуков
तदाtadāтогда; в то время
बभूवbabhūvaбыл; возник
राजमार्गस्यrājamārgasyaцарской дороги; главной улицы
सागरस्य इवsāgarasya ivaсловно океана; как моря
निस्वनःnisvanaḥгул; шум
सिक्तसंमृष्टरथ्याsiktasaṃmṛṣṭarathyāс улицами политым и выметенными; с орошёнными и очищенными дорогами
हिhiведь; ибо
तत्tatтот; этот
अहःahaḥдень; сутки
वनमालिनीvanamālinīукрашенная гирляндами; увитая зеленью
आसीत्āsītбыла; стала
अयोध्याayodhyāАйодхья; город Айодхья
नगरीnagarīгород; столица
समुच्छ्रितगृहध्वजाsamucchritagṛhadhvajāс поднятыми флагами на домах; чьи дома несли высокие знамёна
तदाtadāтогда; в то время
हिhiведь; ибо
अयोध्यानिलयःayodhyānilayaḥживущий в Айодхье; обитатель Айодхьи
सस्त्रीबालाबलःsastrībālābalaḥс женщинами, детьми и стариками; вместе с жёнами, малыми и слабыми
जनःjanaḥнарод; люди
रामाभिषेकम्rāmābhiṣekamпомазания Рамы; посвящения Рамы
आकाङ्क्षन्ākāṅkṣanожидая; желая
आकाङ्क्षन्ākāṅkṣanожидая; жаждая
उदयम्udayamвосход; появление
रवेःraveḥсолнца; Сурьи
प्रजालंकारभूतम्prajālaṃkārabhūtamставшее украшением подданных; украшавшее народ
caи; также
जनस्यjanasyaнарода; людей
आनन्दवर्धनम्ānandavardhanamувеличивающий радость; умножающий счастье
उत्सुकःutsukaḥнетерпеливый; стремящийся
अभूत्abhūtстал; был
जनःjanaḥнарод; люди
द्रष्टुम्draṣṭumувидеть; созерцать
तम्tamтот; этот
अयोध्यामहोत्सवम्ayodhyāmahotsavamвеликий праздник Айодхьи; большое торжество Айодхьи
एवम्evamтак; таким образом
तम्tamтот; этот
जनसंबाधम्janasaṃbādhamзаполненный людьми; тесный от народа
राजमार्गम्rājamārgamцарскую дорогу; главную улицу
पुरोहितःpurohitaḥпурохита; жрец
व्यूहन् इवvyūhan ivaсловно раздвигая; как бы прокладывая путь
जनौघम्janaughamлюдскую толпу; поток народа
तम्tamтот; этот
शनैःśanaiḥмедленно; постепенно
राजकुलम्rājakulamк царскому дому; во дворец
ययौyayauпошёл; отправился
Translation

В тот день дом Рамы, наполненный радостными мужчинами и женщинами, сиял, словно озеро с распустившимися лотосами и множеством ликующих птиц. Выйдя из жилища Рамы, славного как царский дворец, Васиштха увидел улицу, заполненную людьми. По всей Айодхье главные дороги стали тесными от толп, окружённые любопытным народом. От волн людских толп, их тесноты и радостного шума гул царской дороги был подобен гулу океана. В тот день Айодхья была с орошёнными и выметенными улицами, украшенная гирляндами, с высокими флагами на домах. Все обитатели Айодхьи — вместе с женщинами, детьми и стариками — ожидали помазания Рамы и ждали восхода солнца. Народ с нетерпением хотел увидеть этот великий праздник Айодхьи, украшавший подданных и умножавший радость людей. Так пурохита медленно шёл по главной улице, заполненной народом, словно раздвигая поток людей, и направился к царскому дому.

Version

3fa20c9e9114 · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC

Available inRU

Page between verses with