Ramayana
Кайкейи требует дары у Дашаратхи2.10.21-29
357 / 2464
Ramayana · 2.10.21-29
Devanāgarī

यथाक्रमेण शपसि वरं मम ददासि च । तच् छृण्वन्तु त्रयस्त्रिंशद् देवाः सेन्द्रपुरोगमाः ॥
चन्द्रादित्यौ नभश् चैव ग्रहा रात्र्यहनी दिशः । जगच् च पृथिवी चैव सगन्धर्वा सराक्षसा ॥
निशाचराणि भूतानि गृहेषु गृहदेवताः । यानि चान्यानि भूतानि जानीयुर् भाषितं तव ॥
सत्यसंधो महातेजा धर्मज्ञः सुसमाहितः । वरं मम ददात्य् एष तन् मे शृण्वन्तु देवताः ॥
इति देवी महेष्वासं परिगृह्याभिशस्य च । ततः परम् उवाचेदं वरदं काममोहितम् ॥
वरौ यौ मे त्वया देव तदा दत्तौ महीपते । तौ तावद् अहम् अद्यैव वक्ष्यामि शृणु मे वचः ॥
अभिषेक समारम्भो राघवस्योपकल्पितः । अनेनैवाभिषेकेण भरतो मे ऽभिषिच्यताम् ॥
नव पञ्च च वर्षाणि दण्डकारण्यम् आश्रितः । चीराजिनजटाधारी रामो भवतु तापसः ॥
भरतो भजताम् अद्य यौवराज्यम् अकण्टकम् । अद्य चैव हि पश्येयं प्रयान्तं राघवं वने ॥

Transliteration (IAST)

yathākrameṇa śapasi varaṃ mama dadāsi ca | tac chṛṇvantu trayastriṃśad devāḥ sendrapurogamāḥ ||
candrādityau nabhaś caiva grahā rātryahanī diśaḥ | jagac ca pṛthivī caiva sagandharvā sarākṣasā ||
niśācarāṇi bhūtāni gṛheṣu gṛhadevatāḥ | yāni cānyāni bhūtāni jānīyur bhāṣitaṃ tava ||
satyasaṃdho mahātejā dharmajñaḥ susamāhitaḥ | varaṃ mama dadāty eṣa tan me śṛṇvantu devatāḥ ||
iti devī maheṣvāsaṃ parigṛhyābhiśasya ca | tataḥ param uvācedaṃ varadaṃ kāmamohitam ||
varau yau me tvayā deva tadā dattau mahīpate | tau tāvad aham adyaiva vakṣyāmi śṛṇu me vacaḥ ||
abhiṣeka samārambho rāghavasyopakalpitaḥ | anenaivābhiṣekeṇa bharato me 'bhiṣicyatām ||
nava pañca ca varṣāṇi daṇḍakāraṇyam āśritaḥ | cīrājinajaṭādhārī rāmo bhavatu tāpasaḥ ||
bharato bhajatām adya yauvarājyam akaṇṭakam | adya caiva hi paśyeyaṃ prayāntaṃ rāghavaṃ vane ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
यथाक्रमेणyathākrameṇaпо порядку; надлежащим образом
शपसिśapasiты клянёшься; даёшь обет
वरम्varamдар; милость
ममmamaмой; мне
ददासिdadāsiдаёшь; даруешь
caи; также
तत्tatто; это
शृण्वन्तुśṛṇvantuпусть услышат; да слышат
त्रयस्त्रिंशत्trayastriṃśatтридцать три; тридцать три бога
देवाःdevāḥбоги; девы
सेन्द्रपुरोगमाःsendrapurogamāḥс Индрой во главе; предводимые Индрой
चन्द्रादित्यौcandrādityauлуна и солнце; Чандра и Адитья
नभःnabhaḥнебо; пространство
च एवca evaи также; и именно
ग्रहाःgrahāḥпланеты; небесные тела
रात्र्यहनीrātryahanīночь и день; дни и ночи
दिशःdiśaḥстороны света; направления
जगत्jagatмир; вселенная
caи; также
पृथिवीpṛthivīземля; Земля
च एवca evaи также; и именно
सगन्धर्वाsagandharvāс гандхарвами; вместе с гандхарвами
सराक्षसाsarākṣasāс ракшасами; вместе с ракшасами
निशाचराणिniśācarāṇiночные; ночью блуждающие
भूतानिbhūtāniсущества; духи
गृहेषुgṛheṣuв домах; по домам
गृहदेवताःgṛhadevatāḥдомашние божества; боги дома
यानिyāniкоторые; какие
caи; также
अन्यानिanyāniдругие; иные
भूतानिbhūtāniсущества; живые существа
जानीयुःjānīyuḥпусть знают; да ведают
भाषितम्bhāṣitamсказанное; произнесённое
तवtavaтвоё; тобой
सत्यसंधःsatyasaṃdhaḥверный истине; твёрдый в обещании
महातेजाःmahātejāḥвеликосияющий; могучий
धर्मज्ञःdharmajñaḥзнающий дхарму; ведающий долг
सुसमाहितःsusamāhitaḥполностью собранный; сосредоточенный
वरम्varamдар; милость
ममmamaмне; мой
ददातिdadātiдаёт; дарует
एषःeṣaḥэтот; он
तत्tatэто; так
मेmeмне; для меня
शृण्वन्तुśṛṇvantuпусть услышат; да слышат
देवताःdevatāḥбожества; боги
इतिitiтак; таким образом
देवीdevīцарица; госпожа
महेष्वासम्maheṣvāsamвеликого лучника; обладателя большого лука
परिगृह्यparigṛhyaсвязав; захватив словом
अभिशस्यabhiśasyaзакляв; заставив поклясться
caи; также
ततःtataḥзатем; после этого
परम्paramдалее; после
उवाचuvācaсказала; произнесла
इदम्idamэто; такое
वरदम्varadamдающего дары; дарителя
काममोहितम्kāmamohitamомрачённого любовью; ослеплённого желанием
वरौvarauдва дара; две милости
यौyauкоторые два; те два
मेmeмне; для меня
त्वयाtvayāтобой; вами
देवdevaо государь; о владыка
तदाtadāтогда; в то время
दत्तौdattauданы; дарованы
महीपतेmahīpateо владыка земли; о царь
तौtauте два; оба
तावत्tāvatтеперь; именно их
अहम्ahamя; сама
अद्य एवadya evaименно сегодня; сегодня же
वक्ष्यामिvakṣyāmiя скажу; назову
शृणुśṛṇuслушай; услышь
मेmeмоё; меня
वचःvacaḥслово; речь
अभिषेकसमारम्भःabhiṣekasamārambhaḥначатая подготовка к помазанию; устроенный обряд посвящения
राघवस्यrāghavasyaРагхавы; Рамы
उपकल्पितःupakalpitaḥподготовлен; устроен
अनेन एवanena evaименно этим; этим же
अभिषेकेणabhiṣekeṇaпомазанием; обрядом посвящения
भरतःbharataḥБхарата; царевич Бхарата
मेmeмой; у меня
अभिषिच्यताम्abhiṣicyatāmпусть будет помазан; да будет посвящён
नवnavaдевять; девятилетний срок
पञ्चpañcaпять; пятилетний срок
caи; также
वर्षाणिvarṣāṇiлет; годы
दण्डकारण्यम्daṇḍakāraṇyamлес Дандака; Дандакаранью
आश्रितःāśritaḥпринявший прибежище; ушедший в
चीराजिनजटाधारीcīrājinajaṭādhārīносящий луб, шкуру и спутанные волосы; в коре, оленьей коже и с джатами
रामःrāmaḥРама; царевич Рама
भवतुbhavatuпусть будет; да станет
तापसःtāpasaḥаскетом; подвижником
भरतःbharataḥБхарата; царевич Бхарата
भजताम्bhajatāmпусть получит; пусть вступит во владение
अद्यadyaсегодня; ныне
यौवराज्यम्yauvarājyamнаследную власть; сан ювараджи
अकण्टकम्akaṇṭakamбез шипов; без препятствий
अद्यadyaсегодня; ныне
च एवca evaи именно; и также
हिhiведь; именно
पश्येयम्paśyeyamя должна увидеть; пусть увижу
प्रयान्तम्prayāntamотправляющегося; уходящего
राघवम्rāghavamРагхаву; Раму
वनेvaneв лес; к лесу
Translation

Кайкейи сказала: «Ты клянёшься надлежащим образом и даруешь мне дар; пусть это услышат тридцать три бога с Индрой во главе. Пусть услышат луна и солнце, небо, планеты, ночь и день, стороны света, мир и земля вместе с гандхарвами и ракшасами; пусть ночные существа, домашние божества и все другие существа знают твоё слово. Этот верный истине, великосияющий, знающий дхарму и собранный царь даёт мне дар: пусть это услышат божества». Так царица связала великого лучника клятвой и затем сказала дарителю, омрачённому любовью: «О владыка земли, те два дара, которые ты тогда дал мне, я назову именно сегодня. Слушай моё слово. Подготовлен обряд помазания Рагхавы; этим же помазанием пусть будет помазан мой Бхарата. Пусть Рама на девять и пять лет уйдёт в лес Дандака и станет аскетом, носящим луб, шкуру и спутанные волосы. Пусть Бхарата сегодня получит наследную власть без препятствий, а я сегодня же увижу Рагхаву, отправляющегося в лес».

Version

8bdac2b3fa03 · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC

Available inRU

Page between verses with