नाराजले जनपदे विद्युन्माली महास्वनः । अभिवर्षति पर्जन्यो महीं दिव्येन वारिणा ॥
नाराजके जनपदे बीजमुष्टिः प्रकीर्यते । नाराकके पितुः पुत्रो भार्या वा वर्तते वशे ॥
अराजके धनं नास्ति नास्ति भार्याप्य् अराजके । इदम् अत्याहितं चान्यत् कुतः सत्यम् अराजके ॥
नाराजके जनपदे कारयन्ति सभां नराः । उद्यानानि च रम्याणि हृष्टाः पुण्यगृहाणि च ॥
नाराजके जनपदे यज्ञशीला द्विजातयः । सत्राण्य् अन्वासते दान्ता ब्राह्मणाः संशितव्रताः ॥
नाराजके जनपदे प्रभूतनटनर्तकाः । उत्सवाश् च समाजाश् च वर्धन्ते राष्ट्रवर्धनाः ॥
नारजके जनपदे सिद्धार्था व्यवहारिणः । कथाभिर् अनुरज्यन्ते कथाशीलाः कथाप्रियैः ॥
nārājale janapade vidyunmālī mahāsvanaḥ | abhivarṣati parjanyo mahīṃ divyena vāriṇā ||
nārājake janapade bījamuṣṭiḥ prakīryate | nārākake pituḥ putro bhāryā vā vartate vaśe ||
arājake dhanaṃ nāsti nāsti bhāryāpy arājake | idam atyāhitaṃ cānyat kutaḥ satyam arājake ||
nārājake janapade kārayanti sabhāṃ narāḥ | udyānāni ca ramyāṇi hṛṣṭāḥ puṇyagṛhāṇi ca ||
nārājake janapade yajñaśīlā dvijātayaḥ | satrāṇy anvāsate dāntā brāhmaṇāḥ saṃśitavratāḥ ||
nārājake janapade prabhūtanaṭanartakāḥ | utsavāś ca samājāś ca vardhante rāṣṭravardhanāḥ ||
nārajake janapade siddhārthā vyavahāriṇaḥ | kathābhir anurajyante kathāśīlāḥ kathāpriyaiḥ ||
«В стране без царя Парджанья, украшенный молниями и громогласный, не орошает землю небесной водой. В стране без царя не сеют горсть семян; без царя сын не остаётся в послушании отцу, и жена - под властью мужа. Без царя нет имущества, без царя нет и жены; и если это великая опасность, то откуда взяться истине без царя? В стране без царя люди не устраивают собраний, прекрасных садов и благочестивых домов, радостные и довольные. В стране без царя дваждырождённые, склонные к жертвам, обузданные брахманы с твёрдыми обетами, не совершают долгих жертвенных сессий. В стране без царя не процветают праздники, собрания, артисты и танцовщики, укрепляющие государство. В стране без царя успешные люди, ведущие дела и любящие беседы, не радуются рассказам вместе с теми, кто любит рассказы».
6167476389bd · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Царь здесь описан как принцип порядка, от которого зависят дождь, земледелие, семья, собственность, истина, жертвоприношение и культура. Речь не прославляет власть ради власти; она показывает, что правление нужно для защиты дхармы во всех слоях жизни.