Ramayana
Бхарата достигает безмолвной Айодхьи2.65.1-6
591 / 2464
Ramayana · 2.65.1-6
Devanāgarī

स प्राङ्मुखो राजगृहाद् अभिनिर्याय वीर्यवान् । ह्रादिनीं दूरपारां च प्रत्यक्स्रोतस् तरङ्गिणीम् । शतद्रूम् अतरच् छ्रीमान् नदीम् इक्ष्वाकुनन्दनः ॥
एलधाने नदीं तीर्त्वा प्राप्य चापरपर्पटान् । शिलाम् आकुर्वतीं तीर्त्वा आग्नेयं शल्यकर्तनम् ॥
सत्यसंधः शुचिः श्रीमान् प्रेक्षमाणः शिलावहाम् । अत्ययात् स महाशैलान् वनं चैत्ररथं प्रति ॥
वेगिनीं च कुलिङ्गाख्यां ह्रादिनीं पर्वतावृताम् । यमुनां प्राप्य संतीर्णो बलम् आश्वासयत् तदा ॥
शीतीकृत्य तु गात्राणि क्लान्तान् आश्वास्य वाजिनः । तत्र स्नात्वा च पीत्वा च प्रायाद् आदाय चोदकम् ॥
राजपुत्रो महारण्यम् अनभीक्ष्णोपसेवितम् । भद्रो भद्रेण यानेन मारुतः खम् इवात्ययात् ॥

Transliteration (IAST)

sa prāṅmukho rājagṛhād abhiniryāya vīryavān | hrādinīṃ dūrapārāṃ ca pratyaksrotas taraṅgiṇīm | śatadrūm atarac chrīmān nadīm ikṣvākunandanaḥ ||
eladhāne nadīṃ tīrtvā prāpya cāparaparpaṭān | śilām ākurvatīṃ tīrtvā āgneyaṃ śalyakartanam ||
satyasaṃdhaḥ śuciḥ śrīmān prekṣamāṇaḥ śilāvahām | atyayāt sa mahāśailān vanaṃ caitrarathaṃ prati ||
veginīṃ ca kuliṅgākhyāṃ hrādinīṃ parvatāvṛtām | yamunāṃ prāpya saṃtīrṇo balam āśvāsayat tadā ||
śītīkṛtya tu gātrāṇi klāntān āśvāsya vājinaḥ | tatra snātvā ca pītvā ca prāyād ādāya codakam ||
rājaputro mahāraṇyam anabhīkṣṇopasevitam | bhadro bhadreṇa yānena mārutaḥ kham ivātyayāt ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
सःsaḥон; тот Бхарата
प्राङ्मुखःprāṅmukhaḥобращённый на восток; движущийся к востоку
राजगृहात्rājagṛhātиз Раджагрихи; из царского города
अभिनिर्यायabhiniryāyaвыйдя; отправившись
वीर्यवान्vīryavānдоблестный; обладающий силой
ह्रादिनींhrādinīṃшумную; грохочущую
दूरपारां चdūrapārāṃ caи трудную для переправы; с далёким берегом
प्रत्यक्स्रोतस्pratyaksrotasс западным течением; текущую навстречу
तरङ्गिणीम्taraṅgiṇīmволнистую; полную волн
शतद्रूम्śatadrūmШатадру; реку Шатадру
अतरत्ataratперешёл; переправился
श्रीमान्śrīmānславный; сияющий
नदीम्nadīmреку; водный поток
इक्ष्वाकुनन्दनःikṣvākunandanaḥрадость Икшваку; потомок Икшваку
एलधानेeladhāneв Эладхане; у Эладханы
नदींnadīṃреку; водный поток
तीर्त्वाtīrtvāперейдя; переправившись
प्राप्यprāpyaдостигнув; придя к
caи; также
अपरपर्पटान्aparaparpaṭānАпарапарпаты; дальние Парпаты
शिलाम्śilāmШилу; каменистую реку
आकुर्वतींākurvatīṃАкурвати; реку Акурвати
तीर्त्वाtīrtvāперейдя; переправившись
आग्नेयंāgneyaṃАгнею; юго-восточное место
शल्यकर्तनम्śalyakartanamШальякартану; место Шальякарта
सत्यसंधःsatyasaṃdhaḥверный истине; твёрдый в обете
शुचिःśuciḥчистый; безупречный
श्रीमान्śrīmānславный; сияющий
प्रेक्षमाणःprekṣamāṇaḥсозерцая; глядя на
शिलावहाम्śilāvahāmнесущую камни; каменистый поток
अत्ययात्atyayātперешёл; миновал
सःsaḥон; тот
महाशैलान्mahāśailānвеликие горы; большие скалы
वनंvanaṃк лесу; лес
चैत्ररथं प्रतिcaitrarathaṃ pratiк Чайтраратхе; в сторону Чайтраратхи
वेगिनीं चveginīṃ caи быструю; стремительную
कुलिङ्गाख्यांkuliṅgākhyāṃименуемую Кулинга; по имени Кулинга
ह्रादिनींhrādinīṃшумную; грохочущую
पर्वतावृताम्parvatāvṛtāmокружённую горами; обрамлённую скалами
यमुनांyamunāṃЯмуну; реку Ямуну
प्राप्यprāpyaдостигнув; подойдя к
संतीर्णःsaṃtīrṇaḥпереправившись; перейдя
बलम्balamвойско; сопровождающую силу
आश्वासयत्āśvāsayatуспокоил; дал отдохнуть
तदाtadāтогда; в тот час
शीतीकृत्यśītīkṛtyaохладив; освежив
तुtuже; затем
गात्राणिgātrāṇiтела; члены
क्लान्तान्klāntānусталых; утомлённых
आश्वास्यāśvāsyaуспокоив; дав передышку
वाजिनःvājinaḥконей; лошадей
तत्रtatraтам; в том месте
स्नात्वा चsnātvā caи омывшись; искупавшись
पीत्वा चpītvā caи напившись; выпив
प्रायात्prāyātотправился; двинулся дальше
आदाय चādāya caи взяв; захватив
उदकम्udakamводу; воды
राजपुत्रःrājaputraḥцаревич; сын царя
महारण्यम्mahāraṇyamвеликий лес; большую чащу
अनभीक्ष्णोपसेवितम्anabhīkṣṇopasevitamредко посещаемый; не часто посещаемый людьми
भद्रःbhadraḥблагородный; счастливый
भद्रेण यानेनbhadreṇa yānenaна благой повозке; на добром средстве езды
मारुतः इवmārutaḥ ivaсловно ветер; как Ваю
खम्khamнебо; пространство
अत्ययात्atyayātпересёк; миновал
Translation

Доблестный Бхарата, обратившись на восток, вышел из Раджагрихи. Славный потомок Икшваку переправился через шумную, волнистую и труднопереходимую Шатадру, текущую навстречу. Перейдя реку в Эладхане, достигнув Апарапарпат, переправившись через Шилу и Акурвати, он прошёл Агнею и Шальякартану. Верный истине, чистый и славный, созерцая каменистый поток, он миновал великие горы и направился к лесу Чайтраратха. Достигнув быстрой и шумной Ямуны, именуемой Кулинга и окружённой горами, он переправился и тогда дал отдохнуть войску. Освежив тела и успокоив усталых коней, он там омылся, напился, взял воды и двинулся дальше. Благородный царевич на доброй повозке пересёк редко посещаемый великий лес, словно ветер пересекает небо.

Version

0795e547f99f · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC

Available inRU

Page between verses with